Temlik listesi alacaklıyı yazar
Temlik satırı, hangi faturanın kimden kime geçtiğini yazar. Satırda borçlunun adı, fatura bilgisi ve devralanın unvanı aranır. Üçü takip talebiyle örtüşmeden alacaklı değişmiş sayılmaz. Çerçeve faktoring sözleşmesi, tek bir faturayı kendiliğinden devretmiş olmaz. Devir, o faturayı gösteren liste veya temlik belgesindedir. Listenin bir sayfası eksikse eksik sayfadaki fatura devredilmiş varsayılmaz.
Liste birden fazla fatura sayıyorsa her satır kendi borçlusunu ve kendi fatura bilgisini taşır. Alacaklı, listedeki bütün satırları tek borçluya yazmaz. Borçlunun adı yalnız bir satırda geçiyorsa diğer satırlar bu dosyaya girmez. Satırda fatura bilgisi silik veya eksikse alacaklı bilgiyi başka bir dönemden tamamlamaz. Tamamlanan bilgi, listede yoktur.
Finansal kiralama, malın mülkiyetini ve kira bedelini konuşur. Faktoring, bir alacağın devrini konuşur. İki sözleşme finansal kiralama alacağı yazısından ayrılır. Kiralayan sıfatı, temlik satırındaki devralan sıfatının yerine yazılmaz. Kira sözleşmesi, fatura listesinin eki değildir. Ek diye zımbalanan kira kâğıdı, devralan unvanı üretmez.
Bildirim faturadan ayrı kâğıttır
Alacaklı faktoring şirketi ise dosyaya faktoring sözleşmesini, temlik listesini, faturayı ve borçluya yapılmış bildirimi koyar. Bildirim, alacağın kime devredildiğini borçluya duyuran ayrı yazıdır. Fatura, satıcının kestiği bedel belgesidir. Faturanın üzerinde satıcının adının durması, bildirimi yok saydırmaz. Bildirimin üzerinde faturanın numarasının durması da faturayı silmez. İki kâğıt birlikte okunur. Biri yoksa diğeri onun cümlesini taşımaz.
Takip talebindeki alacaklı adı, temlik satırındaki devralanla aynı olmalıdır. Talepteki unvan satıcıda kalmışsa, temlik satırı olmadan şirket devralan diye okunmaz. Unvan şirkette ise satıcının eski adı, talebin alacaklısı diye sürdürülmez. Bildirim başka bir unvana yapılmış, talep üçüncü bir unvan yazıyorsa üç ad örtüşmeden devir tamamlanmış sayılmaz. Örtüşmeyen ad, bu metinden düzeltilmez.
Bildirim, belirli faturaları sayıyorsa sayılmayan fatura bu bildirimin kapsamında değildir. Çerçeve sözleşmedeki genel devir cümlesi, sayılmayan faturayı kendiliğinden listeye eklemez. Eklenen fatura, bildirilmiş fatura olmaz. Borçlu, bildirimin kendisine ulaşıp ulaşmadığını tebliğ veya tebellüğ kaydından okur. Kayıt yoksa bildirim yapılmış varsayılmaz. Varsayılan bildirim, ödeme yerini değiştirmez.
Ödeme hangi unvana gitmiş
Borçlu, satıcıdan gelen faturayı, varsa temlik bildirimini ve kime ödediğini gösteren dekontu bir arada saklar. Bildirimden önce satıcıya yapılan ödeme ile bildirimden sonra şirkete yönelmesi gereken ödeme aynı fiş değildir. Hangi ödemenin hangi zamana düştüğü, bildirim kaydı ile dekontun tarihi yan yana konunca görülür. Tarih yoksa alacaklı tarih seçmez.
Dekont, kime ödendiğini ve hangi faturaya sayıldığını göstermelidir. Karşı tarafın makbuzu ile dekont çelişirse çelişen kalem uydurulmaz. Çelişki, iki kâğıdın yan yana okunmasıyla görülür. Makbuz satıcı adına, dekont şirket adına kesilmişse tek fiş iki unvanı birden kapatmış sayılmaz. Hangi unvanın kapandığı, paranın işlendiği hesap ve makbuzdaki addır.
Borçlu, satıcıya ödediği için faktoring dosyasının kendiliğinden kapandığını söyleyemez. Kapanış, ancak temlik satırı ve bildirim kaydı bu ödemeyi hangi yana yazıyorsa odur. Dosyada bildirim yoksa bu metin, fişin hangi adı kapattığını tamamlamaz. Şirkete yapılan ödeme de, temlik listesinde olmayan bir faturayı kapatmış sayılmaz. Fatura bilgisi fişte yoksa kapanan kalem seçilmez.
Ön ödeme borçlunun bakiyesi değildir
Şirketin satıcıya yaptığı ön ödeme, borçlunun fatura borcu değildir. Borçlu, bu ön ödemenin tarafı değildir. Ön ödeme, şirket ile satıcı arasındaki finansman hareketidir. Borçlunun borcu, temlik edilen fatura satırından okunur. Ön ödeme oranı bu metinde yoktur. Oran, borçlunun bakiyesine kendiliğinden yazılmaz. Alacaklı, satıcıya ödediği finansmanı borçludan isterken fatura satırının dışına çıkmaz.
