İcra & İflas · Hukuki bilgilendirme

Senet Kaybı ve İptal Nedir?

Yazar · Av. Ayşenur Konar, Avukat

Yayımlanma ·

Senet kaybı, senedin zilyetliğinin yitirildiği hâlde hak koruma tartışmasıdır ve icra takibinin yerine geçmez. Senet Kaybı ve İptal nedir sorusu, borcun silindiği cümleyle karışır. Kayıp, borç yoktur demek değildir. İspat yolu değişir. İptal, mahkemede hükümsüzleştirme ve ilan tartışmasıdır. Gün sayısı bu metinde yoktur.

Takip ile iptal ayrı kapıdır

Kambiyo takibi çoğu kez senet zilyetliğine dayanır. Aslı olmayan alacaklı, aynı dilekçeyle hem tahsil hem iptal istemiş gibi yazamaz. İki istem iki kapıdır. Biri alacağı konuşur, diğeri kayıp senedin tedavülünü durdurmayı konuşur. Kapı karışırsa merci de karışır. Tebligat, hangi işlemin kime duyurulduğunu taşır. Tebligat yokken ilan tamamlandı denmez.

Çek ile bono da aynı evrak değildir. Ciro zinciri, kimin hak sahibi göründüğünü etkiler. Komşu kayıtlar bono tahsili, kambiyo takibi, senette ciro ve çek borcunda icra başlıklarındadır. Ciro kopuksa iptal dilekçesi, zinciri kendiliğinden onarmaz.

İlan ve kayıt

Mahkemece iptal ve ilan usulü konuşulabilir. Bu metin ilan günü yazmaz. Gün, dosyadaki karardan ve ilan belgesinden okunur. İlanın şekli de ezberlenmez. Başvuru, senedin türünü, bedelini yazıda duruyorsa bedeli, keşide tarihini ve kaybın nasıl olduğunu dilekçede ayırır. Bedel bu metinden tamamlanmaz. Kayıp olgusu, mümkünse tutanak, ihbar veya yazışma ile desteklenir. Tutanak yokken kayıp ilan edilmiş sayılmaz.

Fotoğraf veya fotokopi, aslın yerini her dosyada tutmaz. Yine de eldeki kopya, senedin şeklini ve cirantaları göstermek için saklanır. Kopya, asıl zilyetliği kendiliğinden geri getirmez. Karar, kopya ile kayıp anlatımı durmadan kurulmaz. Anlatım, senedin kimde en son görüldüğünü de yazmalıdır.

Pratik dosya

Kayıp bildirimi, varsa kopya, ciro bilgisi ve alacaklı ile borçlu yazışması bir arada durur. Yazışma, senedin varlığını kabul eden bir cümle taşıyorsa o cümle okunur. Yazışma yokken borç ikrar edilmiş sayılmaz. Dilekçe, dosya numarasını ve senedin ayırt edici unsurlarını başta gösterir. Unsur yokken hangi senedin iptal edildiği belirsiz kalır. Belirsiz dilekçe, sonraki bir hatırlatmayla kendiliğinden tamamlanmış sayılmaz.

İptal kararı çıktığında, kararın kapsamı takip talebine aynen yapıştırılmaz. Takip, kendi evrakını ister. İptal, takibin açıldığı anlamına gelmez. İki işlem yan yana durabilir. Biri diğerinin süresini bu metinden başlatmaz.

İptal istemi, senedin tedavülünü durdurmayı konuşur. Tahsil istemi, bedelin istenmesini konuşur. Bedel, senedin kendi üzerinde yazıyorsa oradan okunur ve bu metne rakam taşınmaz. Senedin keşide yeri ve vadesi de dilekçede ayırt edilir. Vade yazılmamışsa hangi senedin kaybolduğu belirsiz kalabilir. Belirsizlik, ilan metninin de belirsiz kalmasına yol açar. İlan, üçüncü kişinin senedi getirip getirmeyeceğini sorar. Getirme olmadan iptal tamamlandı denmez. Bu sonuç, dosyadaki karardan okunur.

Kayıp, cironun silindiği anlamına gelmez. Ciro zinciri fotokopide görünüyorsa zincir saklanır. Zincir, asıl senedin yerine geçmez ama kimin elinden çıktığını anlatmaya yarar. Borçlu, senedi daha önce gördüğünü yazışmayla kabul etmişse o yazışma dosyaya konur. Kabul, kaybı ortadan kaldırmaz. Kabul, senedin bir zamanlar var olduğunu gösterir. Varlık ile zilyetlik iki ayrı sorudur. İkisi aynı cümlede eritilirse iptal ile takip yine karışır.

Çankaya adresi gün yazmaz

İptal gününü soran Ankara avukat, büronun Çankaya’da bulunmasından gün üretmez. Çankaya’daki büro, iptal merciinin yerine geçmez ve yetkili merciyi değiştirmez. İlçe adı, ilan yerinin yerine yazılmaz.

İptal günü yazılmaz

Bu yazı, iptal gününü bu metinden yazmaz. Bu yazı, kayıp senedi hükümsüz saymaz.

Sonuç

Senet kaybında iptal yolu, icra takibinin ikamesi değildir. Kayıp olgusu belgelenmeden sonuç söylenmez. Çerçeve icra ve iflas sayfasında durur ve dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu üzerindedir.

Mevzuat

Sık sorulan sorular

Kaybolan senetle icra olur mu?

Kambiyo yolunda senet aslı çoğu kez kritiktir. Kayıp, borcun yokluğu değildir. İptal tartışması ayrı bir kapıdır.

İptal takip midir?

Değildir. İptal, kayıp senedin hükümsüzleştirilmesi yüzüdür. Takip, alacağın tahsil kapısıdır.

Cirolu senette kayıp neyi değiştirir?

Ciro zinciri, kimin hak sahibi göründüğünü etkiler. Zincir kopuksa iptal dilekçesi daha dikkatli okunur.

İlgili içerikler

Bu yazı bir çalışma alanına bağlıdır. Ayrıntı, kardeş rehberlerde durur; aynı cümleyi burada tekrar etmeyiz.

Çalışma Alanları · İcra & İflas genel çerçevesi

Kaynaklar

AK

Yazar

Av. Ayşenur Konar

Ankara Barosu avukatı, Konar Hukuk kurucusu. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut dosya ayrıca incelenir. Yazar profili · Yayın ilkeleri

Danışma

İcra & İflas konusunda dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilir.

Ara