Bağlanma parası bedelden düşülür
Bağlanma parası, sözleşmenin kurulduğuna ilişkin verilen paradır. Sözleşme bu paraya cayma parası demiyorsa verilen tutar bu anlamda okunur. İfa sırasında para, asıl bedelden düşülür. Düşülen kısım, iade takibinin konusu olmaz. Sözleşme kurulmamışsa veya geri verme borcu doğmuşsa iade kalemi gündeme gelir. Bu iade, cezai şart diye yeniden adlandırılmaz.
İfa ile iade aynı cümlede toplanmaz. Bedel ödenip para düşüldüyse alacaklı, düşülen tutarı ikinci kez iade diye yazamaz. Düşümün yapıldığı kayıt yoksa düşüm varsayılmaz. Sözleşmenin kapora başlığı, düşüm kaydının yerine geçmez. Başlık ile gövde çelişirse gövdedeki cayma veya bağlanma cümlesi okunur. Gövde susuyorsa para, bağlanma parası sayılır. Cayma sonucu, suskun gövdeye sonradan eklenmez.
Dekont, paranın kime ve hangi açıklamayla verildiğini gösterir. Dekont, cayma veya geri verme sebebini tek başına kurmaz. Elden teslim iddiası, imzalı teslim satırı yoksa takip talebine tutar diye yazılmaz. Tanık notu, sözleşme cümlesinin yerine konmaz. Makbuz ile sözleşme farklı kişileri gösteriyorsa talep, parayı alan kişiyi ayrıca yazar. Alan kişi belgede yoksa alıcı uydurulmaz.
Cayma parası bırakılır
Cayma parası ayrıca kararlaştırılmışsa, cayma hakkını kullanan taraf bu parayı karşı tarafa bırakır. Bırakan taraf, bıraktığı parayı iade alacağına çeviremez. Bırakma, vazgeçtim ve paramı da geri isterim cümlesiyle silinmez. Vazgeçme yazısı, bırakılan parayı iade kalemi yapmaz. Karşı tarafın susması da bırakılan parayı geri getirmez.
Karşı taraf cayarsa ödenecek olan, verilen cayma parasının iki katıdır. Bu kat, sözleşmeye yazılmış ceza kaydının hesabı değildir. Ceza kaydı bu kata yapıştırılmaz. Verilen para belgede yoksa kat üretilmez. Kat, dekonttaki tutarın üzerine hayali bir ek yapılarak kurulmaz. Dekont ile sözleşme çelişirse talep, hangi belgenin esas alındığını yazar. Sessizce büyük olan seçilmez.
Cayma kaydı ile cezai şart aynı sözleşmede bir arada durabilir. İkisi tek yuvarlak tutarda birleştirilmez. Ceza satırının yanında mı yerine mi durduğu, ceza yazısında okunur. Kapora satırı o ayrımın yerine geçmez. Sözleşmede cayma parası yokken alıkoyma sonucu, takip talebine sonradan eklenmez. Alıkoyma, piyasa böyle işler cümlesiyle de kurulmaz. Teamül notu, sözleşmede olmayan bırakma sonucunu doğurmaz.
Talep hangi parayı seçer
Alacaklı, kendisine karşı geri verme borcu doğmuşsa iade yazar. Kimin caydığı, fesih yazısı, ihtar ve ödeme kaydından okunur. Bu kayıtlar yokken iade de alıkoyma da seçilmez. İki taraf birden caydı diye tek tutar istenmez. Cayma yazısı yoksa sessizlik cayma sayılmaz. Sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği bir kayıt varsa o kayıt okunur. Kayıt yokken sona erme varsayılmaz.
İlam yoksa ve tutar belgede belirliyse iade, para alacağı olarak ilamsız takiple istenebilir. Belirsiz bir uygun tutar, icra dairesinde rakama çevrilmez. Hakkaniyet neyi gerektiriyorsa cümlesi, takip talebinin asıl alacağı olmaz. Faiz isteniyorsa başlangıç, belgedeki kayıttan alınır. Kayıt yoksa başlangıç buraya yazılmaz. Aynı sözleşmedeki cezai şart, iade kaleminin içine gizlenmez. Ceza kalemi ayrıca yazılacaksa kendi cümlesi ve kendi tutarı gösterilir. Gösterilmeyen ceza, kapora iadesinin içinde eritilmiş sayılmaz.
Birden fazla ödeme varsa her ödeme kendi açıklamasıyla durur. Kapora diye yatan ile bedel diye yatan aynı fişte birleşmişse satırlar ayrılır. Ayrılamayan toplam, hem iade hem bedel diye iki kez istenmez. Peşinat adı, kapora cümlesini kendiliğinden değiştirmez. Sözleşme peşinatı bedelin parçası diye yazıyorsa o parça iade takibine ikinci kez konmaz. Yazı yoksa peşinat, kapora diye tamamlanmaz.
