İcra & İflas · Hukuki bilgilendirme

Alacaklı Ölünce Mirasçı Takibe Nasıl Devam Eder?

Yazar · Av. Ayşenur Konar

Yayımlanma ·

Mirasçılık belgesi olmadan dosya mirasçıya geçmez. Alacaklı ölünce icra dairesi, tereke içinden bir isim seçip alacaklı hanesini değiştirmez. Takip, ölüm haberiyle düşmüş olmaz. Belge, kimin mirasçı olduğunu gösterir. Alacağın temliki bu geçişin adı değildir.

Belge dosyaya girmeden hanesi değişmez

Mirasçılık belgesi, mirasçı sıfatını ve belgede varsa payı gösterir. Belgenin nasıl çıkarılacağı mirasçılık belgesi yazısındadır. Bu metin o başvurunun adımlarını kurmaz. İcra dairesi nüfus kaydını kendiliğinden tarayıp alacaklı adını güncellemez. Aile yazışması, cenaze ilanı veya banka erişimi belge yerine geçmez.

Belge sunulunca hangi esasın, hangi alacağın ve hangi mirasçının yazılacağı dilekçede durur. Dilekçe, belgede olmayan bir kişiyi mirasçı ilan etmez. Belgede yazılı olmayan pay bu metne eklenmez. Belge ile dilekçe çelişirse haneye belge dışı isim yazılmaz. Belgenin bir sayfası eksikse eksik sayfadaki isim, diğer sayfadan tamamlanmaz. Tamamlanmayan isim, haciz müzekkeresine yazılmaz.

Belge sonradan düzeltilmişse dosyada duran nüsha okunur. Düzeltme taslağı, daireye girmeden haneyi değiştirmez. Yabancı bir belgenin dosyada durması, her belgenin kendiliğinden kabul edildiği anlamına gelmez. Kabul veya ret, dosyadaki işlemden okunur. İşlem yokken bu metin belgeyi geçerli veya geçersiz ilan etmez. İlân edilmeyen belge, alacaklı adını da tek başına taşımaz.

Tek isim bütün tutarı almaz

Belgede birden fazla mirasçı varsa kapak, diğerlerini silerek tek isme çevrilmez. Paylaşım veya devir, alacağın bir mirasçıda toplandığını göstermedikçe tek isim bütün tutarın sahibi sayılmaz. Kimin tek başına talepte bulunabileceği, belgedeki sıfat ve varsa paylaşım evrakından okunur. Evrak susuyorsa bir mirasçının mesajı, diğerlerinin payını haciz talimatına çevirmez.

Mirasçılar arasındaki pay tartışması, borçluya ikinci bir borç yazmaz. Borçlu, dosyada alacaklı görünen kişiye yaptığı ödemenin hesabını dekontla gösterir. Dekont, belgede adı olmayan bir mirasçıyı taraf yapmaz. İki mirasçıya birden tam tahsilat, alacağı iki kez doğurmaz. Bir mirasçının feragati, belgede diğerlerinin de feragat ettiği yazmıyorsa diğerlerini kapsamaz. Feragat kâğıdı hangi adı taşıyorsa o ad okunur.

Küçük mirasçı veya kısıtlı için belgede veli, vasi veya kayyım yazıyorsa o sıfat belgeden okunur. Yazmıyorsa aile içinden bir kişi kendiliğinden temsilci seçilmez. Temsilcinin ayrıca bir yetki kâğıdı varsa kâğıt, hangi esas için verildiğini göstermelidir. Göstermiyorsa kâğıt, bütün mirasçıların yerine haciz istemiş sayılmaz.

Eski vekalet mirasçıya kalmaz

Ölen alacaklının vekaletnamesi, mirasçının vekaleti olmaz. Ölüm, eski vekile mirasçılar adına yeni haciz isteme yetkisi vermez. Mirasçı, takibe vekille devam edecekse kendi vekaletini o esasa sunar. Sunulmayan vekalet, eski imzanın devamı sayılmaz. Dosyada daha önce yapılmış işlemler, ölümle kendiliğinden yok olmaz. Yok olmayan işlem, yeni vekaletin yerine de yazılmaz.

