Kim hakkında iflas istenebilir
İflas, kural olarak tacirler ve kanunla iflasa tabi tutulanlar içindir. Limited veya anonim şirket, ticari işletme işleten gerçek kişi ve bazı özel sıfatlar bu kapsama girebilir. Ücretli çalışan veya tüketici borçlu, iflas davasının muhatabı varsayılmaz.
Tacir sıfatı, ticaret sicili kaydı ve fiili faaliyet birlikte okunur. Sicilden silinmiş görünmek, her dosyada iflas yolunu kapatmaz; tersine, kayıtlı görünmek her borcu iflas davasına çevirmez. Şirket türü, organ kararı ve temsil yetkisi ayrıca bakılır.
Ticari alacak tahsili fatura ve genel haciz sırasını anlatır. İflas, o sıranın otomatik sonraki basamağı değildir. Malvarlığı yoksa tasfiye de pay üretmeyebilir.
İflas sebebi ve takip ilişkisi
Kanun, iflası belirli sebeplere bağlar. Ödeme güçlüğü iddiası tek başına dava dilekçesi doldurmaz. İflas takibi ile doğrudan dava, sebep ve evraka göre ayrılır. Yanlış kapı, süre ve masraf kaybı doğurur.
Alacaklı, önce adi takip yapıp aciz belgesi almayı düşünebilir. Aciz belgesi tahsil umudunun belgelenmesidir; iflas davasının zorunlu eki her dosyada aynı değildir. Belge, sebep ve sıfat birlikte durur.
Borçlu tarafında iflas, “tüm takipler bitti” rahatlığı üretmez. Masa oluşunca bireysel haciz rejimi değişir; alacak kaydı ve sıra ayrı usuldür. Bu metin masanın pay dağıtımını yazmaz.
Dava nereye ve nasıl açılır
Görevli ve yetkili mahkeme, borçlunun muamele merkezine ve kanundaki ticaret mahkemesi kurallarına bakılır. Ankara’daki bir şirket için merci, merkez adresinin sicil kaydından okunur. Şube veya Çankaya ofisi, mahkeme adını ezbere yazdırmaz.
Dilekçeye alacak dayanağı, sıfat ve iflas sebebi somut yazılır. Harç, tebligat ve varsa iflas takibi evrakı eklenir. “İflas olsun” talebi, sebepsiz dilekçeyi ayakta tutmaz.
İhtiyati haciz veya tedbir, iflas davasının kopyası değildir. Dava açmak, kendiliğinden tüm hacizleri durdurmaz; iflasın açılması ve sonuçları karara bakılır.
Konkordato ve kambiyo yolundan ayrım
Konkordato, faaliyetin mümkün olduğunca sürmesini ve alacakların projeye bağlanmasını amaçlar. İflas, tasfiye ağırlıklıdır. Amaç cümlesi sonuç tablosu değildir. Proje reddedilirse iflas kapısı açılabilir; bu, iki yolun aynı H2 ile anlatılmasını gerektirmez.
Kambiyo senetlerine özgü iflas yolu, çek veya bono unsuruna bağlı özel takiptir. Genel iflas davası, senet yokken bu yola çevrilemez. Yol seçimi, belgenin niteliğinden önce yapılır.
Sonuç
İflas davası tacir ve iflasa tabi borçluya karşı tasfiye yoludur; adi haciz takibinin veya konkordatonun kısa kopyası değildir. Sıfat, sebep ve merci sicil ve evraktan okunur. Genel çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Yol tablosu icra takip yolu karşılaştırmasındadır. Resmî dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu. Somut sicil ve alacak belgesi olmadan iflas sonucu söylenmez.