Şart, mahkemenin adına bağlıdır
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 73/A, tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda arabuluculuğu dava şartı sayar. Özel hastane hizmeti, hasta tüketici ve kuruluş sağlayıcı ise bu çizgiye girebilir. Girmesi, her özel hastane dosyasının otomatik tüketici davası olduğu anlamına gelmez. Nitelendirmeyi mahkeme yapar.
Şartın uygulanmadığı hâller kanunda sayılır. Tüketici hakem heyetinin görevindeki uyuşmazlıklar, hakem heyeti kararına itiraz, kanunun gösterdiği bazı tedbir ve tespit davaları ile taşınmazın aynından doğan tüketici işlemleri bu listenin içindedir. Hakem heyeti sınırı yıllıktır; rakam bu metne yazılmaz.
İdare mahkemesindeki tam yargı, tüketici mahkemesi değildir. Kamu hastanesi dosyasında arabulucu formunu “dava şartı” diye aramak yanlış kapıdır. O yol kamu hastanesi tazminatı yazısındadır. Özel kurumun genel çerçevesi özel hastanede tıbbi hata yazısındadır.
Başvuru neyi çözer, neyi çözmez
Arabulucu, kusur raporu yazmaz. Taraflar anlaşırsa tutanak, anlaşılan kalemleri bağlar. Anlaşılamazsa son tutanak, dava dilekçesine eklenir. Tutanak olmadan açılan tüketici davası, dava şartı yokluğundan usulden reddedilebilir.
Görüşme, tıbbi standardı değiştirmez. Hastane “komplikasyon” der, hasta “hata” der. Bu tartışma arabuluculukta kapanmak zorunda değildir. Kapanmazsa bilirkişi yolu açık kalır.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu süre ve tutanak düzenini taşır. Tüketici aleyhine, kanunun gösterdiği bazı katılmama sonuçları uygulanmaz. Ücretin hangi hâlde bütçeden karşılanacağı madde 73/A’da yazılıdır; bu sayfa tarife rakamı vermez.
İhtiyari görüşme ile dava şartı
İdare veya asliye hukuk çizgisinde taraflar isterse ihtiyari arabuluculuğa gidebilir. İhtiyari görüşme, dava şartı tutanağının yerine kendiliğinden geçmez. Tersine, şart varsa ihtiyari bir yazışma o şartı doldurmaz. Başvuru, yetkili arabuluculuk bürosuna yapılır.
Ceza şikâyeti arabuluculukla kapanmaz. Taksir tartışması ile tazminat pazarlığı ayrı masalardır. Tüketici hukukunun genel çerçevesi tüketici hukuku sayfasındadır.
Sonuç
Arabuluculuk, malpraktiste evrensel bir ön kapı değildir. Tüketici mahkemesi görevine giren dosyada, istisnalar saklı, dava şartıdır. İdari tam yargıda aynı şart yoktur. Çerçeve sağlık hukuku sayfasındadır. Son tutanak, kusur kararı değildir.