Organ kararının bağladığı ortak ve dönem
Genel kurul veya anasözleşmenin yetki verdiği organ, aidatı dönem ve kalem olarak yazmışsa dayanak o karardır. Karar yalnızca aidat alınsın diyorsa ve dönem, ortak veya kalem göstermiyorsa eksik cümle tarife ile tamamlanmaz. Karar metni dosyada yoksa karar varmış gibi talep yazılmaz. Toplantı tutanağının ilk sayfası, karar cümlesinin yerini tutmaz. Yoklama listesi de, aidat cümlesi kurulmamışsa karar yerine konmaz.
Karar, bütün ortaklara aynı kalemi yazmış olabilir. Yazmışsa istenen ortak, o kararın kapsamındadır. Karar yalnızca belirli bir grubu, bloğu veya dönemi bağlamışsa kapsam dışındaki ortak bu kararla istenmez. Alacaklı, genel kurulda bulunan herkesi, karar onları saymıyorsa borçlu diye yazmaz. Ortaklık sıfatı, kararın tarihindeki kayıttan okunur. Karardan sonra ortaklıktan çıkan kişinin durumu, karar ve defter ne yazıyorsa odur. Çıkış, karar metninde yoksa bu yazıdan eklenmez.
Organ kararı mahkeme ilamı değildir. Kapak aranmaz. Aranan metin, kararın kendisidir. Kararın hangi organ tarafından alındığı başlıktan okunur. Anasözleşme o organa yetki vermemişse yetkisiz başlık, aidat kararı diye tamamlanmaz. Yetki cümlesi dosyada yoksa yetki varsayılmaz.
Defter satırı kime işlenmiş
Defter satırı, belirli ortağa ve döneme bir bedel işlemişse o satır okunur. Satır ortağı göstermiyorsa başka ortağın borcu bu dosyaya yazılmaz. Ortak numarası ile ad örtüşmüyorsa alacaklı örtüşmeyi unvan benzerliğiyle kurmaz. Karar ile satır aynı dönemi göstermiyorsa alacaklı dönem seçmez. Seçim, iki belgeden birini siler. Takip talebinin ekinde hangi belgenin dayanak diye sunulduğu, ekten okunur. Ek yoksa dayanak varsayılmaz.
Satırdaki bedel, satırda yazılı olandan ibarettir. Bu metin bedel üretmez. Defterde birden fazla satır varsa her satırın dönemi ve kalemi ayrı okunur. Alacaklı, satırları toplayıp kararda olmayan bir bakiye kurmaz. Toplam, ancak defterin kendi toplam satırı veya kararın toplama izin veren cümlesi varsa okunur. İzin yoksa toplam, alacaklının cetvelinden doğmaz.
Borçlu, kendisine ait olmayan satırı dosyada görüyorsa ortak numarasıyla ayırır. Ayırma, bütün defteri yok saymak değildir. Kendisine işlenen satır duruyorsa o satır ayrıca okunur. Ödeme dekontu, hangi satırdan düşüldüğünü yazmalıdır. Yazmıyorsa düşüm, defterdeki işleme satırından aranır. Karşılık yoksa tek fiş, bütün dönemleri kapatmış sayılmaz.
Giriş payı dönem aidatı değildir
Giriş payı, sermaye taahhüdü ve dönem aidatı aynı satır değildir. Hangisi isteniyorsa karar veya defter o kalemin adını taşımalıdır. Giriş payı bir kez yazılmış bir yükümlülüktür. Dönem aidatı, kararın gösterdiği dönemlere yayılan ayrı kalemdir. Sermaye taahhüdü, ortaklık payına ilişkin başka bir satırdır. Alacaklı, üçünü ortak borcu başlığı altında eritmez. Eritilen başlık, hangi kalemin istendiğini siler.
Karar yalnız giriş payını bağlamışsa dönem aidatı bu karardan çıkmaz. Defter yalnız bir dönemin aidatını işlemişse önceki dönemler o satırdan türetilmez. Türetme, dosyada olmayan tarifeyi yazmaktır. Tarife eki varsa tarifenin hangi karara dayandığı sorulur. Dayanak gösterilmeyen tarife, kararın yerine geçmez. Anasözleşmedeki genel aidat cümlesi de, dönem ve kalem yazılmamışsa tek başına icra kalemi olmaz. Genel cümle, organ kararının kurduğu somut satırı tamamlamaz. Somut satır yoksa genel cümle bedel üretmez.
