Tescilde rehin ve haciz ayrı satırdır
Ruhsatta rehin ile haciz ayrı satırlarda görünebilir. Rehin, krediyi güvenceye bağlayan kayıttır. Haciz şerhi, bir icra haczinin trafik tesciline bildirilmiş hâlidir. Şerhin düşmesi, rehni silmez. Rehnin kalkması da üçüncü kişinin haciz şerhini kaldırmış sayılmaz. İki satırın alacaklı adı da örtüşmeyebilir. Örtüşmeyen adlar, tek alacaklı diye yazılmaz.
Rehin satırı, kredinin kuruluşunda işlenmiş olabilir. Haciz şerhi ise daha sonra, bir icra dosyasının bildirimiyle gelebilir. Geliş sırası, iki kaydı aynı işlem yapmaz. Önce gelen rehin, sonra gelen haczi yok saydırmaz. Sonra gelen haciz de rehnin alacaklısını değiştirmiş olmaz. Borçlu, ruhsattaki ilk satırı okuyup ikinci satırı bankanın rehni sanmaz. Banka da kendi rehin satırını, üçüncü kişinin haczi diye takip etmez.
Genel araç hacizinin tescil, yakalama ve yediemin halkaları araç haczi yazısındadır. Bu metin o halkaları tekrarlamaz. Burada okunan şey, kredi rehni ile o haczin aynı işlem olmadığıdır. Rehinli alacağın paraya çevrilme yolu ise rehnin paraya çevrilmesi yazısındadır. Yolun seçildiği yer, takip talebinin başlığıdır. Başlık yazılmamışsa tescildeki satır, seçilmemiş yolu tamamlamaz.
Başlık seçilen yolu yazar
Alacaklı, taşıt kredi sözleşmesini, rehin kaydını ve ruhsat veya tescil çıktısındaki rehin satırını bir arada koyar. Talep, rehnin paraya çevrilmesi yolunu seçiyorsa başlık bunu yazar. Genel haciz yolunu seçiyorsa başlık onu yazar. Birini seçmek, diğer başlığı kendiliğinden tamamlamaz. Seçilmeyen başlık, dilekçenin sonuna ek cümleyle kurulmaz.
Yolun ilamlı mı ilamsız mı olduğu da başlıktan ve dayanak kâğıdından okunur. Mahkeme ilamı yoksa sözleşme ve tescil, ilam kapağı değildir. Ayrım ilamlı ve ilamsız takip farkı yazısındadır. İlam varsa icraya konan metin ilamdır. İlam, tescildeki rehin satırını silmeden de durabilir. İki kâğıt varsa alacaklı, hangisini dayanak gösterdiğini talepte yazar. Yazmazsa rehin satırı, ilam fıkrasının yerine geçmiş sayılmaz.
Gecikme yazısı, rehin sözleşmesinin yerine geçmez. Yazı, hangi kredinin geciktiğini gösterebilir. Yazı, tescildeki rehin satırını oluşturmaz. Satır tescilde yoksa sözleşme tek başına ruhsada rehin işlemiş sayılmaz. Sözleşmede rehin kurulacağı yazılmış, tescil boşsa kurulmuş rehin varsayılmaz. Boş tescil, sözleşme cümlesiyle doldurulmaz.
Plaka ve şasi örtüşmeden rehin kullanılmaz
Satırda plaka, şasi ve rehin alacaklısının adı aranır. Ad, takip talebindeki alacaklıyla örtüşmeden rehin kullanılmış sayılmaz. Plaka değişmişse değişikliği gösteren tescil kaydı aranır. Eski plaka, yeni plakanın yerine kendiliğinden yazılmaz. Şasi, ruhsat ile rehin satırında aynı olmalıdır. Farklı şasi, bu kredinin aracı diye eklenmez. Eklenen şasi, başka bir taşıtın kaydıdır.
Birden fazla araç aynı borçluya kayıtlıysa talep, hangi plakayı istiyorsa onu yazar. Bütün araçlar, bir rehinden türetilmez. Rehin yalnız bir plakada duruyorsa diğer plakalar bu satırın kapsamında değildir. Alacaklı, filo listesini rehin sözleşmesine ekleyip listedeki her aracı rehinli saymaz. Liste, tescilde satır olarak yoksa rehin üretmez.
Üçüncü kişinin haczi, bankanın rehin satırıyla aynı plakada durabilir. Durması, haczi bankanın rehni yapmaz. Haciz şerhindeki alacaklı adı ile rehin satırındaki ad ayrı ayrı okunur. Borçlu, iki adı tek itirazda eritmez. İtiraz, hangi satıra ilişkin olduğunu yazmalıdır.
Malik sıfatı rehinle silinmez
Borçlu, ruhsattaki malik, rehin ve haciz satırlarını ayrı ayrı okur. Malik kendisiyse rehin, onun mülkiyetini o anda ortadan kaldırmaz. Rehin, malikin tasarrufunu sınırlayan bir kayıttır. Kayıt, ruhsatın malik hanesini boşaltmaz. Malik hanesi boşaltılmışsa bu, rehin cümlesinden değil tescildeki devir kaydından okunur. Devir kaydı yoksa malik değişmiş sayılmaz.
