Kararı infaz hâkimliği verir
Denetimli serbestliğe karar veren merci infaz hâkimliğidir. Denetimli serbestlik müdürlüğü, verilen kararın uygulanmasını izler. Müdürlüğün çağrısı veya yönlendirmesi, hâkimlik kararı yokken infaz biçimini değiştirmiş sayılmaz. Kurumun değerlendirmesi infaz dosyasında duruyorsa o belge okunur. Belge yokken iyi hâl var kabul edilmez. Talep veya kurum yazısı, kararın yerine yapıştırılmaz.
Hükümlü veya kurumu, infaz hâkimliğine başvurabilir. Başvuru, koşulların gerçekleştiği iddiasıdır. İddia, gerçekleşmeyi yaratmaz. Hâkimlik, cezanın türünü, suçun vasfını, kurumda geçirilen süreyi ve kanunun aradığı diğer kayıtları dosyadan okur. Kayıtlardan biri eksikse eksik parça tamamlanmış sayılmaz. Karar gerekçesinde hangi koşulun bulunduğu veya bulunmadığı yazılır. Gerekçe yoksa koşullar elverişli ilan edilmez.
Hüküm kesinleşmeden infaz biçimi seçilmez. Kesinleşmenin katmanı istinaf ve temyiz ayrımındadır. Kanun yolu sürerken denetimli serbestlik başlamış varsayılmaz. Kesinleşme şerhi bir suç için düşmüş, diğeri için düşmemişse, infaz biçimi yalnızca şerhi düşen yaptırım bakımından konuşulur. Diğer yaptırım, şerh düşünceye kadar bu karara eklenmez.
Açık kurum ile dışarıda denetim
Açık ceza infaz kurumunda bulunmak ile denetimli serbestlik aynı cümle değildir. Açık kurumda geçirilen süre hâlâ kurum infazıdır. Hükümlü gece kurumda kalıyor, gündüz dışarı çıkıyorsa bu düzen kurumun kendi rejimidir. Denetimli serbestlikte ise infaz, hâkimlik kararıyla kurum dışında sürer. Hangi kurumda kalındığı ve kalan cezanın ne olduğu infaz dosyasından okunur. Dosyada yazmayan süre bu metne eklenmez.
Kurum türünün değişmesi, denetimli serbestlik kararı doğurmaz. Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılma, infaz idaresinin kendi işlemidir. Bu işlem, infaz hâkimliğinin denetimli serbestlik kararı yerine okunmaz. İki evrak aynı dosyada duruyorsa tarihleri ayrıdır. Önce kurum değişikliği, sonra hâkimlik kararı varsa sıra bozulmaz. Hâkimlik kararı yoksa hükümlü, kurum dışında infaz ediliyormuş gibi bırakılmaz.
Denetimli serbestlik müdürlüğü, karardan sonra yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğini izler. İzleme yazısı, yeni bir infaz biçimi kurmaz. Yazı, hâkimlik kararındaki çerçevenin içinde kalır. Çerçeveyi aşan bir ödev, yazıda duruyorsa hâkimlik kararıyla karşılaştırılır. Kararda olmayan ödev, yazıyla eklenmiş sayılmaz. Karşılaştırma yapılmadan ihlal de ilan edilmez.
Koşul infaz dosyasından okunur
5275 sayılı Kanun, cezanın türüne, süresine ve suçun niteliğine göre koşul arar. Koşul, infaz mevzuatından okunur. Ölçü, infaz dosyasındaki kayıt ile kanun metninden görülür. Suçun kararındaki vasfı koşulu değiştirebilir. Vasıf okunmadan her hükümlü için aynı çıkış anı ilan edilmez. Koşul gerçekleşmiş gibi dilekçe, gerçekleşmeyi yaratmaz. Gerçekleşip gerçekleşmediği infaz dosyasındaki süre ve suç bilgisinden okunur.
Bazı suçlar kanunda bu infaz biçimine kapalı tutulmuş veya daha ağır bir koşula bağlanmış olabilir. Kapalı olup olmadığı, hükümdeki vasıf ile 5275 sayılı Kanundaki ayrımından okunur. Bu metin kapalı suç listesi kurmaz. Vasıf kanun yolunda değişmişse koşul, değişen vasfa göre yeniden bakılır. Eski vasıfla yapılan hesap, yeni hükmün yerine geçmez.
Birden fazla hapis cezası varsa, hangi cezanın bu infaz biçimine girdiği her hüküm için ayrı okunur. Cezaların toplanması infaz dosyasında yapılmışsa, toplama kaydı esas alınır. Toplama kaydı yokken cezalar kendiliğinden birleşmiş sayılmaz. Koşullu salıverilme hesabı da bu kararın kendisi değildir. Koşullu salıverilme, infazın başka bir aşamasıdır. İki aşama aynı cümlede birleştirilmez. Hangisinin dosyada bulunduğu, infaz evrakının başlığından okunur.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, bu infaz biçimi değildir. O karar, kesinleşmiş hapis infazı değildir. Kaydın kimlere görüneceği ayrı sorudur. HAGB kararı, infaz hâkimliğinin denetimli serbestlik kararı yerine geçmez. İki denetim aynı yükümlülük listesine yazılmaz.
