Ödenmeyen dönem hangi evrakta
Ücret satırı, yazılı sözleşmede, bordroda, banka dekontunda veya devam kaydında aranır. Hangi dönemin karşılığı olduğu bu belgelerde yazıyorsa o dönem okunur. Belge bir tutar göstermiyorsa tutar uydurulmaz. Elden ödendiği sözü, makbuz veya kayıt yoksa rakam haline gelmez. Bu metin dönemler arasındaki farkı hesaplamaz. Boş dönem ile ödemesi görünen dönem yan yana bırakılır. Bir bordronun imzalı, diğerinin imzasız olması farkı kapatmaz. İmza satırı boşsa boşluk, sonradan hatırlanan imzayla doldurulmaz.
İşveren unvanı, sözleşmedeki unvan ile dekonttaki unvandan okunur. Unvanlar farklıysa fark kapatılmaz. Fark, iznin düştüğü anlamına da gelmez. Dekonttaki açıklama satırı ücret diyorsa satır o kadarını söyler. Açıklama boşsa bu metin açıklama yazmaz. Nakit teslim tutanağı yoksa nakit ödeme var sayılmaz. Tanık anlatımı, boş bordro satırının yerine konmaz.
Sözleşmede ücretin hangi aralıkla ödeneceği yazıyorsa aralık, sözleşmedeki cümledir. Cümle yoksa aralık eklenmez. Sözleşme yabancı dildeyse ve Türkçe çeviri dosyada duruyorsa okuma, çevirinin dosyadaki metnidir. Çeviri yokken anlam tahmin edilmez. Çeviri ile asıl metin çelişiyorsa çelişki yazılır. Biri diğerinin yerine geçirilerek tutar kurulmaz. Avans mahsubu cümlesi sözleşmede yoksa mahsup, bordrodan da çıkmaz.
İzin yazısı alacağı silmez
Çalışma izninin iptal edilmesi, reddedilmesi veya süresinin bitmesi, önceki dönemlerin ücret kaydını kendiliğinden kapatmaz. Ret, başvurunun kabul edilmediğini bildirir. O yazı çalışma izni reddi başlığındadır. İptal tebliği varsa o da ayrı kâğıttır. Hiçbiri bordrodaki boş dönemi dolu döneme çevirmez. İzin bitti diye alacak silinmiş sayılmaz. İzin belgesi hiç doğmamışsa da, eldeki ödeme kaydı yok olmuş sayılmaz. Kayıt yoksa alacak da bu metinden doğurulmaz.
İzin belgesindeki işveren satırı ile ücreti ödemeyen unvan aynı değilse iki kayıt ayrı tutulur. Biri diğerinin borcunu üstlenmiş sayılmaz. Üstlenme, yazıda açıkça durmuyorsa eklenmez. Alt işveren ile asıl işveren aynı bordroda geçiyorsa her unvan kendi satırındadır. Yazı birini borçlu göstermiyorsa borçluluk diğerinden devredilmez. Devir cümlesi yoksa ücret, hatırlanan şirkete yazılmaz.
İbraname veya feragat kâğıdı varsa kâğıt, hangi dönemi kapattığını yazıyorsa o dönem okunur. Yazmıyorsa bütün alacak kapanmış sayılmaz. İmza yoksa ibraname tamamlanmış sayılmaz. Bu metin ibranamenin geçerli olduğunu veya geçersiz olduğunu ilan etmez. Geçerlilik, kâğıdın kendi satırlarından ve somut dosyadan okunur. İbranamede pasaportun işverende kalacağı cümlesi yoksa belge, ücret kaydına bağlanmaz.
Ücret ödenmedi diye izin düşmüş sayılmaz
İznin bitişi, izin belgesindeki tarih satırındadır. İptal varsa iptal tebliğindedir. Ücretin ödenmemesi bu tarihleri kendiliğinden değiştirmez. Bordro eksiği, iptal yazısı yokken iptal hükmü kurmaz. Sözlü düşme cümlesi, tebliğ edilen işlemin yerine geçmez. Tebliğ yoksa ve belgenin bitişi gelmemişse izin, ücret yüzünden düşmüş sayılmaz. İşverenin izni iptal ettireceğini söylemesi de iptal yazısı değildir. Söylem, ancak idarenin yazısında geçmişse o yazıdan okunur.
Çalışmaya izinsiz devam ederek ücreti tahsil etme yolu bu yazıda yoktur. Kaydı gizleyerek çalışmayı sürdürme de yoktur. Alacak, eldeki ödeme belgesinden okunur. İznin geçerli olup olmadığı ise izin belgesinden okunur. İki okuma aynı hüküm değildir. İzin belgesi bir işverene bağlıysa bağlılık, o belgenin işveren satırındadır. Ücreti ödemeyen unvan farklıysa izin, o unvana kendiliğinden geçmiş sayılmaz.
Fesih belgesi varsa fesih, ücret satırından ayrı okunur. Fesih, iznin düştüğü günü bu metinden yazmaz. Fesih belgesinde tarih varsa tarih belgededir. Yoksa tarih eklenmez. İşçinin işi bıraktığı anlatım, fesih belgesi yokken fesih diye tamamlanmaz. İşverenin devamsızlık tutanağı da, ücretin ödendiğini göstermez. Tutanak, ücret satırı taşımıyorsa alacağı kapatmaz.