Rücu kaydı, şirket ile satıcı arasındaki ilişkiyi yazar. Bu kayıt, borçlunun faturadaki adını değiştirmez. Borçlu, rücu satırını kendi borcunun silindiği yer sanmaz. Satıcı, rücu yüzünden borçluya ayrıca aynı faturayı kesmişse iki talep temlik satırıyla yan yana konur. Satır birini devretmişse diğeri aynı alacağın ikinci istenmesi olabilir. Bu sonucun çerçevesi ikinci takip yazısındadır. Bu metin o sonucu kurmaz. Kurduğu şey, ön ödeme ile borçlu bakiyesinin aynı kalem olmadığıdır.
Şirket, satıcıya hiç ön ödeme yapmamış olsa bile temlik satırı duruyorsa alacaklı adı satırdan okunur. Ön ödemenin yokluğu, devri silmez. Devrin yokluğu da ön ödemeyi borçlunun borcu yapmaz. İki kayıt birbirinin yerine geçmez.
Aynı faturada iki ad
Satıcı ve faktoring şirketi aynı fatura için ayrı takip açmışsa iki talep, temlik satırıyla yan yana konur. Satır bir adı devralan diye gösteriyorsa diğer ad, o faturanın alacaklısı diye sürdürülmez. Satır bir adı göstermiyorsa o ad, diğerinin yerine geçmez. İki dosyanın esas numarası farklı olsa da fatura bilgisi aynıysa kalem iki kez yazılmış olabilir. Aynı bilgi yoksa iki dosya, iki ayrı fatura diye ayrıca okunur. Alacaklı, numara benzerliğini fatura özdeşliği saymaz.
Tek faturanın, temlik olmaksızın ilamsız takibi fatura icrası yazısındadır. Faktoring dosyası, faturayı temlik satırı olmadan o takibin kopyası yapmaz. Mahkeme ilamı alacaklıyı ayrıca yazmışsa okunan ad ilamdaki addır. İlamlı ile sözleşme dayanağının ayrımı ilamlı ve ilamsız takip farkı yazısındadır. Uyuşmazlık arabuluculukta kapanmışsa alacaklı adı tutanakta kim diye yazıldıysa odur. Tutanak arabuluculuk tutanağının icrası yazısındadır. Tutanak, temlik listesinde olmayan bir devri kendiliğinden kurmaz.
Temlik listesi, fatura ve bildirim iletişim yoluyla takip talebindeki unvanla karşılaştırılabilir. Karşılaştırma, eksik unvanı bu yazıdan doldurmaz.
Faturanın bir kısmı temlik edilmişse liste, kısmı kendi satırında ayırmalıdır. Ayırmıyorsa alacaklı, faturanın tamamını devralınmış saymaz. Satıcı, temlik edilmeyen kısmı kendi adına istiyorsa o kısım listede boş kalan yerdir. Boş yer yoksa iki talep, aynı faturanın tamamı üzerinde çakışıyor olabilir. Bu metin, listede yazılmamış kısmı üretmez. Faktoring şirketinin ticaret unvanı, faturanın üstündeki satıcı kaşesinden farklıdır. Kaşe, devralan unvanı silmez.
Borçlunun satıcıya karşı olan karşı alacağı, temlik bildiriminden önce doğmuş ve yazılı bir belgede duruyorsa o belge ayrıca okunur. Belge yoksa borçlu, sözlü mahsupu bu dosyaya kendiliğinden yazamaz. Mahsup, dekontta hangi faturadan düşüldüğünü göstermiyorsa düşüm tamamlanmaz. Şirket, bildiriminde mahsupu kabul ettiğini yazmışsa kabul o yazıyla sınırlıdır. Yazmamışsa borçlu, satıcıyla yaptığı iç hesabı şirkete karşı kesinleşmiş saymaz.
Temlik listesi ile faturanın üzerindeki borçlu adı farklıysa farklı ad, aynı kişi diye tamamlanmaz. Fatura bir iş yerine, liste başka bir tüzel kişiye yazılmışsa hangi ada devredildiği satırdan okunur. Satır ikisini birden yazmıyorsa alacaklı, şube ile merkezi tek borçlu yapmaz. Şube kaydı, merkezin borcunu da şirketin unvanını da değiştirmez.
Sonuç
Faktoring alacağı, ilk satıcının adıyla şirketin adı aynı sanılarak okunmaz. Alacaklı, temlik satırındaki devralandır. Bildirim, faturanın yerine geçmez. Borçlu, bildirim ile dekontu birlikte saklar. Ön ödeme, borçlunun bakiyesi değildir. Satır veya bildirim yoksa eksik, bu metinden doldurulmaz. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasında durur. Takipteki ad 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde talep ve temlik satırından okunur.