Aile Hukuku · Hukuki bilgilendirme

Tedbir Nafakası Nedir? Dava Sürerken Geçim

Yazar · Av. Ayşenur Konar

Yayımlanma ·

Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası sürerken eşlerin ve varsa çocukların geçimini ayakta tutmak için alınan geçici önlemdir. Dayanak, Türk Medeni Kanunu’nun davanın devamı süresince geçici tedbirleri düzenleyen hükmüdür. Bu yazı nafaka türleri listesini, yoksulluk şartını ve hükümden sonra indirimi cevaplamaz. Türler nafaka türleri yazısındadır. Dava bitince bu kalem kendiliğinden kesin nafakaya dönüşmez.

Dava açılınca geçici geçim neden vardır

Yargılama aylar sürebilir. Ortak konut dağılmış, gelir tek tarafta kalmış veya çocuk fiilen bir ebeveynle yaşamaya başlamış olabilir. Kanun, bu ara dönemde barınma, geçim ve çocukların korunması için hâkimin geçici önlem almasını öngörür. Tedbir nafakası bu önlemlerden biridir.

Dava nasıl açılır boşanma davası nasıl açılır yazısındadır. Çekişmeli iskelet çekişmeli boşanma süreci yazısındadır. Aile hukuku çerçevesi aile hukuku sayfasındadır.

Tedbir, boşanma sebebini ispat etmiş olmayı beklemez. İhtiyaç ve ödeme gücü, kusur davasının sonucunu öne çekmez.

Eş geçimi ile çocuk gideri aynı ara kararda

Aynı celsede eş için geçim ve çocuk için bakım katkısı birlikte konuşulabilir. Hukuken yine de iki ihtiyaçtır: birincisi yargılama bitince yoksulluk nafakasına evrilebilir, ikincisi iştirak nafakasına. Ara kararda tek rakam yazılmışsa, hükümde kalemleri ayırmamak sonraki icrayı bozar.

Gelir belgesi, kira, okul ve sağlık gideri, fiilî bakım düzeni tedbirin hammaddesidir. Mahkeme ilgili kurumlara yazı yazabilir. Belgesiz “geçinemiyorum” cümlesi miktar üretmez; belgesiz “param yok” cümlesi de tedbiri otomatik reddettirmez.

Şiddet veya konut güvenliği ayrı rejimdir. 6284 tedbiri nafakanın yerine geçmez; nafaka da uzaklaştırma kararı doğurmaz.

Dava bitince kalem ne olur

Boşanma hükmü kesinleşince tedbir nafakasının işlevi biter. Yerine, hükümde kurulmuşsa yoksulluk ve iştirak nafakası geçer. Hükümde bu kalemler yoksa tedbirin durması, geçimin de durması anlamına gelebilir. Bu yüzden dilekçede geçici talep ile kesin talep ayrı yazılır.

Yargılama sırasında gelir değişirse tedbir artırılıp azaltılabilir veya kaldırılabilir. Bu, hükümden sonraki indirim ve kaldırma davası değildir; aynı dosyadaki ara kararın güncellenmesidir.

Ödenmeyen tedbir, icraya gidebilir. Asıl tahsil anlatısı komşu yazıdadır.

Sonuç

Tedbir nafakası, dava takvimine bağlı geçici geçimdir. Yoksulluk ve iştirak hükmünün provası değil, ara dönem aracıdır. Gelir-gider belgesi ve açık talep, kalemi ayakta tutar. Dava bitince dönüşüm otomatik değildir; kesin kalem hükümde ayrıca kurulur.

Mevzuat

Sık sorulan sorular

Dava açılmadan tedbir nafakası istenir mi?

Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davasının açılmasıyla gündeme gelen geçici önlemlerdendir. Dava yokken ‘önce nafaka bağlansın’ beklentisi bu kalemin kapısı değildir. Güvenlik riskinde 6284 tedbirleri ayrı rejimdir. Dava nasıl açılır [ilgili yazıdadır](/blog/bosanma-davasi-nasil-acilir). Somut dosyada görev ve yetki ayrıca bakılır.

Tedbir nafakası boşanma bitince yoksulluk nafakasına döner mi?

Kendiliğinden dönmez. Tedbir, yargılama süresine bağlı geçici ödemedir. Kesin yoksulluk veya iştirak, boşanma hükmünde ayrıca kurulur. Hükümde yazılmazsa tedbirin bittiği varsayımı ile kesin nafakanın başladığı varsayımı çarpışabilir. Yoksulluk şartı [ayrı yazıdadır](/blog/yoksulluk-nafakasi-sartlari).

Hâkim tedbir nafakasına resen karar verebilir mi?

Kanun, boşanma veya ayrılık davası açılınca barınma, geçim, malların yönetimi ve çocukların korunması için gerekli geçici önlemleri hâkimin almasını düzenler. Uygulamada talep dilekçesi işi hızlandırır; talebin hiç yazılmaması kalemi unutturabilir. Resen araştırma, gelir belgesi sunma yükümlülüğünü kaldırmaz. Miktar ezbere bağlanmaz.

Eşim boşanmayı kabul etmiyorsa tedbir nafakası istenebilir mi?

Evet. Karşı tarafın boşanmaya itirazı, yargılama süresince geçim tedbirini tek başına kapatmaz. Çekişmeli yol [eşim boşanmak istemiyor](/blog/esim-bosanmak-istemiyor-ne-yapmaliyim) yazısındadır. Tedbir, boşanma sebebinin ispatını beklemez; ihtiyacı ve gücü konuşur. Kabul, miktarı garanti etmez.

Tedbir nafakası ödenmezse ne yapılır?

Ara karar veya tedbir hükmü icraya konu edilebilir. Yol, kesin nafaka ilamındaki tahsile benzer fakat dayanak karar geçicidir. Ayrıntılı tahsil [nafaka ödenmiyor](/blog/nafaka-odenmiyor-ne-yapmaliyim) yazısındadır. Ödenmemesi, boşanma davasını otomatik kazandırmaz. Belge ve dosya numarası karıştırılmamalıdır.

İlgili içerikler

Bu yazı bir çalışma alanına bağlıdır. Ayrıntı, kardeş rehberlerde durur; aynı cümleyi burada tekrar etmeyiz.

Çalışma alanı · Aile Hukuku süreçleri

Kaynaklar

AK

Yazar

Av. Ayşenur Konar

Ankara Barosu avukatı, Konar Hukuk kurucusu. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut dosya ayrıca incelenir. Yazar profili

Danışma

Aile Hukuku konusunda dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilir.

Ara