Saat, talebin adına göre değişir
Aynı ameliyat üç ayrı takvim üretebilir. Hasta ile hekim arasındaki özen ilişkisi çoğu dosyada vekâlet gibi okunur. Bu çizgide Türk Borçlar Kanunu vekâlet, vekâletsiz iş görme ve komisyon alacakları için beş yıllık zamanaşımı öngörür.
Talep haksız fiil olarak kurulursa öğrenme süresi iki yıl, fiilden itibaren üst süre on yıldır. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa o süre ayrıca tartışılır. Bu cümle, her klinik sonucu suç saymaz.
Kamu hastanesi ve idarenin sağlık hizmeti, adli yargının zamanaşımı cetveline yapıştırılmaz. Orada İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 13’teki başvuru ve ardından dava süresi konuşur. Kurum ayrımı hangi mahkeme yazısındadır.
Öğrenme günü belgeden çıkar
Öğrenmeye bağlı süre, “ameliyat bitti” gününde kendiliğinden başlamaz. Zararın ve kimin sorumlu olabileceğinin öğrenildiği an aranır. Epikriz, taburculuk, kontrol notu, patoloji ve sonraki hekimin açıklaması bu anı öne veya geri çekebilir.
Üst süre ise öğrenmeyi beklemez. Fiilin veya idari eylemin tarihinden işler. Geç ortaya çıkan bir zarar, üst süreyi silmez. İki süreden hangisinin dolduğu, dilekçedeki hukuki sebep cümlesiyle birlikte okunur.
Kamu hastanesinde iki basamak
İdari eylemden hakkı ihlal edilen kişi, kanundaki istisna saklı kalmak üzere, dava açmadan önce idareye başvurur. Başvuru, yazılı bildirim veya başka suretle öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içindedir.
İstek reddedilirse, ret tebliğini izleyen günden dava süresi işlemeye başlar. İdare otuz gün içinde cevap vermezse bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi işler. Özel kanun ayrı süre koymamışsa idare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür. 7331 sayılı Kanun, idarenin cevap süresini otuz güne indirmiştir; değişiklikten önce yapılmış başvurularda eski metin gündeme gelebilir.
Görevli olmayan adli yargı yerinde açılıp görevden reddedilen tam yargı isteminde, sonradan idari yargıda açılacak davada idareye başvuru şartı aranmayabilir. Bu istisna, her yanlış mahkemeyi affetmez. Yolun kendisi kamu hastanesi tazminatı sayfasındadır.
Özel kurumda sözleşme ile haksız fiil
Özel hastane veya serbest hekim dosyasında mahkeme, ilişkiyi sözleşme, tüketici işlemi veya haksız fiil olarak niteleyebilir. Nitelendirme süreyi değiştirir. Beş yıl ile iki/on yıl aynı dilekçede yan yana yazılsa da hakim birini esas alır.
Sigorta ihbarı, zamanaşımını kendiliğinden kesmez. Poliçe bildirimi ayrıca tutulur. Özel kurumda ilk iş listesi özel hastanede tıbbi hata yazısındadır; bu sayfa yalnızca saattir.
Kayıt dağılacaksa süre dolmadan delil tespiti düşünülür. Tespit, zamanaşımını durduran evrensel bir düğme değildir.
Sonuç
Malpraktis zamanaşımı, tek rakamla kapanmaz. Vekâlette beş yıl, haksız fiilde iki ve on yıl, kamu hastanesinde idareye bir ve beş yıllık başvuru ile ardından dava süresi ayrı durur. Öğrenme günü belgeden okunur. Çerçeve sağlık hukuku sayfasındadır. Kusurun ne olduğu tıbbi malpraktis nedir yazısına bırakılır. Süre dolmuş sayılmadan dilekçe tarihi kesinleşmez.