Çalışma izni pasaportu şart koşmaz
Çalışma izni belgesi, pasaportun işverene teslim edileceğini yazmıyorsa bu şart belgeden çıkmaz. İzin dosyasında fotokopi, çeviri veya kimlik örneği istenmiş olması, asıl pasaportu işyerinde bırakmanın idari şartı değildir. Fotokopi aslın yerine geçmez. Aslın teslim alındığına ilişkin bir tutanak varsa tutanak, kimin, hangi belgeyi, hangi kayıtla aldığını gösteriyorsa o kadarını gösterir. Tutanak yoksa teslim, sözlü anlatımla kurulmuş sayılmaz. İş sözleşmesine konmuş bir cümle de idari iznin şartı olmaz. Sözleşme, asıl pasaportu işyerinde bırakmanın gerekçesi diye okunmaz.
İzin belgesindeki ad ile pasaporttaki ad yan yana konur. Fark varsa fark, iki belgeden yazılır. Fark, pasaportu vermemenin sebebi yapılmaz. Pasaport numarası belgede okunmuyorsa numara eklenmez. Belgenin bitiş tarihi, iade şartını da kurmaz. Süresi süren bir pasaport ile süresi dolmuş bir pasaport, iade isteminin varlığını değiştirmez. İade, belgenin kişide durmamasından okunur. Belgenin geçerlilik satırı, iadenin gerekçesi diye yeniden yazılmaz.
İşveren, iznin idari muhatabı olabilir. Bu sıfat, işçinin seyahat belgesini elinde tutma yetkisi vermez. İzin kartının işyerinde saklanması da pasaportun saklanmasıyla aynı işlem değildir. İzin kartı istenmişse o istem, pasaport isteminden ayrı yazılır. İki belge tek zarfta duruyorsa bile iki belge vardır.
Şikâyet hangi yola gider
İstem yazılıdır. İşyerinin unvanı, pasaportun istendiği kayıt ve verilen cevap yazılır. Kayıt hatırlanıyor diye uydurulmaz. Cevap sözlüyse sözlü kaldığı yazılır. Yazılı cevap varsa cevap, kendi cümlesinden okunur. Belge verilmezse şikâyet, kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına gider. Nitelendirme, şikâyetteki olaya göre yapılır. Bu yazı suçun adını ve cezasını koymaz. Şikâyet metni, belgenin kimde kaldığını, ne zaman istendiğini ve ne cevap verildiğini anlatır. Belgeyi geri alma biçimini tarif etmez.
Çalışma ilişkisine ait şikâyet, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının denetim birimine ayrıca gidebilir. ALO 170 bu birimin kamu hattıdır. Hat, pasaportu kendiliğinden geri getirmez. Denetim, ücret veya çalışma koşullarına bakabilir. Denetimin açılması, belgenin iade edileceği vaadi değildir. Sonuç vaadi yoktur. Şikâyetin bir kopyası kişide duruyorsa hangi birime bırakıldığı o kopyadan okunur. Kopya yoksa birim adı sonradan seçilmez.
Kolluk tutanağı ile savcılığa verilen dilekçe ayrı kayıtlardır. Biri diğerinin yerine geçmez. Tutanakta belgenin tarifi, numarası veya fotoğrafı varsa tarif oradan okunur. Tarif yoksa pasaport, hatırlanan özellikle tamamlanmaz. Tanık varsa tanığın adı tutanakta yazıyorsa orada kalır. Anlatım, tutanak cümlesinin yerine yapıştırılmaz.
Ücret borcu belgeyi tutmaz
Ödenmemiş ücret, yol masrafı, vize harcı veya avans iddiası, pasaportu alıkoymanın şartı değildir. Bu yazı o iddiayı bir tutma düzenine çevirmez. Ücretin ödenip ödenmediği, ücret belgesinden ayrıca okunur. Tutar burada yoktur. Kıdem hesabı da yoktur. Ücret kaydı, pasaportu işverende bırakmaz. Masrafın karşılandığı sözü, asıl belgenin teslim edilmemesinin gerekçesi diye yazılmaz. Makbuz, masrafı gösteriyorsa masraf makbuzdadır. Makbuz, pasaportun teminat olduğu cümlesini taşımaz. Taşımıyorsa teminat ilişkisi kurulmaz.
İşçi, ücreti veya masrafı kabul ettiği için belgeyi bırakmış sayılmaz. İbraname veya ibraya benzer bir kâğıt varsa kâğıt, pasaportun işverende kalacağını yazmıyorsa bu sonuç kâğıttan çıkmaz. İmza satırı boşsa boşluk doldurulmaz. İbraname, şikâyet yolunu kendiliğinden kapatmaz. Kapatma, ancak kâğıdın kendi cümlesinde ve o cümlenin geçerli okunmasında aranır. Bu metin o geçerliliği ilan etmez.
