Fatura kendi sebebini taşır
Bayilik bedeli, giriş bedeli, isim kullanma bedeli veya dönemsel bedel olabilir. Sözleşme hangisini yazıyorsa takip talebi onu yazar. Üçü birden tek faturada toplanmışsa satırlar ayrılır. Ayrılmayan toplam, her kalem muaccelmiş gibi istenmez. Mal satış faturası, bayilik bedeli diye gösterilmez. Mal bedeli ayrı sebep taşır. İki sebep, tek başlık altında gizlenmez.
Fatura, sözleşmede olmayan bir bedeli kendiliğinden doğurmaz. Sözleşme, faturada yazmayan bir dönemi muaccel yapmaz. İki belge çelişiyorsa talep, hangi satırın esas alındığını gösterir. Büyük olan tutar kendiliğinden seçilmez. Sözlü bu da bayilik notu, fatura kalemini kurmaz. E-posta ile fiyat geçti cümlesi, sözleşme cümlesi yoksa bedel üretmez. Fiyat listesi, ancak sözleşmenin onu bağladığını yazdığı ölçüde okunur. Bağlam yazısı yoksa liste, borç ikrarı sayılmaz.
Faturanın unvanı ile sözleşmenin tarafı farklıysa alacaklı ve borçlu satırı ayrıca okunur. Grup şirketi, bayi ve bayi işletmecisi aynı kişi sayılmaz. Fatura birine, sözleşme diğerine kesilmişse talep hangi ilişkiye dayandığını yazar. Yazılmayan şirket, borçlu diye tamamlanmaz. Devir belgesi yoksa alacak, yeni unvana kendiliğinden geçmiş sayılmaz.
Giriş bedeli mal bedelinden ayrılır
Giriş bedeli, bayiliğin kurulması veya ismin kullanılması için kararlaştırılan paradır. Mal bedeli, gönderilen emtianın karşılığıdır. İsim kullanma bedeli, marka veya tabela kaydına bağlanmış olabilir. Üçü aynı başlıkta duruyorsa sebep satırları ayrılır. Giriş bedeli ödenmişse o ödeme, sonraki mal faturalarını kapatmaz. Mal iadesi, giriş bedelini kendiliğinden geri getirmez. Geri getirme, sözleşmede yazılıysa o cümleden okunur. Cümle yoksa iade varsayılmaz.
İskonto, prim ve ciro primi, fatura bedelinin içine gizlenmiş bir bakiye değildir. Prim belgesi hangi dönemi ve hangi matrahı yazıyorsa o satır durur. Belge yoksa prim, bayilik bedelinden düşülmüş sayılmaz. Düşüm yapılmış gibi küçük tutar da, düşüm yokmuş gibi büyük tutar da üretilmez. Talep, eldeki fatura ile eldeki prim yazısını yan yana koyar. Biri yoksa diğeri onun yerine geçmez.
Bayilik sözleşmesindeki ceza kaydı, fatura bedelinin içine yazılmaz. Ceza satırının okunuşu cezai şart yazısındadır. Ceza, bedelin yanına mı yerine mi konduğu o yazıdadır. Bu metin ceza tutarı eklemez. Sözleşmede ceza yokken alıkoyulan teminat, ceza diye adlandırılmaz. Teminatın iadesi, bedel takibinin konusu değildir. İade kaydı belgede yoksa teminat, bedelden düşülmüş de sayılmaz.
Bakiye ekstresi faturanın yerine geçmez
Taraflar ayrıca karşılıklı hesap tutuyor olabilir. Ekstredeki bakiye, bayilik faturasının aynısı olmak zorunda değildir. Bakiyenin içinde mal, iade, iskonto ve bedel karışık durabilir. Alacaklı bayilik bedelini istiyorsa o bedelin faturasını ve sözleşme cümlesini gösterir. Ekstre, bu iki belgenin yerine konmaz.
Ekstre alacak bakiyesi gösterse bile bakiye, tek bir bayilik faturası değildir. Birden fazla dönemin toplamı, her dönem muaccelmiş gibi istenmez. Vadesi gelmeyen satır, vadesi gelen faturanın yanına eklenmez. Ekstredeki eksi bakiye, borçlunun alacağı anlamına gelebilir. Eksi satır gizlenerek yalnız artı satır istenmez. Mahsup, belgede hangi kaleme yazıldığı görünüyorsa okunur. Görünmüyorsa mahsup varsayılmaz.
Cari hesap sözleşmesi ayrıca kurulmuşsa o ilişki bu metnin konusu değildir. Bayilik faturası, cari hesap ekstresinin açılış fişi diye okunmaz. Hesap kesim yazısı yoksa bakiye, kesin borç ikrarı sayılmaz. İkrar diye sunulan yazı, bayi yetkilisinin imzasını ve hangi kalemi kabul ettiğini göstermelidir. Gösterilmeyen kalem, ikrarın içinde eritilmiş sayılmaz. İmza yoksa ekstre, ikrar belgesi olmaz.
