Taahhüt ilam değildir
Tahliye taahhüdü, kiralananın belirli bir tarihte boşaltılacağını kiracının üstlendiği belgedir. Borçlar Kanunu bu belgeye dayanarak dava imkânı tanır. İcra ve İflas Kanunu da süresi dolan kira ilişkisinde ilamsız tahliye emri düzenler. Uygulama, taahhütteki tarihi bu ilamsız yolun başlangıcı sayar.
Ödeme emri mantığı burada çalışmaz. Kiracıya giden kâğıdın başlığı tahliye emridir. Borca itiraz dilekçesi, tahliye emrinin süresini tüketmeyebilir. Tersine, tahliye emrine hiç bakmadan “icra geldi” diye susmak, itirazı kaçırabilir.
Kira alacağı için açılan genel haciz takibi, evi boşaltmaz. Para takibi ile tahliye takibi aynı dosyada eritilmez. İkisi ayrı talep ister.
Metinde arananlar
Taahhütte kiralananın ayırt edilmesi, kiracının imzası ve çıkılacak tarihin açık yazılması aranır. “Sözleşme bitince çıkarım” cümlesi, günü belli taahhüt olmayabilir. Tarih sonradan doldurulmuşsa bu iddia yargılamayı gerektirir. İcra müdürlüğü, boş tarihi kendisi tamamlamaz.
Taahhüdün kira sözleşmesi kurulurken, baskıyla veya boş kâğıt olarak alındığı iddiası sık görülür. Bu iddia, ilamsız takibin her dosyada reddi demek değildir. İddia belgelenir. Noterde düzenlenen veya tarihi onaylanan metin ile adi yazılı kâğıt, itirazın hangi mahkemeye gideceğini değiştirir.
Konut kirası ile işyeri kirası, tahliye sebeplerinde ayrılır. Taahhüt yolu her iki türde de konuşulabilir. Hangi yerin taahhütte yazdığı, takip talebindeki adresle eşleşmelidir. Yanlış bağımsız bölüm, tahliyeyi o kapıya götürmez.
Tahliye emri ve itiraz
İcra dairesi tahliye emri tebliğ eder. Emir, taşınmazın kanunda yazılı süre içinde tahliye ve teslimini ister. Metin, yenileme veya uzatma itirazı varsa bunun kısa sürede bildirilmesini de yazar. Yasal metin bu bildirim için yedi gün, tahliye için on beş gün öngörür. Süre, emrin tebliğinden okunur. Bu sayfa, emrin fotokopisi olmadan gün başlatmaz.
İtiraz edilmezse takip kesinleşir. Kiracı süresinde çıkmazsa fiilî tahliye istenebilir. İtiraz edilirse takip durur.
İmza veya tahliye tarihine itiraz, noterlikçe düzenlenmiş ya da imzası onaylanmış bir belge yoksa icra mahkemesinde kaldırılamaz. Alacaklı o ihtilafı sulh hukukta açar. “İmzayı kabul ediyorum ama çıkmam” diyen kiracı ile “bu imza benim değil” diyen kiracı aynı mahkemeye gitmez.
Süre kaçınca kalan yol
İlamsız takip, taahhütteki tarihten itibaren uygulamada bir ay içinde açılır. Bu süre hak düşürücü sonuç doğurabilir. Ay geçtikten sonra aynı kâğıtla yeni tahliye emri istenmesi, müdürlükçe veya şikâyette reddedilebilir.
Dava kapısı da taahhüt tarihini izleyen aynı kısa süreye bakar. Süre kaçmışsa ödenmeyen kira veya başka bir tahliye sebebi ayrıca değerlendirilir. Kaçan taahhüt süresi, kira borcu takibini kapatmaz. Para alacağı kendi yolunda sürer.
Tahliye gerçekleşince anahtar, tutanak ve eşya ayrıca yazılır. Çıkarma günü, taahhütteki tarihin kendisi değildir. Emrin kesinleşmesi ve müdürlüğün gün vermesi aranır.
Sonuç
Tahliye taahhüdü ilamsız tahliye veya sulh hukuk davası doğurur. Tahliye ilamının icra emri bu belgenin adı değildir. Bir aylık başvuru, tahliye emrindeki itiraz ve imza inkârı ayrı kapılardır. Genel çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Kira ilişkisi gayrimenkul hukuku ile kesişir. Resmî dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu. Taahhüt aslı olmadan çıkarma günü söylenmez.