İkamet kartı pasaport yerine geçmez
İkamet kartı ve çalışma izni belgesi, pasaport değildir. Bu metin, sınırda veya kimlik işleminde pasaportun yerini onlara vermez. Kartın kişide durması, pasaportun iade edildiğini göstermez. Kartın işverende durması da pasaport isteminin yerine geçmez. İkamet yazısı ikamet izninin uzatılmaması başlığında okunur. Sınır dışı kararı varsa sınır dışı kararına itiraz başlığından, kendi tebliğiyle okunur. Bu iki işlem, pasaportun iadesini kendiliğinden yazmaz. Kararda belgeye el koyma cümlesi yoksa el koyma, bu yazıdan eklenmez.
Çalışma izni başvurusunun reddi de pasaport şartı kurmaz. Ret yazısı çalışma izni reddi başlığındadır. Ret, asıl pasaportun işverende kalacağı anlamına gelmez. İznin iptali de pasaportu teminat yapmaz. İptal yazısı, belgeyi vermeme olayının tutanağı değildir. İki olay iki kâğıttan okunur.
Saklama öğüdü bu başlıkta yoktur
Pasaportu sözleşme süresince tutmak, masrafı çıkarmak, izni etkilemek veya kişiyi işyerinde tutmak için belgede bırakmak bu yazının konusu değildir. Belgeyi gizleme, kopyalayıp aslı saklama ve zorla alma yolu da yazılmaz. İşçi, belgesi elinden alınan kişidir. İşveren, çalışma izninin idari muhatabı olabilir. Bu sıfat, asıl pasaportu alıkoyma yetkisi vermez. Şikâyet, olayı anlatır. Olayın nasıl büyütüleceği anlatılmaz.
Şikâyet metni, belgeler duruyorsa iletişim ile o belgelerden kurulabilir. Çerçeve uluslararası hukuk sayfasındadır. Dayanak 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu metinleridir. Madde numarası kâğıtta yoksa eklenmez.
Temsilcilik belgesi eski pasaportu geri getirmez
Kişinin kendi ülkesinin temsilciliği, verilmeyen pasaport yerine seyahat belgesi veya kimlik işlemi için ayrı bir yoldur. Bu başvuru, eski pasaportu saklama öğüdü değildir. Temsilciliğin verdiği yeni belge, işverendeki eski pasaportu kendiliğinden geri getirmez. Yeni belgenin adı, temsilciliğin yazısında neyse odur. Bu metin belge türü seçmez. Eski pasaportun numarası yeni belgeye taşınmaz. Numara, eski belgede okunuyorsa orada kalır.
Temsilciliğe gidiş, kolluk veya savcılık şikâyetinin yerine geçmez. Şikâyet de temsilcilik başvurusunun yerine geçmez. İki kayıt varsa iki kayıt okunur. Kişinin pasaportunu işverenden habersiz başka bir yere bırakma öğüdü yoktur. Okunan, iade istemi ile şikâyet kaydının belgeden kurulacağıdır.
Yazılı istemin bir nüshası kişide duruyorsa nüshada unvan ve kayıt aranır. Nüsha yoksa istemin yapıldığı, şikâyet tutanağında nasıl geçiyorsa oradan okunur. Tutanak belgenin görüntüsünü taşıyorsa görüntü tariftir. Görüntü, asıl pasaportu geri getirmiş sayılmaz. İşveren, belgenin kaybolduğunu yazdıysa bu cümle, iade edilmiş anlamına gelmez. Kayıp cümlesi, ancak yazıda duruyorsa okunur. Kaybın nasıl olduğunun tarifi bu metinde yoktur. Belgeyi gizleme veya zorla alma adımı da yoktur.
Başka bir işçinin belgesi, bu olayın kâğıdı değildir. Başka bir pasaport numarası, eldeki olaya eklenmez. Kişinin birden fazla pasaportu varsa hangi belgenin istendiği, istemde veya tutanakta yazılan numarayla okunur. Numara yoksa numara seçilmez. Ehliyet veya izin kartı, pasaport isteminin konusuna kendiliğinden katılmaz. Ayrıca istenmişlerse her belge kendi cümlesindedir. Birinin iadesi, diğerinin iade edildiğini göstermez.
Şikâyetin sonucu, kolluk veya savcılık yazısında ne diyorsa odur. Yazı yokken belge iade edilmiş sayılmaz. İade tutanağı varsa tutanak, kimin belgeyi kime verdiğini gösteriyorsa o kadarını gösterir. İmza satırı boşsa teslim tamamlanmış sayılmaz. Bu sayfa, iadenin ne zaman olacağını yazmaz. Çalışma izninin iptali veya reddi de pasaportu işverende bırakmanın şartı olmaz. Şikâyet, izin sonucunu pasaport isteminin gerekçesi diye şişirmez.
Sonuç
Pasaportu vermemek çalışma izninin şartı değildir. Yabancı işçi iade ister. Verilmezse kolluk, savcılık veya çalışma denetimi yoluna gider. Ücret borcu belgeyi tutmaz. İkamet kartı pasaport yerine geçmez. Saklama öğüdü yoktur. Temsilcilik belgesi, eski pasaportu geri getirmez.