Dönemsel bedel kira değildir
Dönemsel bayilik bedeli, taşınmaz kirası değildir. Kira alacağının ilamsız takibi kira alacağı yazısındadır. O yazı işlemiş ayı ve taşınmazın yerini anlatır. Bayilik faturası o iskelete oturtulmaz. Bayi yerinin ilçesi, bedelin sebebini değiştirmez. Kira sözleşmesi yokken bayilik bedeli kira diye yazılmaz. Tabela asılı diye taşınmaz kiraya dönüşmez. Yer gösterme belgesi, kira sözleşmesinin yerine geçmez.
Dönemsel bedelin vadesi, bayilik sözleşmesindeki ödeme kaydından okunur. Kira listesi bu vadeyi kurmaz. Vadesi gelmemiş dönem, faturada yoksa istenmez. Faturası kesilmemiş gelecek dönem, bayilik bedeli diye eklenmez. Sözleşme her ay kesilir diyorsa bile kesilmemiş belgenin tutarı icra dairesinde üretilmez. Üretim, listenin kendisinden rakam seçmek değildir. Rakam, kesilmiş faturada ve sözleşme cümlesinde durmalıdır.
Bayilik sona ermişse sona erme yazısı, hangi döneme kadar bedel istenebileceğini gösterebilir. Yazı yoksa sona erme varsayılmaz. Sona ermeden sonraki dönem, faturada yoksa istenmez. Devir, stok ve tabela sökümü bedelleri, dönemsel bedelin kopyası değildir. Bu kalemler kendi belgelerinde yoksa dönemsel faturaya eklenmez.
İtiraz feshi hüküm yapmaz
İlamsız takip, belgede belirli ve muaccel para alacağı için gündeme gelir. İcra dairesi bayiliğin devamına veya sözleşmenin haklı feshedilip edilmediğine hüküm kurmaz. Bu uyuşmazlık itiraz veya dava konusu olabilir. İtiraz, faturayı sözleşme hükmü yapmaz. İtiraz, borcu da kendiliğinden yok etmez. İtirazın hangi evrakla yapıldığı dosyadan okunur. Süre bu metne yazılmaz.
Borcun hiç olmadığı iddiasının ilk okuması borcum yokken icra yazısındadır. O yazı, bayilik faturasını cari hesap ekstresinden ayırmaz. Bu metin o ayrımı kurar. İtiraz dilekçesi bakiye yanlıştır diyorsa dilekçe, ekstrenin yerine geçmez. Yanlışlığın hangi satırda olduğu, eldeki fatura ile yan yana okunur. Satır gösterilmiyorsa bütün bedel silinmiş sayılmaz. Bir kalemi kabul edip diğerini tartışan cümle, iki kalemi aynı tutarda eritirse talep belirsiz kalır. Belirsiz cümle, faturayı hükme çevirmez.
Fesih ihtarnamesi, bedeli kendiliğinden sıfırlamaz. İhtar, hangi dönemin istendiğini de kendiliğinden kurmaz. İhtar ile fatura çelişirse çelişki gizlenmez. Haklı fesih iddiası, icra dairesinde tazminat tutarına çevrilmez. Tazminat, bu bedel takibinin içine yazılmaz. Yazılması gereken belge yoksa kalem kurulmaz.
Bayilik bölgesi, bedelin sebebini tek başına kurmaz. Sözleşme belirli bir il veya ilçe yazıyorsa bu yazı, yetki veya bölge kaydıdır. Bölge kaydı, fatura tutarını büyütmez. Bölge ihlali iddiası, ayrıca bir ceza veya tazminat cümlesi varsa o cümleden okunur. Cümle yoksa ihlal, bayilik bedeline eklenmez. Rekabet yasağı da aynı şekilde durur. Yasağın ceza kaydı, bedel faturasının içinde gizlenmez. Gizlenen satır, icra dairesinde rakama çevrilmez.
Stok sayım tutanağı, dönemsel bedelin makbuzu değildir. Sayım, malın yerinde durduğunu gösterebilir. Sayım, giriş bedelini veya isim kullanma bedelini muaccel yapmaz. Eksik stok, fatura bedelinden kendiliğinden düşülmez. Düşüm, iade faturası veya sözleşme cümlesinde yazılıysa okunur. Yazı yoksa eksik, alacağın tamamını silmiş sayılmaz. Birden fazla bayi aynı faturada toplanmışsa her bayinin sözleşmesi ayrıdır. Toplu fatura, her birinin borcunu göstermiyorsa pay üretilmez. Payı olmayan kişi, toplamın borçlusu diye tamamlanmaz.
Sonuç
Bayilik faturası, cari hesap bakiyesinden ayrı okunur. Giriş bedeli, dönemsel bedel ve mal bedeli aynı satır değildir. Ekstre, faturanın yerine geçmez. Dönemsel bedel kira alacağı değildir. Ceza kaydı bedelin içine gizlenmez. İtiraz, feshi hüküm yapmaz. Tutar belgede yoksa eklenmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Takip 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu para alacağının takibidir. Bedelin kaynağı bayilik sözleşmesidir. Genel sözleşme zemini 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu metninden okunur. Büro kaydı iletişim sayfasındadır.