Doğum tutanağı ile vatandaşlık hanesi
Hastanenin verdiği belge, doğumun nerede olduğuna ilişkin kâğıttır. Belgede çocuğun adı, anne ve baba adı, doğum yeri ve bir kayıt numarası duruyorsa bu satırlar doğumun işlendiği ilk kâğıdı gösterir. Nüfus müdürlüğündeki satır, çocuğun kimliği ile anne ve baba bağının kütüğe geçirildiği kayıttır. Vatandaşlık hanesi bu satırın içinde ayrı bir gözdür. Göz boşsa, yabancı bir devlet vatandaşlığı yazıyorsa veya yabancı ibaresi duruyorsa, doğum yeri cümlesi Türk vatandaşlığı duyurusu değildir. Hastane kâğıdındaki mühür, nüfus hanesini kendiliğinden açmaz.
Kanun, doğumla kazanmayı soybağına ve ayrıca aradığı hale bağlar. Dayanak 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu metnidir. Ana veya babadan hiçbir devlet vatandaşlığının kazanılamaması gibi bu hal, ancak çocuğun hanesinde veya haneyi dolduran idare yazısında görünüyorsa okunur. Hane ve yazı yokken doğum tutanağı, hali gerçekleşmiş saymaz. Bu metin o hale gün, yıl veya belge tarifesi eklemez. Eksik hanenin yerine tahmin yazılmaz. Hastane belgesindeki ülke adı, vatandaşlık hanesine kopyalanmaz.
Doğumun evde, yolda veya hastane dışında olduğuna ilişkin bir tutanak varsa tutanak da doğum yerini gösteren kâğıttır. Tutanak, nüfus satırının yerine geçmez. Tutanakta vatandaşlık cümlesi yoksa cümle eklenmez. Belediyenin veya hastanenin verdiği doğum raporu ile nüfus müdürlüğünün verdiği kayıt örneği yan yana konur. Birinde ad, diğerinde başka bir yazım duruyorsa yazım farkı kapatılmaz. Fark, hanenin dolduğu anlamına gelmez.
Anne ve babanın satırı çocuğun hanesi değildir
Annenin veya babanın vatandaşlık satırı, çocuğun hanesinin sureti değildir. Bir ebeveynin Türk vatandaşı görünmesi, çocuğun hanesine bakılmadan sonuç kurdurmaz. İki ebeveynin de yabancı görünmesi de, hane okunmadan çocuğun hiçbir sıfat taşımadığı cümlesini doğurmaz. Söylenecek sonuç, çocuğun kendi satırındadır. Satır ile ebeveyn kaydı çelişiyorsa çelişki, hangi hanenin kime ait olduğu ayırarak okunur. Ayırmadan kurulan cümle, iki kişiyi tek sıfatta birleştirmez.
Babanın veya annenin sonradan vatandaş olması, çocuğun eski hanesini kendiliğinden değiştirmez. Değişiklik, çocuğun hanesinde veya haneyi değiştiren yazıda görünüyorsa okunur. Yazı yoksa ebeveynin yeni cüzdanı, çocuğun hanesine yapıştırılmaz. Çocuğun bir ebeveynle soybağının kurulduğu mahkeme veya idare yazısı varsa o yazı, soybağına ilişkindir. Vatandaşlık hanesi ayrıca aranır. Soybağı yazısı, haneyi doldurduğunu söylemiyorsa doldurma sonucu kurulmaz.
Ebeveynlerin evlilik satırı da çocuğun doğum kaydı değildir. Evliliğin kütüğe işlenmesi yabancıyla evliliğin nüfus kaydı yazısındadır. Yurt dışında kıyılan evliliğin Türkiye’de geçerli sayılıp sayılmayacağı yurt dışında evlilik başlığında durur. Geçerli bir evlilik kaydı, çocuğun vatandaşlık hanesini kendiliğinden doldurmaz. Evlilik satırı boşsa da doğum hanesi o boşluktan üretilmez. Evlilik dışı doğumda soybağının ayrıca kurulması, bu sayfada bir usul tarifi değildir. Kurulmuş bir yazı varsa yazı okunur. Yoksa soybağı var sayılmaz.
Hiçbir devlet vatandaşlığı kazanılamaması
Doğum yerinin Türkiye olması, tek başına bir vatandaşlık yolu diye okunmaz. Kanunun aradığı ayrı hal, çocuğun ana veya baba yoluyla hiçbir devlet vatandaşlığı kazanamamasıdır. Bu hal, ancak dosyadaki yazıda görünüyorsa okunur. Ebeveynin pasaportunda bir devlet adı yazıyorsa o ad, çocuğun hanesine kendiliğinden vatandaşlık diye geçmez. Pasaport, ebeveyne aittir. Çocuğun kendi belgesi yoksa ebeveyn belgesi çocuğun sıfatını ilan etmez.
Hal gerçekleşmiş sayılsın diye belge uydurulmaz. Konsolosluk yazısı, apostil veya çeviri, dosyada duruyorsa kendi cümlesinden okunur. Cümle, çocuğun hiçbir vatandaşlık kazanmadığını söylemiyorsa bu metin o cümleyi tamamlamaz. Cümle söylüyorsa da söyleyen kâğıt, nüfus hanesinin yerine geçmez. Hane, müdürlük kaydında ayrıca aranır. İki kâğıt çelişirse çelişki, hangi merciin ne yazdığı ayrılarak okunur. Çelişki, bu sayfadan vatandaşlık ilanına çevrilmez.
