Çekmecedeki kayıp haczi silmez
Haciz, işverenin klasöründe duran kâğıdın varlığıyla ayakta kalmaz. Yazı tebliğ edildiyse yükümlülük o tebliğle doğar. Sonradan çıktının yırtılması, e-postanın silinmesi veya insan kaynakları dosyasının karışması, dairedeki haczi kaldırmaz. İşveren, kâğıt yok diye borcun bittiğini çalışana duyurmaz. Duyuru, çalışanın ücretinin tamamını o aydan itibaren serbest bırakmanın gerekçesi de değildir.
Kayıp, borcun esasına da karar verdirmez. İşveren, yazıyı bulamadığı için alacağın haksız olduğuna hükmetmez. Bulunamayan metin, hiç tebliğ olmamış sayılmaz. Tebliğ olup olmadığı, elde kalan tebliğ parçası, önceki cevap veya daire kaydından okunur. Parça da yoksa tebliğ tarihi uydurulmaz. Tarih uydurmak, kesintiyi durdurmanın gerekçesi değildir. İşveren, hatırladığı bir ayı tebliğ ayı diye bordroya yazmaz. Yazılan ay, eldeki parçayla örtüşmüyorsa o ay kesintinin başladığı ay sayılmaz.
Arşivin başka bir şubede, eski bir e-posta kutusunda veya ayrılmış bir çalışanın bilgisayarında kalması da haczi düşürmez. Aranacak yer bitmeden kâğıt hiç gelmemiş gibi işlem yapılmaz. Arama sonucu daireye sorulacaksa soru, kaybı kaldırma diye anlatmaz. Soru, aynı esasın metnini yeniden görmek içindir.
Örnek istemek kesmemekten ayrıdır
İşveren, daireden yazının örneğini isteyebilir. İstek, aynı esasın metnini yeniden görmek içindir. Örnek, ikinci bir haciz kurmaz ve ücretten ikinci bir kalem açmaz. Örnek dilekçesi, artık kesmiyorum cümlesinin yerine geçmez. Kesmemek, örnek isteğinden ayrı yazılır. Ayrı yazılmazsa kayıp, kaldırma gibi okunur. Daire, örnek gönderene kadar işveren kendi kendine yazıyı hükümsüz ilan etmez.
Örnek isteğinde işverenin elinde ne kaldığı belirtilir: çalışan kimliği, yaklaşık dönem, varsa son dekonttaki esas. Elde hiçbir iz yokken dosya numarası tahmin edilmez. Tahmin, başka çalışanın veya başka dosyanın yazısını bu bordroya yapıştırır. Yapıştırılan yazı, bu çalışanın haczini de karşı tarafın dosyasını da doğru kurmaz. Örnek gelene kadar işveren, kesiri kendisi seçmez. Seçmemek, haczi düşürmek değildir. İkisi bordroda aynı satır yapılmaz. Örnek geldikten sonra tutar, örneğin kendi metninden okunur. Örnek gelmeden önceki ayların kesilip kesilmediği, o ayların dekontundan ayrıca görülür.
Örnek isteği, çalışanı hacizden habersiz bırakmanın yolu değildir. Çalışan soruyorsa işveren, kâğıt durmuyor diye haczin bittiğini söylemez. Söyleyebileceği şey, örneğin daireden istendiği ve kaldırma yazısı gelmediğidir. Bu cümle, ücretin tamamının bırakılacağı anlamına gelmez.
Son bordro hangi dosyayı gösterir
Daha önceki aylarda kesinti yapılıp bir esasa para gönderildiyse o dekont, kayıp kâğıdın bıraktığı izdir. İşveren bu esası evrak durmuyor diye bordrodan silmez. Silinen kalem, çalışanın eline geçen ücreti artırır ve dosyadaki kesinti kaydını gizler. Gizleme, kayıp evrakın onarımı değildir. Onarım, dekonttaki esası bordroda tutmak ve örneği o esasa bağlamaktır.
İz varsa sonraki bordro, o esas duruyor mu diye daireye sorulmadan kapatılmaz. Sormak, kesintiyi o ay durdurmuş saydırmaz. İz yoksa ve tutar da hatırlanmıyorsa işveren yeni bir kesir yazmaz. Sınırın sayısı bu metne girmez. Sayı, örnek yazı geldikten sonra yazının kendi metninden ve bordrodan okunur. Önceki ayın yanlış tutarını kayıp bahane ederek sürdürmek de ayrı bir hesaptır. Yanlış tutarın bordroyla okunması bu metnin konusu değildir. Kayıp, yanlış tutarı doğru tutar haline getirmez.