Site kararı bu dosyaya girmez
Kat malikleri kurulu kararı ve site yönetim aidatı, kooperatif ortağı aidatı değildir. Site kararı, kooperatif defter satırının yerine konmaz. Yönetim planındaki aidat cümlesi, kooperatif organ kararını tamamlamaz. Aynı taşınmazda hem site hem kooperatif ilişkisi duruyorsa iki karar yan yana konur. Hangisinin istendiği, takip talebindeki borçlunun sıfatından okunur. Talep, kişiyi kat maliki diye istiyorsa kooperatif defteri dayanak olmaz. Talep, kişiyi ortak diye istiyorsa site kararının aidat cetveli bu dosyaya zımbalanmaz.
Kooperatifin işçisine olan ücret veya kıdem de ortak aidatı değildir. O icra işçilik alacağının icrası yazısındadır. İşçilik ilamı, ortak cari hesabını açmaz. Kooperatifin bir yükleniciye olan bedeli de ortak aidat satırı değildir. Yüklenici sözleşmesi, organ kararının yerine geçmez. Ortak, yükleniciye yapılan ödemeyi kendi aidatının kapandığı yer sanmaz. Ödeme, kime ve hangi kaleme gittiyse o kalemde durur.
İlam ve tutanak ayrı dayanak
Aidat mahkeme ilamına bağlanmışsa okunan metin ilamdır. Organ kararı ve defter, ilamın fıkrasını değiştirmez. Fıkra belirli bir dönemi yazmışsa talep o dönemle sınırlıdır. Açılış ilamlı takip nasıl başlatılır yazısındadır. Karar ve defter, ilam kapağı değildir. Yolun genel seçimi ilamlı ve ilamsız takip farkı yazısındadır. İlam yoksa organ kararı veya defter satırı, ilamlı kapak diye sunulmaz.
Aidat arabuluculukta kapanmışsa dayanak arabuluculuk tutanağının icrası yazısındadır. Tutanak, defter satırını kendiliğinden doğurmaz. Doğmayan satır, kararın yerine de geçmez. Tutanak belirli bir dönemi kapatmışsa kapanan dönem, açık kalan dönemle birleştirilmez. Açık dönem, ancak kendi karar veya defter satırında duruyorsa istenir.
Karar ve defterin birlikte okunması için iletişim kaydı vardır. Kayıt, dosyada olmayan tarifeyi yazmaz. Birlikte okuma, çelişen iki belgeden birini silmek değildir.
Ortaklar defteri ile aidat defteri aynı defter olmayabilir. Ortaklar defteri, kişinin ortak olup olmadığını yazar. Aidat defteri, o ortağa işlenen kalemi yazar. Alacaklı yalnız ortaklar defterindeki adı gösterip aidat satırını koymuyorsa kalem doğmaz. Aidat satırı, ortaklar defterinde adı bulunmayan bir kişiye işlenmişse ve ortaklık sıfatı başka kâğıtta yoksa bu işleme tamamlanmaz. İki defter çelişirse alacaklı çelişkiyi kendi lehine seçmez.
Aynı adı taşıyan iki kooperatif varsa kararın başlığındaki unvan, takip talebindeki alacaklıyla örtüşmelidir. Örtüşmeyen unvan, borçlu ortağı bağlamaz. Kooperatif birleşmiş veya unvan değiştirmişse değişiklik, sicil kaydı veya karar metninde duruyorsa okunur. Kayıt yoksa eski unvan, yeni unvanın yerine kendiliğinden geçmez. Mirasçının ortaklık sıfatı, ancak defter veya karar mirasçıyı yazıyorsa bu dosyaya girer. Murisin satırı, mirasçıya kendiliğinden devrolmuş sayılmaz.
Yönetim kurulunun yazdığı ihtar, organ kararı değildir. İhtar, ortağa borcu duyurabilir. Duyuru, yetkili organın kurmadığı bir bedeli doğurmaz. İhtar ekinde karar yoksa ihtar tek başına dayanak olmaz. Ekteki karar başka bir dönemi yazıyorsa ihtardaki dönem, kararın dönemini değiştirmez.
Ortak, aidatı bir başkası adına yatırdığını söylüyorsa bunu dekonttaki ad ve defterdeki düşüm satırı gösterir. Dekont başka bir ortağın numarasına işlenmişse bu dosyanın satırı kapanmış sayılmaz. İşlenen numara ile takipteki ortak aynı değilse alacaklı numaraları birleştirmez. Birleştirilen numara, defterde olmayan bir tahsilat üretir.
Sonuç
Kooperatif aidatının icra dayanağı organ kararı veya ortak defter satırıdır. İki belge aynı dönemi göstermiyorsa dönem seçilmez. Giriş payı, sermaye taahhüdü ve dönem aidatı ayrı adlardır. Site aidatı bu belgelerden biri değildir. Tarife dosyada yoksa eklenmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasında durur. Resmî dayanak 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu metnidir.