Asıl alacak sözleşmedeki bedeldir
Ücret, vekalet sözleşmesinde belirli bir tutar veya belirli bir hesap olarak yazılmışsa para alacağı budur. Takip talebi bu bedeli asıl alacak diye gösterir. İşin görüldüğü, vekaletname, sözleşme ve varsa tahakkuk kaydından okunur. Belirsiz bir uygun ücret, icra dairesinde rakama çevrilmez. Rakam bu metinden seçilmez. Emeğin karşılığı neyse o kadar cümlesi, talep tutarı olmaz.
Sözleşme ücreti peşin, iş sonunda veya aşama aşama diye bölmüşse istenen, muaccel olan parçadır. Vadesi gelmeyen aşama, önceki tahakkukun içine yazılmaz. Tahakkuk kaydı yoksa bütün sözleşme tutarı, işin bittiği varsayılarak istenmez. İşin bittiği, vekaletnameden değil, sözleşmedeki sonuç kaydından ve varsa iş sahibinin kabul yazısından okunur. Kabul yazısı yokken suskunluk, tahakkuk fişi sayılmaz.
Birden fazla iş tek vekaletnamede toplanmışsa her işin ücreti kendi cümlesindedir. Bir işin ücreti ödenmişse o ödeme, diğer işin ücretini kendiliğinden kapatmaz. Mahsup, hangi işe yazıldığı belgede görünüyorsa okunur. Görünmüyorsa kapama varsayılmaz. Avukat ile ticari vekil aynı dosyada varsayılmaz. İki sıfat aynı kişide birleşse bile hangi sözleşmenin ücreti isteniyorsa o sözleşme gösterilir.
Ücretsiz vekalet kalem kurmaz
Ücretsiz vekalet kararlaştırılmışsa ücret kalemi kurulmaz. Ücretsiz kaydı, sonradan uygun bir bedel diye tamamlanmaz. İş sahibinin teşekkür yazısı, ücretsiz kaydı ücretli yapmaz. Hediye, masraf veya yol bedeli, kararlaştırılmış ücret değildir. Bu kalemler belgede ayrı yazıyorsa ayrı durur. Yazmıyorsa ücretin içine eklenmez.
Ücret karşılığı görülen bir işte sözleşme sustuğunda ücret doğabilir. Bu sonuç, meslek ve sözleşme kaydı yan yana duruyorsa okunur. Kayıt yokken her vekalet ücretli sayılmaz. Aile içi veya tek seferlik bir iş, suskunlukla ticari vekalet ücretine çevrilmez. Meslek icrası ile dostluk iyiliği aynı cümlede eritilmez. Hangi sıfatla hareket edildiği, vekaletname ve sözleşmeden okunur. İkisi de yoksa sıfat uydurulmaz.
Masrafın vekile ait olduğu yazılıysa masraf, ücretin üzerine eklenmez. Masrafın iş sahibine ait olduğu yazılıysa masraf kalemi, fiş ve açıklamayla durur. Fiş yoksa masraf tutarı üretilmez. Masraf fişi, ücret tahakkuku diye okunmaz. İki kalem aynı makbuzda birleşmişse satırlar ayrılır. Ayrılmayan toplam, hem ücret hem masraf diye iki kez istenmez.
Kapak satırı gider kalemidir
İcra dosyası avukatla yürütülüyorsa kapak hesabına vekalet ücreti satırı işleyebilir. Bu satır, borçluya yüklenen takip gideridir. Hesap tarifeden okunur. Tarifenin dilimi ve hesabı buraya yazılmaz. Kapak satırına, vekil ile müvekkil arasındaki sözleşme tutarı yapıştırılmaz. Yapıştırılan tutar, gideri akdi ücret yapmaz. Kapak satırına itirazın hesabı ve başvurusu bu metnin konusu değildir.
Kapak satırı, takibin asıl alacağından ayrı bir sütundur. Asıl alacak kira, eser bedeli veya başka bir para olabilir. O asıl alacağın içine vekilin kendi sözleşme ücreti yazılmaz. Yazılırsa iki sebep tek başlık altında gizlenmiş olur. Gizlenen sebep, kapak hesabını sözleşmedeki ücrete çevirmez.
Sözleşmede ücretin yanında ceza cümlesi varsa ceza, ücretin yerine geçmez. Ceza kaydının okunuşu cezai şart yazısındadır. Ceza tutarı belgede yoksa ücrete eklenmez. Başarıya bağlanan bir kayıt, başarı belgede gösterilmeden tahakkuk etmiş sayılmaz. Gösterim, ilam, icra kapak hesabı veya iş sahibinin yazılı kabulü olabilir. Hiçbiri yoksa başarı varsayılmaz.