Dekont, ödemenin kredi hesabına mı yoksa başka bir icra dosyasına mı geçtiğini yazmalıdır. Yazmıyorsa iki dosyanın dökümü eşleştirilir. Eşleşmeyen ödeme, rehin kaydını düşürmüş sayılmaz. Rehnin kalkması, tescilden terkin yazısıyla görülür. Terkin yoksa ödeme, şerhi düşürmüş diye okunmaz. Kısmi ödeme, sözleşmede hangi kaleme sayıldığını gösteriyorsa o kalemde durur. Göstermiyorsa bütün rehin kalkmış sayılmaz.
Kiralanan araçta mülkiyet çoğu kez kiralayandadır. Bu sıfat, taşıt kredisindeki rehinli malikten ayrıdır ve finansal kiralama alacağı yazısındadır. Kira sözleşmesi, kredi rehninin tescil satırı değildir. Ruhsat başkası adına kayıtlıysa şerh muhatabı, borçlu sanılarak değiştirilmez. Borçlu, kendisinin kullanıyor olmasını malik hanesinin yerine koymaz.
Yakalama tutanağı gecikme yazısı değildir
Bankanın gecikme yazısı, aracın bulunduğu yeri ve çekildiğini gösteren tutanak değildir. Yakalama veya yediemin tutanağı dosyada yoksa araç alınmış varsayılmaz. Tutanak varsa plaka ve şasi, ruhsatla aynı olmalıdır. Farklı plaka, bu kredinin aracı diye yazılmaz. Tutanak, aracı kimin teslim aldığını ve nerede tutulduğunu yazıyorsa o yazı okunur. Yazmıyorsa araç, belirli bir yedieminde sayılmaz. Muhafaza gideri tutanakta ve tarifede nasıl duruyorsa öyle okunur. Gider bu metne rakam diye eklenmez.
Kaç dönemin gecikmesiyle aracın alınacağı, sözleşmenin gecikme satırından ve dosyadaki yazıdan okunur. Sayı bu metinde yoktur. Gecikme yazısı tek başına yakalama emri değildir. Yakalama, icra dosyasındaki ayrı bir işlemdir. İşlem kaydı yoksa yazı, aracı çekmiş sayılmaz.
Somut ruhsat, rehin satırı ve takip başlığı iletişim yoluyla yan yana konabilir. Yan yana gelmeyen satır, diğerinin kısa adı değildir.
Araç satılmışsa yeni malik, tescildeki devir kaydından okunur. Devir, rehin terkin edilmeden rehni silmez. Yeni malik, rehin satırındaki alacaklıyı değiştirmez. Alacaklı, eski maliki devirden sonra da borçlu sanıyorsa sözleşme onu hâlâ borçlu yazıyorsa o yazıdan okur. Sözleşme, devri borçtan çıkarma diye yazmamışsa eski borçlu satırı kendiliğinden kapanmaz. Kapanış, tescil ve sözleşme birlikte ne diyorsa odur.
Ek sözleşme ikinci bir aracı rehne bağlamışsa ikinci plaka, kendi tescil satırında aranır. Satır yoksa ek sözleşme tek başına o plakaya rehin işlemiş sayılmaz. Kefalet senedi de rehin satırı değildir. Kefil aracın maliki değilse ruhsattaki rehin onun adına kurulmuş olmaz. Kefilin borcu, ancak kefalet kâğıdında ve takip talebinde ayrıca yazılmışsa okunur. Bu metin kefalet kâğıdını rehin şerhine çevirmez.
Trafik sigortası ve kasko poliçesi, rehin kaydının yerine geçmez. Poliçe bankayı ilgilendiren bir sıfat anıyorsa bu anış, tescilde satır yokken rehin kurmaz. Anış, tescildeki satırla örtüşüyorsa örtüşen ad okunur. Örtüşmeyen poliçe, haciz şerhini de doğurmaz.
Aynı plakada rehin şerhi terkin edilip yeniden işlenmişse okunan satır, son tescil kaydıdır. Eski şerhin alacaklısı, yeni satırda yoksa eski ad bu plakanın rehin alacaklısı diye sürdürülmez. Yeniden işleme, haciz şerhini de kendiliğinden yenilemez. Haciz, kendi bildirim kaydında duruyorsa ayrıca okunur.
Sonuç
Taşıt kredisi icrasında rehin, genel araç haczi değildir. Alacaklı sözleşme ve tescil satırını, borçlu ruhsattaki rehin ile haciz satırını ayrı okur. Plaka ve şasi örtüşmeden rehin kullanılmaz. Gecikme yazısı yakalama tutanağının yerine geçmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasında durur. Yol ayrımı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde takip talebinin başlığından okunur. Tescil satırı yoksa rehin eklenmez.