
Şüphelinin hak seti
Şüpheli, isnadı ve susma hakkını konuşur. Müdafi bu oturumda gündeme gelir. Susma, tanığın doğru anlatma yükümlülüğünün kopyası değildir. Susma kaydı, şüpheli yönünü anlatır. Tanık tutanağına susma cümlesi kendiliğinden yapıştırılmaz. Yapıştırılan cümle, tutanakta yoksa yok sayılır.
Savcılıkta ifadenin genel temposu savcılık ifadesi kaydında durur. Şüpheli, olayı gördüğünü anlatan kişiyle aynı yükümlülüğü taşımaz. Taşımayan yükümlülük, tutanağın başlığından da okunur. Başlık şüpheli diyorsa tanık yemini bu sayfanın konusu değildir. Başlık susuyorsa suskunluk, tanık sıfatı diye tamamlanmaz.
Tanığın yükümlülüğü
Tanık, gördüğünü veya bildiğini anlatır. Duydum ile gördüm aynı cümle değildir. Tahmin, görgü diye geçirilirse sonraki oturumda çelişki doğar. Çelişki, iki tutanaktan okunur. Tek tutanak varken çelişki uydurulmaz. Emniyette tanık kaydı, kolluktaki yüzü anlatır. Kolluk tutanağı, savcılık tutanağının yerine geçmez.
Yalan tanıklık riski ayrıca tartışılır. Tartışma, bu metne hapis süresi yazmaz. Süre, hükümde varsa hükümden okunur. Hüküm yokken süre konuşulmaz. Konuşulmayan süre, çağrı belgesindeki sıfatı da değiştirmez. Sıfat yine belgededir. Belge tanık diyorsa şüpheli hak seti bu oturuma taşınmaz.
Mağdurun anlatımı
Mağdur, zarar ve olay anlatır. Bu anlatım, şüphelinin savunması değildir. Şikâyet iradesi ayrı bir işlem olabilir. İşlem, tutanakta görünmüyorsa görünmüyor diye bırakılır. Bırakılan irade, sonradan varmış sayılmaz. Sayılmayan irade, hapis süresi de üretmez.
Mağdur aynı dosyada tanık gibi de dinlenebilir. İki sıfat, iki tutanak ister. Tek tutanak her iki sıfatı birden taşımıyorsa taşımıyor denir. Taşımıyor denmeyen yer, dilekçede iki sıfat diye yazılmaz. Yazılmayan sıfat, çağrı belgesinden tamamlanır. Çağrı da susuyorsa suskunluk doldurulmaz.
Çağrı belgesindeki sıfat
Çağrı yazısı, davetin çerçevesini anlatır. Davette sıfat satırı varsa o satır esastır. Satır yoksa dosya numarası ve merci ile evrak istenir. İstenen evrak gelmeden sıfat seçilmez. Seçilmeyen sıfat, ifade tutanağına önceden yazılmış gibi okunmaz.
Tebligat şerhi, çağrının ulaştığı günü gösterebilir. Şerh yoksa gün uydurulmaz. Gün, hapis süresinin yerine de yazılmaz. Karar, sıfatı sonradan değiştirmişse değişiklik karar metnindedir. Metin yokken ilk çağrı, mahkûmiyet belgesi değildir. Belge olmayan çağrı, ceza miktarı da taşımaz.
Aynı olayda biri şüpheli, biri tanık, biri mağdur ise üç tutanak birbirinin yerine konmaz. Konmayan tutanak, diğerinin cümlesini kendiliğinden taşımış sayılmaz. Taşıma, sıfatı karıştırır. Karışan sıfat, hapis süresi de üretmez. Üretmeyen süre, çağrı belgesindeki satırın yerine geçmez. Satır, kişinin hangi hakla oturduğunu gösterir. Göstermeyen kâğıt, sonradan tamamlanmış gibi okunmaz. Okunmayan tamamlama, dilekçede de madde numarası diye durmaz. Numara, bu yazıda yoktur ve tutanak kenarına da eklenmez. Eksik sayfa ayrıca istenir.
Sıfat nereden okunur
Çağrı belgesinde yazmayan sıfat tutanağa eklenmez ve hapis süresi yazılmaz. Büronun Çankaya'da olması ifadenin alındığı savcılığı değiştirmez; bu, çağrı belgesinden okunur. Çağrı, tutanak ve varsa düzeltme şerhi yan yana durmadan sıfat kurulmuş sayılmaz.
Sonuç
Sıfat yanlış okunursa yanlış hak kullanılır. Hapis süresi ve madde numarası bu ayrımda dondurulmaz. Çerçeve ceza hukuku sayfasındadır. Dayanak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu üzerindedir.