Kıdem ve ihbar hesabı yok
Kıdem tazminatı, çalışma süresi, brüt ücret ve tavan üzerinden burada hesaplanmaz. İhbar tazminatı da hesaplanmaz. Çarpım, örnek rakam ve tavan tutarı yoktur. Okuyucu bu metinden bir alacak rakamı çıkaramaz. Fesih ve çalışma süresi belgesi yoksa bu yazı kıdem doğduğunu varsaymaz ve hesaplamaz. Belge varsa bile bu sayfa çarpım yapmaz. Belgedeki süre satırı olduğu gibi bırakılır. Süre satırı boşsa süre eklenmez.
Fazla çalışma çarpanı da yazılmaz. Puantajda saat satırı yoksa saat uydurulmaz. Saat satırı varsa satır olduğu gibi bırakılır. Bu metin saati ücrete çevirmez. Hafta tatili, genel tatil veya gece dilimi farkı da burada kurulmaz. Bu farklar, ancak puantaj veya bordro kendi satırında gösteriyorsa o satırdan okunur. Göstermiyorsa kalem eklenmez. Yıllık izin ücreti de belgede yazmıyorsa yazılmaz. İzin belgesindeki görev adı, puantajdaki işin adı diye kendiliğinden yazılmaz.
İkamet işlemi ücret satırı taşımaz
İkametin uzatılmaması, ücretin ödenip ödenmediğini söylemez. O bildirim ikamet izninin uzatılmaması başlığındadır. Sınır dışı kararı da ücret bordrosu değildir. Varsa sınır dışı kararına itiraz başlığından okunur. Bu iki yazı, ödenmeyen dönemi kendiliğinden alacağa çevirmez. Alacak, ücret belgesinde duruyorsa oradadır. İkamet kartının bitiş tarihi, bordrodaki dönem diye kopyalanmaz.
Ödenmeyen ücret, çalışma denetimine şikâyet veya alacak istemi olarak ayrıca gider. Bu yollar izin tebliğinin süresi değildir. Gün sayısı konulmaz. Denetim şikâyeti, hangi işyerini ve hangi dönemi yazıyorsa o kadarını taşır. Alacak istemi, aynı dönemi başka bir mercide ayrıca gösterebilir. İki yazı tek dilekçe diye birleştirilmez. Birinin sonucu diğerinin kabul edildiği anlamına gelmez.
Denetim şikâyeti alacak isteminden ayrıdır
Çalışma denetimine giden şikâyet, idarenin işyerine bakmasına ilişkindir. Alacak istemi, ödenmeyen ücretin istenmesine ilişkindir. Şikâyetin açılması, ücretin tahsil edileceği vaadi değildir. Alacak isteminin açılması da iznin süreceği vaadi değildir. Her iki yazıda da tutar, ancak ekteki belgede varsa oradan okunur. Belgede yoksa dilekçe tutarı kendiliğinden doğurmaz. Bu metin örnek dilekçe tutarı koymaz.
Şikâyet veya istem, işçinin pasaportunu işverenden alma yolu diye yazılmaz. Belgeyi tutma ile ücreti ödememe ayrı olaylardır. İkisi aynı dosyada duruyorsa her biri kendi kâğıdından okunur. Biri diğerinin şartı yapılmaz. Sigorta bildirimindeki gün satırı da ücretin ödendiğini kendiliğinden göstermez. Bildirim, prim kaydıdır. Bordro, ücret kaydıdır. İkisi çelişirse çelişki kapatılmaz.
Ücret belgeleri ve izin yazısı birlikte duruyorsa iletişim ile ayrı ayrı okunabilir. Çerçeve uluslararası hukuk sayfasındadır. İzin çerçevesi 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, ikamet çerçevesi 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu metnidir. Madde numarası bu yazıya eklenmez.
Bordrodaki kesinti satırı, ancak satırda bir ad duruyorsa okunur. Tutar bu metinde yeniden hesaplanmaz. Kesintinin adı yazmıyorsa ad eklenmez. Avans, icra veya başka bir kesinti, satırda yoksa yoktur. Satır varsa satır, iznin düştüğü gerekçe yapılmaz. İzin belgesindeki iş yeri ile bordrodaki iş yeri farklıysa iki yer ayrı tutulur. Fark, ödemenin hiç yapılmadığı anlamına da gelmez. Ödeme, dekontta görünüyorsa dekonttadır. Görünmüyorsa bordro tek başına tahsilat sayılmaz.
İşçinin şikâyet dilekçesinde yazdığı tutar, ekteki belgede yoksa bu sayfa o tutarı doğrulamaz. Dilekçe, belgedeki dönemi gösterir. Dönem belgede yoksa dilekçe dönemi yaratmaz. Aynı dönemin iki belgede farklı görünmesi, farkın kapatılacağı anlamına gelmez. Fark yazılır. Fark, izin tarihini de değiştirmez.
Sonuç
Ödenmeyen ücret bir alacak kaydıdır. İznin düşmesi aynı sonuç değildir. İzin yazısı alacağı silmez. Ücret bordrosu izni kendiliğinden düşürmez. Denetim şikâyeti ile alacak istemi ayrı yollardır. Kıdem hesabı ve tutar bu yazıda yoktur.