Ret yazısı doğum satırına yapıştırılmaz
Vatandaşlık başvurusunun reddi, o talebin kabul edilmediğinin bildirimidir. Doğum tutanağı bir başvuru formu değildir ve ret yazısı da doğum hanesinin yerine geçmez. Ret gerekçesi, tutar ve süre vatandaşlık başvurusunun reddi metninde kalır. Bu sayfa o gerekçeyi yeniden yazmaz. Doğum hanesi dolu veya boş olsun, ret yazısı haneyi silmez. Ret yazısı da boş haneyi doldurmaz.
Çocuğun adına sonradan bir başvuru yapılmışsa, o başvurunun sonucu kendi bildiriminden okunur. Bildirim yokken doğum satırı ret veya kabul diye tamamlanmaz. Ekrandaki kısa durum cümlesi, tebliğ edilen ret yazısı değilse ret varmış gibi okunmaz. Tebliğ şerhi yoksa süre de buradan başlatılmaz. Başvuru, anne veya baba adına yapılmışsa o başvuru çocuğun başvurusu değildir. Çocuğun adı ekte geçiyorsa geçiş, çocuğa ait bir karar yaratmaz. Karar, çocuğun adına tebliğ edildiyse tebliğ kendi şerhindedir.
Mavi kart ve iade davası doğum kaydı değildir
Mavi kart vatandaşlık cüzdanı değildir. Kartın çerçevesi mavi kart yazısındadır. Kart ibrazı, Türkiye’de doğmuş bir çocuğun boş vatandaşlık hanesini doldurmaz. Kart, ebeveyne aitse ebeveynin statüsü çocuğa kendiliğinden geçmez. Çocuğun adına kart düzenlenmişse kart, yine nüfus hanesinin kopyası değildir. Karttaki ad ile hanedeki ad çelişirse çelişki kapatılmaz.
Uluslararası çocuk iadesi ise geride kalan ebeveynin iade davasıdır ve uluslararası çocuk iadesi başlığında durur. İade dilekçesi, doğum hanesini vatandaşlık kararına çevirmez. Bu metin, çocuğun yerinin değiştirilmesini yazmaz. İade dosyasındaki adres, nüfus hanesindeki doğum yeri diye yazılmaz. Velayet veya kişisel ilişki kararı da vatandaşlık hanesi değildir. Karar, çocuğun kimde kalacağını söylüyorsa o kadarını söyler. Vatandaşlık cümlesi yoksa cümle eklenmez.
Yabancı temsilcilik kaydı nüfus hanesi değildir
Çocuğun doğumu, anne veya babanın ülkesinin temsilciliğinde ayrıca işlenmiş olabilir. O kayıt, Türkiye nüfus satırının yerine geçmez. Temsilcilik belgesinde bir devlet vatandaşlığı yazıyorsa yazı, o belgenin cümlesidir. Cümle, Türk nüfus hanesini kendiliğinden doldurmaz veya silmez. İki kayıt yan yana konur. Biri diğerinin mühürüyle tamamlanmaz. Temsilcilik belgesinin çevirisi dosyada yoksa anlam tahmin edilmez.
Temsilciliğe bildirim, hastane kâğıdının nüfusa işlendiği anlamına da gelmez. Nüfus örneği isteniyorsa örnek, müdürlük kaydından okunur. Örnekte vatandaşlık hanesi boşsa boşluk, temsilcilik belgesinden doldurulmaz. Çerçeve uluslararası hukuk sayfasındadır. Eldeki haneyi birlikte okumak için iletişim sayfası açıktır. Satır görülmeden sıfat ilan edilmez.
Nüfus örneğinin alındığı kayıt ile hastane belgesinin tarihi farklıysa her tarih kendi kâğıdındadır. Örnekte anne veya baba hanesi boşsa boşluk, hastane kâğıdından doldurulup vatandaşlık sonucu kurulmaz. Çocuğun adı sonradan değiştirilmişse değişiklik, haneyi değiştiren yazıda görünüyorsa okunur. Görünmüyorsa eski ad ile yeni ad bu metinden birleştirilmez. Kimlik numarası örnekte yoksa numara eklenmez. Numara varsa numara, vatandaşlık hanesinin yerine geçmez. Hanesi yabancı görünen bir kayıt, doğum yerinden vatandaş ilan edilmez.
Ebeveynin ikamet kartı, çocuğun doğum hanesini açmaz. Kartın bitişi, çocuğun kaydının bitişi değildir. Çocuğun ayrıca bir ikamet belgesi varsa o belge kendi satırından okunur. Belge yokken doğum tutanağı ikamet izni sayılmaz. Okul kaydı, aşı kartı veya hastane dosyası da nüfus hanesinin kopyası değildir. Bu kâğıtlar çocuğun Türkiye'de doğduğuna ilişkin iz taşıyabilir. Vatandaşlık hanesini dolduran yazı, nüfus örneğidir. Örnek görülmeden sıfat kurulmaz.
Sonuç
Doğum kaydı, kendiliğinden vatandaşlık değildir. Nüfus satırındaki vatandaşlık hanesi okunur. Anne ve babanın satırı, ret yazısı, mavi kart ve temsilcilik kaydı bu hanenin yerine konmaz. Hiçbir devlet vatandaşlığının kazanılamadığı hal, dosyada görünmüyorsa bu metinden kurulmaz.