Ödeme kaydı sebebi kurmaz
Paranın verildiği an, geri verme borcunun doğduğu an değildir. Geri verme, sözleşmenin kurulmaması, karşı tarafın cayması veya belgede yazılı başka bir iade sebebiyle konuşulur. Sebep satırı boşsa fiş, iade alacağını kendiliğinden doğurmaz. Fişteki açıklama avans, kapora veya bloke diyorsa talep o kelimeyi sözleşmedeki cümleyle yan yana koyar. Kelimeler çelişirse çelişki gizlenmez.
Banka kaydının alıcı adı, sözleşmedeki taraf değilse paranın kime verildiği ayrıca okunur. Şirket ile ortak, eş ile eş, aynı kişi sayılmaz. Üçüncü kişinin hesabına giden para, sözleşme tarafının aldığı para diye tamamlanmaz. İade, parayı fiilen alan kişiye yazılıyorsa talep o kişiyi gösterir. Hesap hareketi, sözleşmedeki cayma cümlesinin yerine geçmez.
Kapora, taşınmaz vaadi, araç satışı veya mal siparişi diye ayrı işlere dağılmış olabilir. Her işin sözleşmesi kendi iade cümlesini taşır. Bir işteki cayma, diğer işin kaporasını kendiliğinden iade konusu yapmaz. İşler tek dosyada toplanacaksa kalemler ayrı yazılır. Toplam, her iş muaccelmiş gibi istenmez. İşlerden biri kurulmuş ve ifa edilmişse o işin düşülen parası, kurulmayan işin iadesine eklenmez.
İtiraz tutarı hükme çevirmez
Borçlu itiraz ederse ilamsız takip durabilir. İtirazın hangi evrakla yapıldığı dosyadan okunur. Bu metin süre yazmaz. İtiraz, paranın hiç ödenmediği anlamına da gelmez. İtiraz, bu cezai şarttır demekle kapora satırını ceza kalemine çevirmez. İtiraz dilekçesindeki ad, sözleşme cümlesini değiştirmez. Dilekçe ile sözleşme çelişirse çelişki, hükümden önce tutar diye çözülmez.
Borcun hiç olmadığı iddiası başka kapıdır. O kapının ilk okuması borcum yokken icra yazısındadır. Borçlu olunmadığının tespiti menfi tespit davası yazısındadır. Tespit dilekçesi, kapora iadesini cezai şart yapmaz. İtirazın kaldırılması veya iptali bu metinde kurulmaz. İnkâr kalemi de bu iadenin içine yazılmaz.
İcra dairesi, belgede olmayan bir uzlaşmayı tutara çevirmez. Sulh metni parayı kime bıraktığını yazıyorsa o satır okunur. Metin susuyorsa sulh, iade fişi sayılmaz. Feragat, bırakılan cayma parasını geri getirmez. Feragatname ile ödeme fişi yan yana duruyorsa her biri kendi cümlesini taşır. Biri diğerinin tutarını sessizce silmez.
Kısmi itiraz, itiraz edilmeyen kalemi kendiliğinden kesinleştirmez. Borçlu yalnız cayma parasını tartışıp bağlanma parasını kabul ediyorsa dilekçe iki kalemi ayırmalıdır. Ayırma yoksa icra dairesi, karışık cümleyi hüküm gibi bölmez. Birden fazla alacaklı varsa iade, parayı alan kişiye yazılır. Alan kişi ortak hesap ise fiş, payları göstermiyorsa pay üretilmez. Miras veya halefiyet, kapora iadesini kendiliğinden devralmaz. Devir belgesi yoksa yeni alacaklı, eski fişin sahibi sayılmaz.
Sözleşmenin şekli de tutarı değiştirmez. Noterde düzenlenmiş bir vaat ile adi yazılı bir sipariş, aynı kapora cümlesini taşımak zorunda değildir. Her metin kendi bırakma veya düşme kaydını korur. Şekil, belgede olmayan cezai şartı doğurmaz. Şekil, cayma parası kararlaştırılmamışken alıkoyma sonucu da yazdırmaz. İcra dairesi, şekli bahane ederek iki kalemi tek yuvarlakta birleştirmez.
Sonuç
Kapora iadesi, cezai şart yazısının tekrarı değildir. Bağlanma parası bedelden düşülür. Cayma hakkını kullanan taraf, bıraktığı parayı iade diye isteyemez. Karşı taraf caymışsa ve verilen tutar belgede duruyorsa katlanmış geri verme ayrıca okunur. Tutar yoksa kat üretilmez. İtiraz, satırı ceza kalemine çevirmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Takip 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, paranın niteliği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu üzerinden okunur. Dosyayı iletmek için iletişim sayfası durur.