Güvence nasıl kurulur
Taşınır rehninde teslim veya kanunun kabul ettiği sicil, türüne göre kurucudur. Anahtar teslim edilmeden “rehinliyiz” cümlesi, yediemin kaydını her dosyada doğurmaz. Ticari işletme rehninde sicil satırı esastır.
Sözleşme, rehnin konusu, azami had ve temerrüt bildirimini yazar. Konu belirsizse satış ilanı bozulur. Stok listesi güncellenmeden işletme rehni, olmayan mala yayılmaz.
Ankara’daki bir işletme sicili, müdürlüğün hangi dairenin dosyasını alacağını tek başına göstermez. Yetki, borçlu ve malın yerine bakılır.
Özel yol neden seçilir
Rehin alacaklısına öncelik, özel yolla korunur. Adi haciz kuyruğuna girmek, sıra cetvelinde geride kalma riski taşır. Yol seçimi, belgenin niteliğinden önce gelir.
Ödeme emri bu yolda genel haciz formülünden farklı okunabilir. İtirazın durdurma etkisi, özel yola bakılır. İlamlı-ilamsız fark genel ayrımdır; rehin usulü burada konuşulur.
Üçüncü kişi zilyetliği, istihkak değil rehin teslimi tartışması açabilir. Zilyetlik tutanağı, sözleşme satırıyla çelişirse ikisi birlikte okunur.
Satış ve yediemin
Rehinli mal, yedieminde veya alacaklı zilyetliğinde durabilir. Muhafaza gideri, satış bedelinden düşülebilir. Gider, asıl alacağı sessiz şişirmez; hesap satırı ister.
Elektronik satış, taşınırın niteliğine göre uygulanır. İlan, kıymet ve ihale sonrası fesih kendi yazılarındadır. Rehin belgesi, ihale usulünü yeniden yazmaz.
Kısmi ödeme, rehnin kapsamını daraltabilir. Fek, sicil veya teslim iadesiyle tamamlanır. Sözlü “rehin kalktı” vaadi, satış ilanını durdurmaz.
İpotek ve hacizle karışma
Aynı araç hem rehinli hem hacizli görünebilir. Önce rehin kaydı, sonra haciz şerhi okunur. Ters sıra, önceliği değiştirebilir. Trafik tescili, rehin sözleşmesinin yerini tutmaz; ikisi birlikte durur.
Banka ile özel alacaklı aynı kanun yolundadır; temerrüt bildirimi farklı olabilir. Genel kredi sözleşmesi, rehin tesliminin yerini tutmaz.
Sonuç
Rehnin paraya çevrilmesi taşınır veya ticari işletme güvencesine özgüdür; ipotek ve adi hacizle aynı iskelette anlatılmaz. Teslim ve sicil, yol seçimini belirler. Genel çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Yol tablosu icra takip yolu karşılaştırmasındadır. Resmî dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu. Sözleşme ve teslim kaydı olmadan satış sonucu söylenmez.