Karşı yanın gideri bu ücreti kapatmaz
Müvekkilin üçüncü kişiye açtığı dosyadaki kapak ücreti, müvekkilin vekile olan sözleşme borcunu kapatmaz. Karşı yanın ödediği gider, vekilin kendi iş sahibinden olan alacağının tahsil edildiği anlamına gelmez. İki borçlu farklı kişiler olabilir. Aynı kişi olsalar bile iki kalem ayrı sebep taşır. Sebep yazılmadan mahsup edilmez.
Karşı yan, müvekkilin kendisi değildir. Karşı yana yüklenen gider, müvekkilin sözleşmedeki borcunun ödendiği fiş değildir. Vekil, kapakta tahakkuk eden gideri müvekkilden ikinci kez istiyorsa talep bunu ayrıca yazar. Yazılmayan ikinci istek, kapak satırının içinde eritilmiş sayılmaz. Müvekkil kapak giderini vekile peşin ödemişse bu ödeme, sözleşmedeki ücretin tahsil fişi olmak zorunda değildir. Hangi borca yazıldığı açıklamada durur. Açıklama yoksa ücret kapanmış sayılmaz.
İş sahibi ile karşı yan, takip talebinde ayrı gösterilir. Birinin borcu diğerinin borcu diye kopyalanmaz. Vekilin, müvekkili aleyhine açtığı takip, müvekkilin üçüncü kişiye açtığı takibin devamı değildir. Dosya numaraları karışırsa hangi ücretin istendiği, sözleşme künyesinden okunur. Künye yoksa dosya numarası ücret üretmez.
Başka dosyanın kapağı taşınmaz
Sözleşmedeki ücret ödenmemişse alacaklı, bu ücreti kendi takip talebinin asıl alacağı yapar. Başka bir icra dosyasının kapak satırından bu ücreti düşmek, tahsilat değildir. Düşüm, ancak iki kalemin aynı borç ve aynı kişi olduğu belgede görünüyorsa okunur. Görünmüyorsa kapak bakiyesi, vekalet sözleşmesi alacağı diye yazılmaz.
Birden fazla icra dosyasının kapak toplamı, sözleşmedeki ücreti kendiliğinden karşılamaz. Toplam, hangi sözleşmeye bağlandığı yazılmadan asıl alacak yapılmaz. Vekaletname bir dosyaya özelse başka dosyanın kapağı bu ücreti taşımaz. Genel vekaletname de, görülmeyen işin ücretini doğurmaz. Görülen iş, sözleşme veya tahakkuk kaydında durmalıdır.
Ödeme emri gelen kişinin ilk okuması borcum yokken icra yazısındadır. O yazı, sözleşmedeki ücret ile kapak satırını ayırmaz. Bu metin o ayrımı kurar. Borçlu olunmadığı iddiası menfi tespit davası yazısındadır. Tespit dilekçesi, kapak giderini akdi ücret yapmaz. İtiraz, ilamsız takibi durdurabilir. İtiraz, sözleşmeyi kendiliğinden ücretsiz de yapmaz.
İlamdaki gider ayrı takiptir
İlamda yargılama gideri olarak vekalet ücreti hüküm altına alınmışsa o kalem ilamlı takibin konusudur. İlamdaki gider, sözleşmedeki ücretin yerine geçmez. İlam yokken gider kalemi, sözleşme tutarı diye ilamsız talebe kopyalanmaz. İlamın fıkrasında yazılı olmayan ücret, fıkra varmış gibi eklenmez. Gerekçedeki cümle, fıkrada yoksa takip tutarı olmaz.
İlam, vekil ile iş sahibi arasındaki ücreti hüküm altına almışsa dayanak o ilamdır. Bu ilam, başka bir davanın yargılama gideri ilamı değildir. İki ilam varsa hangisinin ücret hükmü taşıdığı, fıkra metninden okunur. Fıkra yalnızca gider diyorsa sözleşmedeki bedel o fıkranın içinde sayılmaz. Kesinleşme şerhi ilamın üzerinde yoksa bu metin kesinleşti veya henüz konulamaz demez. Şerh, belgeden okunur.
Tahsil fişi, ilamlı gider ile akdi ücreti aynı satırda kapatmış görünüyorsa açıklama ayrılır. Açıklama yoksa fiş, her iki borcu da kapatmış sayılmaz. Reddiyat, tahsilatın ters yönüdür. Reddiyat fişi, ücret ödenmiş diye okunmaz.
Sonuç
Sözleşmedeki ücret asıl alacaktır. Kapak hesabındaki vekalet ücreti takibin gideridir. Karşı yanın ödediği gider, iş sahibinin sözleşme borcunu kapatmaz. İlamdaki yargılama gideri, akdi ücretin yerine geçmez. Ücretsiz kayıt, sonradan bedele tamamlanmaz. Tutar belgede yoksa eklenmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Takip giderinin zemini 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu üzerindedir. Ücretin doğumu sözleşmeden ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu vekalet hükümlerinden okunur. Büroya yazmak için iletişim sayfası durur.