Birden fazla mirasçı varsa her birinin vekaleti kendi adına okunur. Birinin vekili, diğerinin belgede anılmayan payı için talep sahibi olmaz. Ortak bir vekalet, hangi isimleri saydığını göstermelidir. Sayılmayan isim, ortak cümleyle örtülmez. Eski vekilin dosyada kalan örnek evrak, yeni vekaletin yerine geçmez. Örnek, hangi esasın kime ait olduğunu gösterir. Göstermeyen klasör, mirasçı adına imza doğurmaz.

Vekilin azli başka bir kâğıttır. Azil, yaşayan alacaklının temsilciyi geri almasıdır. Ölüm, azil belgesi yerine konmaz. İki kayıt karışırsa hangisinin dosyada şerh edildiği evraktan okunur. Şerh yokken ölüm haberi, azil işlenmiş gibi okunmaz.

Tahsilat ve kalan tutar

Ölümden önce dosyaya giren tahsilat, girdiği kayıttan okunur. Kayıt, mirasçılık belgesi beklerken silinmez. Kalan tutarın kime ait görüneceği, belge dosyaya girince okunur. Belge girmeden kalan tutar, bir mirasçının kişisel alacağı diye ayrılmaz. Ayrılmayan tutar, tek isme tam haciz talimatı yazdırmaz.

Borçlu, ödemeyi belgede adı olmayan bir yakına yapmışsa dekont o yakını taraf yapmaz. Dekont, dosyadaki alacaklı hanesine işlenmişse işlendiği hâliyle okunur. İşlenmemişse dekont, haneyi kendiliğinden değiştirmez. İki mirasçıya ayrı ayrı yapılan ödemeler, kapaktaki tek alacağı iki alacak haline getirmez. Hangi ödemenin hangi esasa yazıldığı, dekontun üzerindeki numaradan aranır. Numara yoksa ödeme, bu dosyanın tahsilatı diye tamamlanmaz.

Mirasçılar kendi aralarında bir paylaşım yazmışsa yazı, dosyaya konmadan kapaktaki isimleri silmez. Yazı konmuşsa da belgedeki mirasçı sıfatını aşan bir sonuç, yazının içinde durmuyorsa eklenmez. Eklenmeyen sonuç, borçluya yeni bir borç cümlesi kurmaz.

Temlik ve borçlunun ölümü başka soru

Yaşayan alacaklının alacağı devretmesi temlik başlığındadır. Miras, sözleşmeyle satım değildir. Belge olmadan temlik cümlesi kurulmaz. Temlikname, ölen kişinin yerine mirasçı listesi yazmaz. Liste, mirasçılık belgesindedir. İki kâğıt karışırsa hangisinin dosyada durduğu ayırt edilir.

Borçlu ölünce takibin nereye yazılacağı borçlunun ölümü başlığındadır. Bu metin, borçlunun ölümündeki durmayı ve terekeye haczi yazmaz. Süre, o dosyanın belgesinden okunur. Burada okunan, alacaklı hanesinin mirasçılık belgesi olmadan değişmediğidir. Alacaklı bir şirketse ve şirket tasfiyedeyse okuma da başkadır. Tasfiye memuruna bildirim tasfiyedeki şirketten alacak yazısındadır. Şirketin kapanışı, gerçek kişinin ölümüyle mirasçı hanesi açmaz. Memur adı, mirasçılık belgesinin yerine konmaz.

Aynı alacak için ikinci dosya açmak, mirasçıya taraf kazandırmaz. Mükerrer dosya ikinci takip yazısındadır. İkinci kapak, mirasçılık belgesinin yerine geçmez. İkinci kapaktaki isim, ilk dosyanın alacaklı satırını kendiliğinden değiştirmez.

Belge ile nüfus kaydı

Nüfus kaydında görünen yakın, mirasçılık belgesinde yoksa dosyaya mirasçı diye yazılmaz. Belgede görünen kişi nüfus çıktısında eksik duruyorsa eksik çıktı, belgedeki adı silmez. İki kâğıt çelişirse dosyaya sunulan mirasçılık belgesi, alacaklı hanesi için okunur. Nüfus çıktısı, belgeyi kendiliğinden düzeltmez. Düzeltme, yeni bir belge dosyaya girmeden haneye işlenmez.

Tereke temsilcisi veya atanmış bir görevli varsa görev, mahkeme veya belge satırında duruyorsa oradan okunur. Durmuyorsa mirasçılardan biri göreve kendiliğinden sahip sayılmaz. Görevlinin haciz istemi, hangi mirasçı veya tereke adına verildiğini göstermelidir. Göstermiyorsa istem, bütün tutarın tek sahibi olunmuş gibi işlenmez. İşlenen istem de, belgede adı olmayan kişiyi alacaklı yapmaz.

