Şerh neyi kilitler
İcra dairesi, haczi tapu müdürlüğüne bildirir. Tapu, şerhi ilgili taşınmazın beyanlar hanesine işler. Şerh, taşınmazın devrini ve üzerlerinde yeni hak kurulmasını alacaklıya karşı güçleştirir. Malik, şerhli yeri sessizce başkasına satıp alacağı düşüremez.
Şerh, alacağı tahsil etmez. Para, satış veya başka bir tahsil yolu ile gelir. Satış istemenin süresi ve peşin gideri ayrı yazıdadır.
Yanlış ada, parsel veya malik adı şerhi boşa çıkarabilir. Tapu kaydı ile takip tarafı eşleşmeden “ev haczedildi” denmez. Hisse haczi, taşınmazın tamamının haczi değildir. Hangi payın şerhte yazdığı okunur.
Haciz tutanağı ile tapu yazısı
Taşınmazda haciz, çoğu dosyada yerinde eşya sayımından çok sicile bildirilen kayıttır. Yine de tutanak ve tapu cevabı çelişirse ikisi birlikte saklanır. UYAP satırı, tapu müdürlüğü yazısının yerini tutmaz.
Kıymet takdiri, şerhle aynı gün yapılmak zorunda değildir. Düşük veya yüksek kıymet, satıştan önce kıymet takdiri şikâyeti ile konuşulur. Şerhe itiraz, kıymet itirazının kopyası değildir.
İpotek varsa haciz şerhi ipoteği silmez. Rehinli alacaklının önceliği, adi haciz şerhinden önce gelebilir. Bu öncelik ipoteğin paraya çevrilmesi yolundadır.
Evde oturan kişi
Malik borçluysa şerh onun payına ilişir. Kiracı, aile üyesi veya başka bir zilyet, borçlu sıfatını sırf oturduğu için almaz. Kira sözleşmesi, dekont ve tebligat adresi bu ayrımı gösterir.
Kiracının borcu için malikin taşınmazına şerh konması da ters hatadır. Taraf sıfatı, ödeme emrindeki borçlu adından okunur. Yanlış kişiye giden şerh, doğru kişinin borcunu tahsil etmez.
Haczedilemeyen uygun konut iddiası, her evi kapsam dışına çıkarmaz. Koşullar haczedilemez mallar yazısındadır. “Oturduğum ev satılamaz” cümlesi, tapu şerhini kendiliğinden kaldırmaz.
Aile konutu şerhi ayrı bir korumadır. O şerh yokken eşin rızası tartışması, haciz şerhinin formatını değiştirmez. İki kayıt tapuda yan yana durabilir. Biri diğerinin yerine geçmez.
Satış ve boşaltma bu şerhin içinde değildir
Satış istenmeden ihale günü doğmaz. İhale sonrası teslim, şerh günündeki oturma hakkını her dosyada aynı anda bitirmez. Tahliye ilamı varsa o icra tahliye ilamının icrası yazısındadır. Haciz şerhi, tahliye hükmü değildir.
Alacak ödenirse şerhin fekki için tapuya yazı gider. Ödeme, şerhi o saat silmez. Fek yazısı ulaşmadan alıcı, şerhli kayıt görür. Tapu devri öncesi kontrol bu yüzden şerh satırını sorar.
Sonuç
Taşınmaz haczi tapu şerhidir. Evi boşaltmaz, satışı açmaz, kiracının eşyasını kendiliğinden kapsamaz. Hisse, ipotek ve aile konutu aynı şerh cümlesine sığmaz. Genel çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Taşınmazın kira ve devir yüzü gayrimenkul hukuku ile kesişir. Resmî dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu. Ada-parsel eşleşmeden şerh sonucu söylenmez.