İhtiyati haciz icra haczinin kopyası değildir
Alacaklı, fatura veya sözleşme ile henüz ilam almamış olabilir. Borçlunun mallarını elden çıkarma belirtileri varsa ihtiyati haciz konuşulur. Risk yokken “önlem olsun” talebi, hukuki yararı zayıf bırakabilir.
Rehin, ipotek veya başka teminat zaten varsa mahkeme, ek korumayı ölçülü tartar. Her ticari alacak, ihtiyati hacze elverişli sayılmaz. Ticari alacak tahsili genel stratejiyi verir; bu sayfa yalnızca geçici haczi konuşur.
Yetkili merci ve görev, alacağın niteliğine bakılır. İcra müdürlüğü, ihtiyati haciz kararı yerine geçmez.
Talep, teminat ve karşı taraf
Dilekçede alacağın varlığı inandırıcı kılınır; senet, fatura, yazışma ve vade gösterilir. “Alacağım var” cümlesi delil listesi değildir.
Karşı taraf dinlenmeden karar verilebilen hâller ile duruşmalı hâller karıştırılmamalıdır. Karşı tarafın haberi olmadan çıkan karar, itiraz ve teminat artırımı tartışması açabilir.
Teminat, kural; istisna dar okunur. Nafaka veya ilama yakın bazı kalemlerde farklı rejim tartışılır. Bu istisnalar ezbere ticari faturaya yayılmaz.
Haksız çıkmanın maliyeti
İhtiyati haciz, borçlunun hesabını ve ticari itibarını etkiler. Haksız çıkan alacaklı, zarar ve vekâlet tartışmasıyla karşılaşabilir. Teminattan karşılanan zarar, her kalemi otomatik karşılamaz.
Borçlu tarafında, karara itiraz ve teminatın iadesi ayrı taleplerdir. İtiraz, esasa ilişkin borç yokluğu davasının yerini tutmaz.
Takibe bağlama
İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra alacaklı, kanunun öngördüğü sürede dava veya icra takibi ile korumayı esasa bağlar. Bağlanmayan karar düşebilir; haciz şerhi kalkabilir.
Takibe bağlanan ihtiyati haciz, şartları oluşursa kesin hacze dönüşebilir. Dönüşüm, yeni bir “otomatik satış” değildir; ilamlı-ilamsız yol yeniden okunur.
Sonuç
İhtiyati haciz, mal kaçırma riskine karşı geçici korumadır; yürürlükteki icra haczinin kısa yolu değildir. Teminat, süre ve haksız çıkma birlikte düşünülür. Genel çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu. Delil ve güncel hüküm olmadan kabul veya oran söylenmez.