Mahkeme kimi seçer
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hâkimin hukukî bilgisiyle çözülemeyecek teknik vakıada bilirkişi incelemesi öngörür. Malpraktiste soru çoğu zaman şudur: uygulama, o tarihteki tıbbi standarttan sapmış mıdır ve bu sapma zararla bağlanmış mıdır.
Görev, üniversite anabilim dalına, kuruluna veya Adli Tıp Kurumu’na gidebilir. Ortopedi olayına göz hekimi, doğum olayına ilgisiz bir dal yazılması itiraz sebebidir. Taraflar uzmanlık dalını gerekçeyle isteyebilir; atamayı mahkeme yapar.
Hastanenin iç yazışması bilirkişi değildir. Engel durumu da ayrıca sorulur: olaya karışan kurumun kendi hekimi, o dosyada bağımsız uzman sayılmayabilir.
Raporda aranan üç cevap
İyi rapor üç soruyu ayırır. Birincisi endikasyon ve yöntem: müdahale gerekli miydi, seçilen teknik kabul gören seçeneklerden miydi. İkincisi uygulama ve takip: kayıtta görülen adımlar standartla örtüşüyor mu. Üçüncüsü illiyet: sapma olmasaydı aynı zarar doğar mıydı, yoksa hastalığın seyri mi belirledi.
“Komplikasyondur” tek cümlesi bu üçü kapatmaz. Hangi riskin bilinen komplikasyon olduğu, o riskin yönetilip yönetilmediği yazılmalıdır. Ayrımın kavramsal hali komplikasyon mu hata mı yazısındadır. Unsurlar tıbbi malpraktis yazısındadır.
İtiraz nasıl kurulur
İtiraz süresi, raporu tebliğ eden ara kararda yazar. Süre bu metinde sabitlenmez. Geciken itiraz, mahkemenin raporu yok saymasını gerektirmez.
Dilekçe, raporun sayfa ve cümlesine bağlanır. Dosyada duran ama okunmayan ameliyat notu, anestezi formu, hemşire izlemi veya görüntü belirtilir. Yeni iddia, elde olmayan belgeye dayandırılmaz. Kayıt eksikse önce delil tespiti veya dosya tamamlanması düşünülür.
Ek rapor, aynı heyete soru sormak demektir. Yeni heyet, çelişki veya yetersizlik varsa istenir. İkisi aynı dilekçede karıştırılırsa mahkeme neyi inceleyeceğini seçemez.
Ceza raporu ile tazminat raporu
Savcılık veya ceza mahkemesi Adli Tıp’tan görüş alabilir. Bu görüş, tazminat dosyasına girebilir. Ceza raporu “taksir yok” diyorsa, bu cümle hukuk mahkemesinin zarar kalemlerini otomatik silmez. Delil yetersizliği beraati ile “fiil hiç olmadı” kararı da aynı etkiyi taşımaz.
Tazminat bilirkişisine zarar hesabı sorulacaksa, tıbbi kusur sorusu ile aktüeryal hesap aynı kişiye yığılmamalıdır. Kalemlerin listesi tazminat kalemleri yazısındadır.
Sonuç
Bilirkişi raporu teknik görüştür; hüküm değildir. İtiraz, katılmama cümlesi değil, cevaplanmayan soru ve okunmayan kayıttır. Çerçeve sağlık hukuku sayfasındadır. Tek rapor cümlesiyle dosya kapanmaz.