Bir yıl neyi düşürür
Düşen şey, o dosyada süresiz haciz istemeye devam etme hakkıdır. Alacak kendiliğinden düşmez. Takip derdest kalabilir. Mahkemelerin “takibin düşmesine” diye kurduğu karar, bu yüzden çoğu dosyada yanlış kalıptır. Doğru kayıt, dosyanın işlemden kalkmasıdır.
Yılın başlangıcı ödeme emrinin tebliğ tarihidir. Tebliğ yoksa veya usulsüzse yıl fotoğrafı kayar. Usulsüz tebligat öğrenme tarihini ayrıca tartışır.
Borçlu itiraz ettiyse veya alacaklı dava açtıysa, itirazın veya davanın yapıldığı andan hükmün kesinleşmesine kadar geçen süre bir yıla eklenmez. İcra dairesinde taksit sözleşmesi varsa, sözleşme ihlal edilene kadar geçen zaman da hesaba katılmaz. İhlal günü, taksit tablosundan okunur; sözlü “anlaştık” yıl durdurmaz.
Alacaklı dosyayı nasıl uyandırır
Yeniden haciz istemek, alacaklının yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. Tebliğ olmadan müdürlükten haciz yazısı beklenmez.
İlama dayanmayan takiplerde yenileme üzerine yeniden harç alınır. Bu harç ve yenileme masrafı borçluya yüklenemez. İlamlı takipte harç kalıbı, ilamsız dosyanın kopyası değildir. Evrakta icra emri mi ödeme emri mi olduğu önce ayrılır.
Süresi içinde haciz istenmiş, talep geri alınmamışsa sonraki haciz uygulaması yenileme harcı istemeyebilir. “Yıllardır dosya sessiz” cümlesi, süresinde yapılmış talebi silmez. Talep evrakının tarihi esas alınır.
Satış istememek başka bir suskunluktur
Haciz konulduktan sonra satışın istenmemesi, haciz isteme yılının kopyası değildir. Satış istememe, haczi düşürebilir; alacağı silmez. O süre ve peşin gider hacizden sonra satış talebi yazısındadır.
İşlemden kalkan dosya, aciz belgesi de üretmez. Aciz, mal aranıp bedelin yetmemesidir. Sessiz dosya, “mal yok” belgesi değildir.
Kambiyo takibinde süre ve itiraz kapısı genel haciz yılının aynısı değildir. Çek veya bono dosyasında bu bir yıl ezbere uygulanmaz.
Borçlu tarafında ne kontrol edilir
İşlemden kalkma, maaş veya banka kesintisini o gün kendiliğinden kesmeyebilir. Eski haciz yazısı kurumda duruyorsa fek ayrıca istenir. Kesinti sürüyorsa evrak, haciz tarihini ve yenileme olup olmadığını göstermelidir.
Yenileme tebliği gelirse süre, o tebliğden okunur. Eski ödeme emrine yapılmış itiraz, yenileme evrakının süresini otomatik tüketmez. Yeni tebligatın başlığı ve tarihi ayrıca saklanır.
Alacaklı yıllar sonra aynı dosyayı uyandırdığında zamanaşımı ayrı bir def’idir. İşlemden kalkma, zamanaşımını kendiliğinden doldurmaz. Kesilme ve durma olguları icra zamanaşımı yazısındadır.
Sonuç
İşlemden kalkan icra dosyası, haciz isteme hakkının süre yüzünden durmasıdır. Borç silinmez. Yenileme borçluya tebliğ edilir. İlamsız yenilemede harç alacaklıya aittir ve borçluya yüklenemez. Satış süresini kaçırmak bu kaydın adı değildir. Genel çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu. Tebliğ mazbatası olmadan “dosya düştü” denmez.