Dekonttaki esas ile çalışanın kimliği uyuşmuyorsa o dekont, bu yazının izi sayılmaz. İşveren, başka çalışanın dekontunu kayıp dosyanın kanıtı yapmaz. Kanıt, kimlik ve esas birlikte duruyorsa vardır. Biri eksikse iz var denmez ve kesir de uydurulmaz.
İz birden fazla aya yayılmışsa her ayın dekontu ayrı durur. İşveren, son ayın dekontunu önceki ayların da yerine koymaz. Önceki ayda para gitmemişse o ay, son dekonta bakılarak kesilmiş sayılmaz. Gitmişse de tutar, kayıp kâğıttan değil o aya ait dekonttan okunur. Okunamayan ay için işveren yeni bir kalem açmaz. Yeni kalem açmamak, o ayı hiç olmamış bir tebliğ gibi silmek de değildir. Silme, yine kaldırma yazısıyla konuşulur.
Çalışana kalkmış denmez
Çalışan, işveren kâğıdı kaybetti diye ücretin tamamını hak etmiş olmaz. İşveren, kaybı çalışana haciz kalktı diye anlatmaz. Çalışanın kendi ödedim sözü de kayıp kâğıdın yerine geçmez. Ödeme dosyaya işlenmeden ve daire kaldırma yazmadan kesinti bitmiş sayılmaz. İşveren, çalışanın getirdiği dekontu klasörde yazı yok diye bordrodan düşürme belgesi saymaz. Düşürme, dairenin yazısıdır.
Birden fazla yazı varken yalnızca biri kaybolduysa kalan yazılar da yok olmaz. Kayıp olanın örneği istenir. Eldeki diğer yazı, kaybolanın kaldırma belgesi değildir. Hangi yazının sürdüğü, bordrodaki esas ve daire kaydıyla ayrılır. İşveren kendi sırasını kurup kayıp olanı listeden düşmez. Listedeki sıra, oran yazısının konusudur. Bu metin o sırayı yeniden kurmaz. Kayıp olanı listeden silmek, duran yazının tutarını da değiştirmez.
Bordro firması değişince yazı düşmez
Bordroyu tutan kişinin, muhasebe bürosunun veya insan kaynakları programının değişmesi, tebliğ edilmiş yazıyı kaldırmaz. Yeni programda satır görünmüyorsa bu, haczin kalktığı kayıt değildir. Eski programdaki son kesinti ve dekont, yeni programa taşınması gereken izdir. İz taşınmadan ücretin tamamı bırakılmaz. Bırakılan ücret, kayıp evrakın düzeldiği anlamına gelmez.
Şirketin unvan değişikliği veya işyerinin başka bir bordroya alınması da, daireye sorulmadan kesintiyi durdurmaz. Yeni unvan, eski tebliği hiç olmamış saydırmaz. İşveren, hangi tüzel kişinin yazıyı aldığını ve kesintinin hangi bordroda sürdüğünü daire kaydıyla ayırır. Ayrılmadan kesinti, yeni bordroda yokmuş gibi kapatılmaz.
Devralan bordro firması, elinde yazı yok diye önceki firmanın kestiği ayları yok saymaz. Önceki firmanın son bordrosu ve dekontu, devrin ekinde durmalıdır. Ek yoksa yeni firma kesiri kendisi seçmez ve çalışanına haciz bitti de demez. Seçmeme, devreden firmanın tebliğini ortadan kaldırmaz. İki firmanın kayıtları çelişirse çelişki, kesintiyi gizlemenin gerekçesi yapılmaz. Çelişki, daireden istenecek örnekle okunur. Kâğıt, dekont ve bordro bir aradaysa okuma iletişim ile bu iz üzerinden yapılır. Okuma, kesintiyi durdurmaz ve yeni bir kesir yazmaz.
Örnek geldikten sonra bordro, örneğin metnindeki esas ile sınırlı kurulur. Örnekteki ad, bordrodaki çalışandan farklıysa örnek bu kişiye yapıştırılmaz. Yapıştırılmayan örnek, kesintiyi durdurmaz. İşveren, örneği beklerken geçen ayların ücretini topluca ve izsiz bırakmaz. Her ayın bordrosu, o ay kesilip kesilmediğini ayrı gösterir. Gösterilmeyen ay, kayıp kâğıt yüzünden haciz kalkmış ay değildir.
Sonuç
Haciz yazısının kaybı, kesintinin durduğu anlamına gelmez. Örnek istemek ile kesmemek ayrıdır. Kaldıran belge daire yazısıdır. Kesir uydurulmaz ve kesinti satırı silinerek gizlenmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî metin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu haciz yazısının üçüncü kişiye bildirilmesine ilişkin hükümlerdir.