Uluslararası Hukuk · Hukuki bilgilendirme

Vatansız Kişinin Türkiye Kaydı Vatandaşlık mıdır?

Yazar · Av. Ayşenur Konar

Yayımlanma ·

Vatansız kişinin Türkiye kaydı, Türk vatandaşlığı değildir. Bu yazı o soruyu cevaplar. Vatansız kimlik belgesi, hiçbir devletin vatandaşı sayılmadığı tespit edilen kişiye verilen ayrı bir belgedir. İkamet kartı ve nüfus cüzdanı başka kâğıtlardır. Belgesizlik kendiliğinden belge doğurmaz. Belge üretmenin, pasaportu yok etmenin veya yazı uydurmanın yolu yoktur.

Tespit kaydı neyi gösterir

Vatansızlık, kişinin hiçbir devlet tarafından kendi hukuku uyarınca vatandaş sayılmamasıdır. Türkiye'de bu husus, il göç idaresinde açılan bir tespit ile görülür. Tespit yapılmadan kişi vatansız ilan edilemez. Tespit yapılmışsa sonuç, verilen yazıdan veya vatansız kişi kimlik belgesinden okunur. Sözlü iddia, tespitin yerine geçmez.

Başvuru şahsen yapılır. Kişiden, hangi ülkelerle bağı olduğu ve elinde hangi kimliklerin bulunduğu sorulabilir. Kişi, bildiğini ve taşıdığı evrakı gösterir. Bu sayfa, hangi evrakın saklanacağını, hangi pasaportun yok edileceğini veya hangi ülke bağının gizleneceğini yazmaz. Dosyada konsolosluk yazısı, eski pasaport veya önceki kimlik varsa o evrak saklanır. Evrakın yokluğu, tespitin olumlu bittiği anlamına gelmez.

Tespit olumsuzsa ret yazısı kendi metninden okunur. Ret, kişinin başka bir ülkenin vatandaşı sayıldığı gerekçesini taşıyabilir. Gerekçe bu sayfadan tamamlanmaz. Olumlu tespit, vatandaşlık verilmiş gibi de okunmaz. Olumlu sonuç, vatansız kimlik belgesi düzenlenmişse o belgenin başlığındadır.

Belgede süre satırı varsa yalnız o satır esas alınır. Satır boşsa bitiş tarihi eklenmez. Başka bir karttaki tarih bu belgeye kopyalanmaz. Bu sayfa süre rakamı koymaz.

Nüfus cüzdanı bu kayıttan çıkmaz

Nüfus cüzdanı ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı, vatandaşlık belgeleridir. Vatansız kimlik belgesi onların fotokopisi değildir. Biri, diğerinin arkasına basılmaz. Vatandaşlık, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu çerçevesinde ayrı bir başvurudur. O başvuru bu kaydın kendiliğinden sonucu değildir. Başvuru yapılmış olmak, vatandaş olunduğu anlamına gelmez. Sonuç, vatandaşlık makamının kendi yazısındadır.

Vatandaşlık ret yazısı da vatansız kimlik belgesi değildir. Ret, vatandaşlık isteminin reddedildiğini gösterir. Kişinin vatansız sayıldığı bu retten çıkarılmaz. İki yazı aynı klasörde duruyorsa iki işlem vardır. Biri diğerini tamamlamaz.

Yabancı kimlik numarası, belgede yazıyorsa o satırdan okunur. Numara, vatandaşlık kimlik numarası diye çevrilmez. Nüfus müdürlüğündeki bir kayıt yoksa bu sayfa kayıt üretmez. Nüfus kaydı varsa kendi belgesinden okunur ve vatansız kimliğiyle karıştırılmaz.

İkamet kartı üçüncü belgedir

İkamet kartı, izin türünü kendi yüzünde taşır. Vatansız kimlik belgesi o kartın kısa adı değildir. İki belge varsa ikisi de durur. Biri yoksa diğeri onu doğurmuş olmaz. Kalışın hangi belgeye dayandığı, kalışı tanıyan kâğıdın başlığından okunur. Yalnız vatansız kimlik belgesi varsa, ayrıca bir ikamet izni verilmiş sayılmaz.

