Şerh hangi işlemi keser
Türk Medeni Kanunu, aile konutu üzerinde malik eşin tek başına yapacağı devir ve sınırlı ayni hak işlemlerinde diğer eşin rızasını arar. Banka ipoteği ve satış bu çerçevededir. Rızanın tapudaki görünümü eş rızası yazısındadır. Şerhin sicile nasıl işlendiği aile konutu şerhi yazısındadır. Bu sayfa o iki yazının sicil adımını tekrarlamaz. Yalnızca şerhin, cebri haczi neden otomatik yasak saymadığını ayırır.
İcra dairesi haczi, alacaklının talebi ve kesinleşmiş takip üzerine tapuya yazılır. Malik eş bu yazıyı “sattım” diye imzalamaz. Bu yüzden rıza eksikliği, haciz müzekkeresini baştan hükümsüz kılmaz. Diğer eş, haczi öğrenince kendi haklarını ayrıca ileri sürer. İleri sürmeden şerh, satış gününü kendiliğinden iptal etmez.
Meskeniyet ayrı şikâyettir
Borçlunun haline münasip evi, icra hukukundaki korumadır. Değer, aile durumu ve başka konutun olup olmadığı bu şikâyette okunur. “Tek ev” veya “aile konutu şerhi var” cümlesi, mutlak dokunulmazlık vermez. Şikâyetin şartları meskeniyet yazısındadır. Şerh, evin aile konutu olduğuna dair kayıtlardan biridir. Oturma, çocukların yaşamı ve başka taşınmaz da dosyaya girer.
Haczin tapuya nasıl işlendiği taşınmaz haczi yazısındadır. Malik, şerhli evi üçüncü kişiye satarsa haciz kalkmaz. O satış hacizli taşınmaz yazısındadır. Diğer eşin rızası, bu satışta ayrıca aranabilir. Rıza, alacaklıya karşı bakiyeyi silmez.
Diğer eşin dilekçesi
Diğer eş, haciz tutanağının ve tapu şerhinin tarafı olmayabilir. Yine de konutta oturuyorsa ve rıza rejimi gündemdeyse, icra mahkemesine kendi sıfatını yazarak başvurur. Borçlu eşin ödeme emri itirazı, diğer eşin konut iddiasını taşımaz. İki dilekçe iki ayrı sonuç ister.
İhale ilan edildiyse meskeniyet veya şikâyet, satışı kendiliğinden durdurmayabilir. Durdurma ayrıca istenir. İhalenin feshi, şerhin varlığından otomatik doğmaz. Fesih şartları ihalenin feshi yazısındadır.
Sonuç
Aile konutu şerhi, eşin rızasız satış ve ipoteğini keser. Alacaklının haczi bu şerhle kendiliğinden kalkmaz. Konutun icradaki koruması meskeniyet şikâyetidir. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu aile konutu hükmü ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu haciz hükümleridir. Tapu şerhi ve oturma olgusu olmadan haciz yasağı söylenmez.