Endikasyon hangi kâğıtta durur
Ameliyat öncesi görüntü, laboratuvar ve muayene notu, neden kesinin seçildiğini göstermelidir. “Hasta istedi” cümlesi, tıbbi gerekçenin yerine geçmez. Konsültan hekimin karşı görüşü varsa dosyada durup durmadığı sorulur.
Kabul gören birden fazla yol varsa hekim, bunlardan birini seçebilir. Seçimin gerekçesiz olması ile seçimin riskli olması aynı şey değildir. Daha dar bir yol varken geniş kesi, ancak o hastanın bulgusu dar yolu dışarıda bırakıyorsa tartışılır. Bulgu yoksa tercih, keyfilik iddiasına yaklaşır.
Acil kesi, planlı kesiden farklı okunur. Kanama veya tıkanma gibi beklenemeyecek tabloda endikasyon, o saatin bulgusuyla kurulur. Sonradan sakinleşen tablo, o saati silmez. Acil servisin triyaj listesi bu sorunun tamamı değildir.
Patoloji ve seçenek
Organ veya doku çıkarıldıysa patoloji raporu, çıkarılan parçada hastalık olup olmadığını yazar. Rapor temizse, ameliyat öncesi tanının dayanağı yeniden sorulur. Rapor hastalık gösteriyorsa, “gereksizdi” cümlesi o parça yönünden zayıflar. Raporun yokluğu, hastalığın yokluğu demek değildir. Parça gönderilmemesi ayrıca kayıt eksikliğidir.
Hastaya ameliyatsız izlem veya daha küçük girişim seçeneği anlatıldıysa bu, onam metninde aranır. Anlatılmayan seçenek, endikasyonu tek başına düşürmez. Anlatımın hiç olmaması ayrı iddiadır. İkisini bir cümlede birleştirmek, mahkemenin neyi inceleyeceğini karıştırır.
Anestezi kaydının bozuk olması, ameliyatın gereksiz olduğunu göstermez. O kayıt anestezi hatası yazısındadır. Endikasyon düzgün, anestezi kaydı bozuk olabilir.
Bilirkişi neyi sormaz
Bilirkişi, “siz olsanız keser miydiniz” sorusuyla yetinmez. O tarihteki bulgu, kılavuzda kabul gören seçenek ve hastanın ek riski sorulur. Raporun üçlü ayrımı bilirkişi raporu yazısındadır. Bu sayfa itiraz süresini yazmaz.
İkinci hekimin yıllar sonra “ben kesmezdim” demesi, o günkü filmi yok saydırmaz. Karşı görüş, aynı filmin üzerine kurulmalıdır. Filmsiz görüş, endikasyon belgesi değildir.
Genel malpraktis unsurları tıbbi malpraktis yazısındadır. Zarar kalemi, endikasyon sapması sabit olmadan konuşulmaz.
Ankara’da konsey kararı varsa karar, tek hekimin notundan ayrı durur. Konsey yokken “kurul onayladı” denmez.
Sonuç
Gereksiz ameliyat, endikasyonun o günkü bulgu ve kabul gören seçenekle kurulamamasıdır. Kötü sonuç ve pişmanlık bu hükmü vermez. Yanlış teşhis ve onamsız müdahale ayrı sorulardır. Çerçeve sağlık hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak 1219 sayılı Kanun ve 6098 sayılı Kanun özen yüküdür. Görüntü ve patoloji olmadan gereksiz denmez.