Ölümden sonra dosyaya giren haciz, belge henüz yokken istenmişse istek, belgesiz taraf değişikliği sayılmaz. İsteğin akıbeti, dosya şerhinden okunur. Şerh, mirasçı adı yazmadan işlemişse işleyen haciz, belgedeki isimle kendiliğinden yeniden adlandırılmaz. Yeniden adlandırma, belgenin dosyaya işlenmesiyle okunur. İşlenmeyen belge, müzekkeredeki eski alacaklı adını silmez.

Borçlu, ödemeyi ölen alacaklının eski hesabına yapmışsa hesabın dosyada kayıtlı olup olmadığı dekontla aranır. Hesap, ölümden sonra kapanmışsa kapanma, borcun bittiği anlamına gelmez. Kapanan hesaba gidemeyen ödeme, dosyaya işlenmedikçe tahsilat sayılmaz. İşlenen ödeme de, hangi mirasçıya ait olduğu belge yokken paylaştırılmaz.

Belgenin fotokopisi ile aslı çelişirse dosyaya giren nüsha okunur. Aslı henüz sunulmamışsa fotokopideki fazla isim, asıl varmış gibi haneye yazılmaz. Yazılmayan isim, haciz isteminin sahibi sayılmaz. İstem, belgenin dosyadaki sayfasından okunur. Sayfa atlıyorsa atlanan yerdeki isim tamamlanmaz. Tamamlanmayan isim için pay da yazılmaz. Pay yazısı, belgenin okunan sayfasında durmuyorsa durmuyordur.

Sonuç

Alacaklı ölünce takip düşmez. Mirasçı, mirasçılık belgesi dosyaya girmeden alacaklı olmaz. Eski vekalet yeni tarafa geçmez. Temlik, tasfiye ve ikinci takip bu haneyi kurmaz. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Belgenin dosyayla okunması iletişim üzerinden ayrıca yapılır. Dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleridir.

Mevzuat

Sık sorulan sorular

Alacaklı ölünce dosya mirasçıya kendiliğinden döner mi?

Dönmez. İcra dairesi, tereke içinden bir isim seçip alacaklı hanesini değiştirmez. Mirasçılık belgesi dosyaya girmeden yeni ad yazılmaz. Takip, ölüm haberiyle düşmüş de olmaz.

Bir mirasçı bütün tutarı tek başına isteyebilir mi?

Belgede birden fazla mirasçı varsa kapak, diğerlerini silerek tek isme çevrilmez. Paylaşım veya devir, alacağın bir mirasçıda toplandığını göstermedikçe tek isim bütün tutarın sahibi sayılmaz. Belgede olmayan pay yazılmaz.

Ölen alacaklının avukatı takibe devam eder mi?

Eski vekalet, mirasçının vekaleti olmaz. Ölüm, eski vekile mirasçılar adına yeni haciz isteme yetkisi vermez. Mirasçı vekille devam edecekse kendi vekaletini o esasa sunar.

Mirasçının devamı temlik sayılır mı?

Sayılmaz. Temlik, yaşayan alacaklının alacağı devretmesidir. Ayrım [alacağın temliki](/blog/icrada-alacagin-temliki) yazısındadır. Mirasçılık belgesi olmadan temlik cümlesi kurulmaz.

Borçlu ölünce yazılan süre burada da işler mi?

Bu metin o süreyi yazmaz. Borçlunun ölümünde takibin nereye duracağı [borçlunun ölümü](/blog/borclu-olunce-icra-takibi) başlığındadır. Burada okunan, alacaklı hanesinin belgesiz değişmediğidir.

İlgili içerikler

Bu yazı bir çalışma alanına bağlıdır. Ayrıntı, kardeş rehberlerde durur; aynı cümleyi burada tekrar etmeyiz.

Çalışma alanı · İlgili çalışma alanı: İcra & İflas

Kaynaklar

AK

Yazar

Av. Ayşenur Konar

Ankara Barosu avukatı, Konar Hukuk kurucusu. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut dosya ayrıca incelenir. Yazar profili

Danışma

İcra & İflas konusunda dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilir.

Ara