Son işlem ne sayılır
Son işlem, dosyada sonucu olan takip muamelesidir. İcra emrinin tebliği, haciz, satış talebi veya tahsilat bu çerçevede okunabilir. Dosyayı açıp içine bakmak, evrak örneği almak veya UYAP’ta görüntülemek son işlem değildir. Hangi satırın kesici sayıldığı, işlem listesinden tek tek ayıklanır.
İşlemden kalkma, zamanaşımı değildir. Haciz istenmediği için dosya uykuya geçebilir. O uyku ve yenileme işlemden kalkan dosya yazısındadır. Uyuyan dosyada ilam alacağı, on yıl ayrıca dolmadıkça kendiliğinden yok olmaz. İki saati bir tutmak, alacaklıyı erken feragata, borçluyu erken rahatlığa götürür.
İlamlı takibin nasıl açıldığı ilamlı takip yazısındadır. Emri alan borçlunun ilk günü icra emri geldi yazısındadır. Bu sayfa yalnızca ilamın on yıllık saatini kurar.
Noter senedi ve ilamsız alacak aynı saat değildir
Kanun, noter senedine dayalı takibi, senedin mahiyetine göre borçlar veya ticaret kanunlarındaki zamanaşımına bırakır. Düzenleme şeklindeki ikrar senedi ilamlı yola girebilir. Girmesi, ilamın on yılını otomatik olarak o senede taşımaz. Belge ayrımı noter senedi yazısındadır.
Fatura, sözleşme ve bono da ilam değildir. Onların süreleri alacağın kendi kaynağından okunur. Bütün takip türlerini tek cümlede toplayan genel çerçeve icra zamanaşımı yazısındadır. Bu sayfa o çerçevenin ilam satırıdır. Diğer alacakların yılını burada tekrarlamak, ilam saatini bozar.
Kim ileri sürer
Zamanaşımı, kural olarak borçlunun savunmasıdır. Alacaklı süreyi “doldu” diye kendi dosyasını kapatmak zorunda değildir. Borçlu da süreyi şikâyet veya icra emrine karşı başvuru içinde, dosyanın istediği usulle bildirir. Sözlü “on yıl geçmiş” cümlesi, haciz şerhini silmez.
Kesinti iddiası varsa alacaklı, son işlemin tarihini ve türünü evrakla gösterir. Gösteremediği hareket, süreyi yenilemiş sayılmaz. İleri sürülen süre kabul edilirse haciz ve satış ayrıca düşürülür. Kabul, ödenmiş paranın iadesi davası değildir. İade istirdat yazısındadır.
Sonuç
İlamın icrasında zamanaşımı, son işlemden itibaren on yıldır. İlam tarihi, arada işlem varsa tek başına bitiş günü değildir. Noter senedi bu on yıla yapışmaz. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ilamlı takip zamanaşımı hükmüdür. Son işlem satırı olmadan “düştü” denmez.