İkamet izninin uzatılmaması, uzatma talebine ait yazıdır. O yazı, vatansız kaydının kabul edildiği anlamına gelmez. Uzatmanın reddi, vatansız kimlik belgesini de kendiliğinden iptal etmez. Her yazı kendi tebliğine bakar. Tarihler birbirine kopyalanmaz. Boş satırdan bitiş üretilmez.

Çalışma izni reddi de ayrı bir sonuçtur. Vatansız kimlik belgesi, çalışma izni verilmiş gibi okunmaz. Ret yazısı kimliği silmez. Kabul yazısı da kimliği ikamet kartına veya nüfus cüzdanına çevirmez. İşverenin evrakı, tespit yazısının yerine konmaz.

Üç belgenin aynı anda durması mümkündür: vatansız kimlik belgesi, ikamet kartı ve çalışma izni kâğıdı. Üçü de kendi işleminde kalır. Klasörün tek olması onları bir izin türüne indirgemez.

Belgesizlik belge basmaz

Hiçbir ülkeden kimlik taşımamak, vatansız kimlik belgesini kendiliğinden basmaz. Eksik evrakı tamamlamak, pasaportu yok etmek, bir ülkeyle bağı gizlemek veya bir yazı üretmek bu sayfanın konusu değildir. Dosyada hangi resmî cevap varsa o cevap okunur. Cevap yoksa cevap uydurulmaz.

Kayıt için başvuru il göç idaresine şahsen yapılır. Başvuru yapılmış olması, belgenin verildiği anlamına gelmez. Randevu kâğıdı, tespit kararı değildir. Tespit tamamlanmadan kimlik belgesi varmış gibi bir kuruma gösterilemez.

Önceki bir ülkenin pasaportu duruyorsa o pasaport, vatansız kimlik belgesinin ters yüzü diye yırtılmaz. Pasaport, kişinin o ülkeyle bağını gösteren evrak olarak dosyada kalır. Bağın sürüp sürmediği, idarenin tespit yazısındadır. Bu sayfa bağı silmenin yolunu anlatmaz. Sahte bir vatansızlık anlatısı da kurulmaz.

Eldeki kâğıtları birlikte okumak için iletişim sayfası yeni bir kimlik doğurmaz. Hangi belgenin bulunduğu başlığından ayrılır.

Sınır dışı kararı bu kimlik değildir

Sınır dışı kararı, vatansız kimlik belgesinin ters yüzü değildir. Karar varsa sınır dışı kararına itiraz kendi tebliğinden okunur. Vatansız kaydının bulunması o kararı düşürmez. Kimlik belgesi yokken karar da bu sayfadan üretilmez. İki evrak aynı dosyada duruyorsa başlıkları ayrı kalır.

Sınır dışı kararında ülkeye gönderilmeye ilişkin bir satır varsa o satır karardadır. Vatansız olmak, gönderilecek ülkenin bu sayfadan seçileceği anlamına gelmez. Ülke adı karar yazmıyorsa ad eklenmez. Karar bir ülke yazıyorsa yazılan ad, kimlik belgesinin başlığını değiştirmez.

Giriş yasağı veya çıkış yasağı kaydı da bu kimlikten türemez. Yasak ayrıca yazılıysa kendi kaydından okunur. Kimlik belgesi yasağı kaldırmaz. Yasağın nasıl aşılacağı anlatılmaz.

Tespit dosyasında hangi evrak durur

Tespit dosyası, kişinin anlattığı ile idarenin topladığı resmî cevapların bir arada durduğu yerdir. Eski pasaport, nüfus kayıt örneği, konsolosluk yazısı veya önceki ülke kimliği varsa her biri kendi başlığıyla saklanır. Bu evraklar vatansız kimlik belgesi değildir. Tespitin olumlu veya olumsuz bittiği, idarenin sonuç yazısındadır. Sonuç yazısı yoksa tespit tamamlanmış sayılmaz.

Kişi hiçbir evrak taşımıyorsa bu durum dosyaya geçirilir. Taşımamak, tespitin kabul edildiği anlamına gelmez. Eksik evrakı tamamlamak için pasaport yok etmek, ülke bağını gizlemek veya yazı üretmek anlatılmaz. İdare hangi bilgiyi istemişse istem yazısı okunur. İstem yoksa bu sayfa bir belge listesi uydurmaz. Sahte bir vatansızlık anlatısı da kurulmaz.

