Ankara Milletlerarası Özel Hukuk: Tanıma ve Tenfiz

Uluslararası hukuk (yabancı unsurlu uyuşmazlıklar) nedir?

Bu sayfada odak; kamu uluslararası hukukundan ziyade milletlerarası özel hukuk boyutudur. Yani yabancı unsurlu sözleşmeler, aile ve miras ilişkileri ile yabancı mahkeme/hakem kararlarının Türkiye'deki etkileri ele alınır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ile ilgili ikili/çok taraflı sözleşmeler temel çerçeveyi oluşturur.

Yabancı unsur hangi başlıkta bu sayfada durur?

• Sınır ötesi ticari satış ve hizmet sözleşmeleri
• Yetki anlaşması ve uygulanacak hukuk seçimi
• Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi
• Yabancı hakem kararlarının tenfizi
• Yabancı unsurlu boşanma, velayet ve nafaka boyutları
• Yurtdışı unsur içeren miras ve vekâlet işlemleri

Karar lehtarı, borçlu ve sözleşme tarafı

• Yabancı taraf ile sözleşme imzalayan şirketler
• Yurtdışı mahkeme kararını Türkiye'de kullanmak isteyenler
• Çifte vatandaşlık veya yurtdışı yerleşimli aile hukuku tarafları
• Sınır ötesi alacak tahsili planlayan işletmeler
• Uluslararası tahkim kaydı bulunan sözleşme tarafları

Yabancı mahkeme kararı Türkiye'de geçerli midir?

Kural olarak yabancı mahkeme kararının Türkiye'de icra edilebilmesi için tenfiz; bazı hukuki sonuçlar için tanıma gerekir. Koşullar; görev, yetki, kamu düzeni ve karşılıklılık/ilgili sözleşme rejimine göre incelenir.

1. 1.Kararın kesinleşme ve usul belgelerinin toplanması
2. 2.Apostil veya konsolosluk onaylarının kontrolü
3. 3.Tanıma veya tenfiz davasının açılması
4. 4.Kararın kesinleşmesi sonrası icra/işlem aşaması

Uluslararası sözleşmede dil ve yetki neden önemli?

Bağlayıcı dil, çeviri ve yorum riskleri sözleşmede açıkça belirlenmelidir. Yetkili mahkeme veya tahkim kaydı, uyuşmazlığın nerede görüleceğini belirler.

Uygulanacak hukuk seçimi; ifa, ayıp, faiz ve zamanaşımı gibi sonuçları etkiler. Seçim yapılmamışsa MÖHUK bağlama kuralları devreye girer.

Tenfiz ve hukuk seçimi hangi sırayla okunur?

Önce yabancı unsurun niteliği tespit edilir. Ardından yetki, uygulanacak hukuk, delil ve tenfiz/icra imkânı birlikte planlanır. Ticaret, aile veya miras boyutuna göre ilgili iç hukuk kuralları da devreye girer.

• Sözleşme ve eklerinin dil/versiyon kontrolü
• Taraf sıfatları ve tebligat adresleri
• İhtiyati tedbir veya delil tespiti ihtiyacı
• Tanıma/tenfiz veya esas dava seçimi

Apostil, tercüme ve işlem sırası

• Yetki ve hukuk seçiminin belirsiz bırakılması
• Apostil/onay eksikliği
• Çeviri hataları ve bağlayıcı metin tartışması
• Kamu düzeni engeline takılma riski
• Yurtdışı tebligat sürelerinin uzaması

Tahkim kaydı tenfiz davasını kapatır mı?

Uluslararası ticari uyuşmazlıklarda tahkim ve arabuluculuk sık tercih edilir. New York Sözleşmesi çerçevesinde hakem kararlarının tenfizi birçok ülkede mümkündür. Sulh protokolleri birden fazla ülke hukukunu etkileyebileceği için dikkatle yazılmalıdır.

Ankara uluslararası hukuk avukatı arayanlar tanımayı mı tenfizi mi soruyor?

Yerel aramada niyet ikiye ayrılır: kararın hukuki sonuç doğurması ile Türkiye’de icra kabiliyeti. Konar Hukuk yabancı kararın aslı, apostil ve yeminli tercümeyi okuyarak kapıyı ayırır. Görevli mahkeme ofis adresinden seçilmez. Apostil, tenfiz hükmünün kopyası değildir.

İlk bakışta karar metni, tebligat belgesi ve hukuk seçimi kaydı yeterlidir. Yabancı boşanma kararı nüfus kaydını tanıma olmadan düzeltmeyebilir. Tahkim kaydı, mahkeme tenfizini her dosyada kapatmaz. Ayrıntılı tanıma ve tenfiz yazıları bu sayfanın altında listelenir.

Yabancı unsurlu dosyada vekâlet hangi işlemi taşır?

Hizmet; yetki-hukuk analizi, belge onay zinciri ve tanıma/tenfiz dilekçesidir. Avukatlık sözleşmesi icra günü vaadi taşımaz. Kamu düzeni engeli her yabancı kararda konuşulabilir. Ölçülü çerçeve, belirsiz tenfizi gizlemez.

Yurtdışı tebligat iç tebligattan uzun sürebilir. Çifte vatandaşlık yetki ve aile konularını etkiler. Sınır ötesi alacakta borçlunun malvarlığının bulunduğu yer planı değiştirir.

Yabancı kararda ne vaat edilmez?

Ankara'da uluslararası unsurlu dosyalar; yetki, uygulanacak hukuk ve tenfiz planlamasıyla yönetilir. Çankaya merkezli değerlendirmelerde her olayın yabancı unsuru ayrı okunur.

Kesin sonuç vaat edilmez. İlgili milletlerarası sözleşmeler ve güncel yargı kararları önem taşır.