Pey, tahsilatın kendisi değildir
Alacaklı artırmaya girince iki şapka taşır: satışı isteyen taraf ve alıcı adayı. Şapkalar karışınca “zaten alacaklıyım, para yatmam” cümlesi doğar. Kanun, alacağın bedele mahsubunu kabul eder. Mahsup, ancak o dosyada kesinleşmiş ve sırası gelen alacak kadar konuşulur. Henüz itirazlı veya sırası gelmemiş kalem, nakit teminatın yerine geçmez.
İhale bedeli alacağın altındaysa kalan bakiye borçluda durur. Malın alınması, borcun ibra edildiği anlamına gelmez. Üstündeyse fark ve gider vezneye girer. Girmeyen fark, ihalenin alacaklı üzerinde kalmasına engel olur.
İlan, teklif saati ve elektronik ortam elektronik satış yazısındadır. Satışın hangi sürede isteneceği hacizden sonra satış yazısındadır. Bu sayfa yalnızca alacaklının pey sürme hakkını ayırır.
Sıra cetveli peyi bekler
Birden fazla haciz, ipotek veya iştirak varsa bedel, alacaklıya doğrudan evine gitmez. Paylaşma sıra cetveli ile yapılır. Alacaklı ihaleyi kendi üzerine bırakmış olsa bile, kendisinden önce gelen rehinli alacak varsa mahsup o öncelikten sonra konuşulur. “Mali ben haczettim” cümlesi ipoteği silmez.
Kıymet takdiri düşükse pey de düşük kurulur. Kıymete itiraz, ihaleye girmenin şartı değildir. İtirazın yeri kıymet takdiri şikâyeti yazısındadır. İhale bittikten sonra usul bozukluğu ihalenin feshi yazısındadır. Pey sürmek, fesih hakkını ne alacaklıdan ne borçludan alır.
Yatırılacak tutar dosyadan okunur
Teminat veya pey avansı, ilan şartnamesinde yazar. Bu sayfa yüzde vermez. Şartname, alacaklının mahsup edebileceği kalemi ve nakit bırakacağı kalemi ayırır. Şartname okunmadan “tamamını mahsup ederim” demek, ihalenin düşmesine yol açabilir.
Alacaklı ihaleyi başkasına bırakırsa tahsilat, bedelin dosyaya girmesiyle olur. Başkasının pey sürmesi, alacaklının alacağını o an tahsil etmez. Vezne kaydı olmadan “sattık, bitti” denmez.
Borçlu da artırmaya girmek isterse onun teminatı ayrıca aranır. Borçlunun pey sürmesi, borcu ödediği anlamına gelmez. Satışı durduracak ödeme, ihale tutanağından ayrı bir kapak hesabıdır.
Sonuç
Alacaklı icra ihalesine girebilir. Alacağı, sırası gelen bedelden mahsup edilir. Aşan kısım ve gider yatırılır. Sıra cetveli ve ipotek bu pey ile silinmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu satış hükümleridir. Şartname ve kapak dökümü olmadan yatırılacak nakit söylenmez.