Fikri Mülkiyet · Hukuki bilgilendirme

İşte Üretilen Eserin Sahibi Kimdir?

Yazar · Av. Ayşenur Konar

Yayımlanma ·

İşini görürken meydana getirilen eserde mali haklar, sözleşme veya hizmet şartı aksini söylemiyorsa çalıştırana ait olabilir. Bu cümle, her WhatsApp tasarımını işverenin malı yapmaz. Eser, işin ifası sırasında ve o iş için doğmuş olmalıdır. Manevi hak, eser sahibinin kişiliğine bağlıdır ve mali devirle birlikte satılmaz. Telif hakkının genel tanımı ayrı yazıdadır.

Sipariş ile iş sözleşmesi aynı kalıp değildir

Ajansa verilen logo siparişi, işçinin bordro karşılığı ürettiği yazılımla aynı hükme girmez. Siparişte mali hakkın kimde kalacağı sözleşme maddesinden okunur. Madde yokken “bedelini ödedim, her şey benim” demek, manevi hakkı ve işleme hakkını kendiliğinden taşımaz.

Stajyer veya serbest çalışan, işçi sıfatını bordrodan alır. Fatura kesen tasarımcı, iş görme hükmünün içine ezbere sokulmaz. Sıfat, eserin doğduğu gündeki ilişkiye bakılır.

İşten ayrılınca dosya kendiliğinden dönmez

Çalışan ayrıldığında ham dosyayı yanında götürmesi, mali hakkın kendisine geçtiği anlamına gelmez. İşverenin kullanma hakkı sürüyorsa dosyanın alıkonması ayrı bir uyuşmazlıktır. Tersine, sözleşme mali hakkı çalışanda bırakmışsa işveren ayrılıktan sonra eseri yeni kampanyada kullanamaz.

Ankara’daki işyerinde üretilmiş olması, eseri Ankara mahkemesine kilitlemez. Yetki, davalının yerleşimi ve sözleşmedeki kayıtla okunur. Ofisin bulunduğu ilçe yetki sözleşmesi değildir.

Sonuç

İşte üretilen eserde mali hak, aksi yazılmamışsa çalıştıranda toplanabilir. Manevi hak eser sahibinde kalır. Sipariş sözleşmesi bu hükmün kopyası değildir. Çerçeve fikri mülkiyet sayfasındadır. Resmî dayanak 5846 sayılı Kanunun eser sahipliği hükümleridir. Sözleşme maddesi olmadan dosyanın sahibi ilan edilmez.

Mevzuat

Sık sorulan sorular

Maaş ödendiyse tüm telif işverene mi geçer?

Mali hak, işin görülmesi sırasında ve o görev için doğan eserde, sözleşme aksini söylemiyorsa çalıştırana kalabilir. Görev dışı kişisel eser bu cümlenin içine girmez. Manevi hak ayrıca durur.

Freelancer fatura kestiyse işçi hükmü uygulanır mı?

Fatura, iş sözleşmesi değildir. Sipariş ilişkisinde mali hakkın devri sözleşme maddesinden okunur. Madde yokken bedelin ödenmesi her hakkı kendiliğinden devretmez.

İsim yazmama hakkı da devredilir mi?

Hayır. Eser sahibinin adının belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılmasını men gibi manevi yetkiler, mali hak devrinin eki değildir. Sözleşmede “tüm haklar” yazması bu ayrımı silmez.

İlgili içerikler

Bu yazı bir çalışma alanına bağlıdır. Ayrıntı, kardeş rehberlerde durur; aynı cümleyi burada tekrar etmeyiz.

Çalışma alanı · Fikri Mülkiyet süreçleri

Kaynaklar

AK

Yazar

Av. Ayşenur Konar

Ankara Barosu avukatı, Konar Hukuk kurucusu. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut dosya ayrıca incelenir. Yazar profili

Danışma

Fikri Mülkiyet konusunda dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilir.

Ara