Hangi tutanak para ister
İcraya konan kâğıt, kimin kime, hangi tutarı, hangi vadede ödeyeceğini yazar. “Görüştük, anlaşamadık” tutanağı bu cümleyi taşımaz. Anlaşma var ama tutar, taraf veya vade boşsa daire, boşluğu kendisi doldurmaz. Boşluk, yeni bir takip tutarı icat etmenin gerekçesi olmaz.
Belge ilam niteliği kazanınca yol ilamlıdır. Borçluya giden evrak icra emridir, ilamsız ödeme emri değildir. Emrin açılışı ilamlı takip yazısındadır. Emri alan kişinin ilk kontrolü icra emri geldi yazısındadır. Bu sayfa, tutanağın o yola hangi şartla girdiğini ayırır.
Şerh ile birlikte imza
Hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kanununa göre, taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde olabilir. Taraflardan biri avukatsız imzaladıysa bu istisna kendiliğinden doğmaz. O zaman yetkili sulh hukuk mahkemesinden şerh istenir. Şerh, anlaşmanın içeriğini yeniden yargılayan bir dava değildir. Mahkeme, belgenin icraya elverişli olup olmadığına bakar.
Şerh reddedilirse tutanak, ret gerekçesi düzelmeden icra dairesine “ilam” diye sunulmaz. Şerh alınmış belge ile şerhsiz ama birlikte imzalı belge, kapak hesabında aynı sonucu doğurabilir. Hangi türün elde olduğu, imza sayfasından okunur. Okunmadan “avukat vardı” demek yetmez. Avukatın o oturumda vekil sıfatıyla imzalayıp imzalamadığı satırdadır.
Aile hukukuna özgü bazı anlaşmalar, icra edilebilirlik için ayrı usule tabidir. Boşanma protokolünü ticaret tutanağı gibi daireye bırakmak, şerh kapısını atlar.
İşçilik ve menfi tespit
İşçilik alacağında arabuluculuk, dava şartı olarak ayrı kanundadır. Anlaşılan işçilik kaleminin icrası işçilik alacağının icrası yazısındadır. Kıdem hesabı bu sayfada kurulmaz.
İlam niteliğindeki anlaşma, mahkeme ilamı gibi kesin hüküm taşımaz. Borçlu, borcun olmadığı iddiasını koşulları varsa menfi tespit ile ayrıca tartışabilir. O dava menfi tespit yazısındadır. Tutanak, menfi tespiti kendiliğinden kapatmaz.
Belgenin zamanaşımı, ilamın on yılına yapışmaz. Saat, belgenin türünden okunur. İlam saati ilam zamanaşımı yazısındadır.
Sonuç
Arabuluculuk tutanağı, ancak anlaşma bir alacağı gösteriyorsa ve şerh ya da kanundaki birlikte imza varsa ilam gibi icra edilir. Anlaşılamayan tutanak takip açmaz. İşçilik kaydı ayrı rejimdir. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ilamlı icra hükümleridir. İmza sayfası olmadan şerhin gerekip gerekmediği söylenmez.