Sonuç yazısı olumluysa vatansız kişi kimlik belgesi ayrıca düzenlenmiş olabilir. Belge yoksa olumlu cümle, kimliğin basıldığı anlamına gelmez. Belge varsa başlık, kişi ve varsa süre satırı oradan okunur. Olumsuz sonuç varsa gerekçe o yazıdadır. Gerekçe, kişinin bir devletin vatandaşı sayıldığını söylüyorsa o cümle yazıdadır. Bu sayfa gerekçeyi değiştirmez. Pasaport duruyorsa yırtılmaz. Bağın sürüp sürmediği tespit yazısındadır.

Vatandaşlık başvurusu bu dosyanın devamı değildir. 5901 sayılı Kanun çerçevesindeki istem, ayrı bir makamın yazısıyla sonuçlanır. Vatansız kimlik belgesi o istemin kabulü değildir. İkamet kartı ve çalışma izni de ayrı başvurulardır. Ret yazıları tespiti kendiliğinden bozmaz. Kabul yazıları nüfus cüzdanı doğurmaz. Dört yazı bir arada duruyorsa dört işlem vardır.

Kimlik belgesi kaybolmuşsa zayi bildirimi müdürlüğün işlemiyle görülür. Bildirim yapılmadan yeni bir başlık üretilmez. Eski belgenin fotoğrafı, nüfus cüzdanı veya ikamet kartı doğurmaz.

Sınır dışı kararı dosyaya karışmışsa kendi tebliğinden okunur. Vatansız kimliği o kararı düşürmez. Kararda bir ülke adı varsa ad karardadır. Ad yoksa bu sayfa ülke seçmez. Karar yoksa karar üretilmez. Giriş veya çıkış yasağı da kimlikten türemez. Yasak ayrıca yazılıysa kendi kaydından okunur.

Sonuç

Vatansız kaydı, vatandaşlık cüzdanı ve ikamet kartından ayrı bir belgedir. Tespit yapılmadan kimlik belgesi verilmiş sayılmaz. Belgesizlik belge doğurmaz. Üretim yolu yoktur. Çerçeve uluslararası hukuk sayfasındadır. Dayanak 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu adıdır. Belge görülmeden vatandaşlık veya izin söylenmez.

Mevzuat

Sık sorulan sorular

Vatansız kaydı Türk vatandaşlığı mıdır?

Hayır. Vatansız kimlik belgesi, nüfus cüzdanı veya Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı değildir. Vatandaşlık, 5901 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir başvurudur. Bu kaydın sonucu diye kurulmaz.

Vatansız kimlik belgesi ikamet kartı mıdır?

Hayır. İkamet kartı izin türünü kendi yüzünde taşır. İki belge varsa ikisi de durur. Biri yoksa diğeri onu doğurmuş sayılmaz. Kalış, hangi belge tanıyorsa o belgeden okunur.

Hiç belgesi olmamak kimlik belgesi doğurur mu?

Doğurmaz. Belgesizlik, vatansız kimlik belgesini kendiliğinden basmaz. Belge, vatansızlık tespiti yapılmışsa verilen kâğıttır. Tespit yazısı yoksa kayıt tamamlanmış sayılmaz.

Eksik evrak nasıl belgeye çevrilir?

Çevrilmez. Pasaportu yok etmek, yazı üretmek veya eksik evrakı tamamlamaya yönelik yöntem bu metinde yoktur. Dosyada hangi resmî cevap varsa o okunur.

Sınır dışı kararı vatansız kimlik belgesi midir?

Hayır. Sınır dışı kararı ayrı bir işlemdir. Vatansız kaydının bulunması o kararı düşürmez. Çalışma izni reddi de bu kimliğin yerine geçmez.

İlgili içerikler

Bu yazı bir çalışma alanına bağlıdır. Ayrıntı, kardeş rehberlerde durur; aynı cümleyi burada tekrar etmeyiz.

Çalışma alanı · İlgili çalışma alanı: Uluslararası Hukuk

Kaynaklar

AK

Yazar

Av. Ayşenur Konar

Ankara Barosu avukatı, Konar Hukuk kurucusu. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut dosya ayrıca incelenir. Yazar profili

Danışma

Uluslararası Hukuk konusunda dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilir.

Ara