Karar, kurum dışında geçirilecek bölümü ve bu bölümdeki yükümlülüğü kendi fıkrasında gösterir. Bölüm yazmıyorsa kalan ceza bu metinden hesaplanmaz. Yükümlülük yazmıyorsa ödev listesi başka bir karardan taşınmaz. Hükümlü, bu karar çıktığında mahkûmiyeti bitmiş sayılmaz. Cezanın bir bölümü denetim altında infaz edilmektedir. Denetim bitmeden mahkûmiyet kapanmış ilan edilmez. Adres veya benzeri bir bildirim fıkrada varsa bildirim o fıkradan izlenir. Fıkrada yoksa bildirim, ihlal sebebi diye sonradan eklenmez. Eklenmiş bir yazı varsa yazı, hâkimlik kararıyla karşılaştırılır.
Kararın tebliği, denetimin hangi andan itibaren işlediğini tek başına bu sayfadan kurmaz. Başlangıç, infaz hâkimliği kararında veya infaz dosyasındaki uygulamaya geçiş yazısında durur. Yazı yoksa denetim, kurumdan çıkıldığı anda başlamış varsayılmaz. Kurumdan çıkış kaydı ile karar yan yana konur. Çıkış var, karar yoksa çıkış başka bir kuruma nakil de olabilir. Nakil, denetimli serbestlik değildir. Karar var, çıkış kaydı yoksa karar henüz uygulanmamış olabilir. Uygulama yazısı, müdürlüğün ilk denetim tutanağından da okunabilir. Tutanak yoksa uygulama başlamış sayılmaz.
Yükümlülük ve ihlal
Denetimli serbestlikteki yükümlülük, infaz hâkimliği kararının kendi fıkrasındadır. Fıkrada olmayan imza, adres veya benzeri bir kural bu yazıdan tamamlanmaz. Adli kontrol, soruşturma veya kovuşturma sürerken uygulanan koruma tedbiridir. Dayanağı infaz kanunu değil, ceza muhakemesi rejimidir. Tanım adli kontrol nedir yazısında durur. İmza, yurt dışı yasağı ve güvencenin karardan nasıl okunacağı adli kontrol yükümlülükleri yazısındadır. O satırlar denetimli serbestlik kararına kendiliğinden taşınmaz.
Yükümlülüğe aykırılık, infazın yeniden kurumda sürdürülmesi sonucunu doğurabilir. İnfaz hâkimliği, denetimli serbestliğin kaldırılmasına karar verebilir. Sonuç, ihlalin ve 5275 sayılı Kanundaki hükmün dosyada nasıl durduğuna bağlıdır. İlk aksilikte kurum kapısı bu sayfadan açılmış ilan edilmez. Kaldırma kararı yokken infaz biçimi değişmiş sayılmaz. Karar varsa, hangi bölümün kurumda çekileceği karardan okunur. Bölüm yazmıyorsa bölüm uydurulmaz.
İhlal iddiası müdürlüğün yazısına dayanıyorsa, yazı ile hükümlünün beyanı hâkimlik dosyasında durur. Yazı yokken ihlal var sayılmaz. Hükümlü yazıyı görmemişse, tebliğ kaydı aranır. Kayıt yoksa yazı bildirilmemiş varsayılmaz. Bildirilmişse, bildirimin tarihi ile kararın tarihi ayrı okunur. Hâkimlik, ihlali kabul etmeyebilir. Kabul etmediği karar da infaz biçimini değiştirmez.
Bu infaz biçiminin açmadığı kapılar
Denetimli serbestliğin tamamlanması, adli sicil kaydını silmez. Arşiv ve silme, sicil yazısında 5352 sayılı Kanunun rejimine bırakılır. İnfaz biçiminin bitmesi, mahkûmiyet satırının yok olduğu anlamına gelmez. Yasaklanmış hak bu infaz biçimiyle kendiliğinden geri gelmez. Geri verme, memnu hakların iadesi başlığındaki ayrı karardır. İnfazın biçimi, seçme veya meslek yasağını açmış sayılmaz.
İnfaz savcılığının çağrı kâğıdı, denetimli serbestlik hesabının kurulduğu yer değildir. Kâğıtta ceza türü, teslim ve merci okunur. Kâğıt yalnızca teslim diyorsa, kurum dışı infaz teslimin yerine yazılmaz. O okuma infaz çağrısı başlığındadır. Çağrı ile infaz hâkimliği kararı aynı evrak değildir. Çağrı teslim diyorsa teslim satırı durur. Hâkimlik kararı ayrıca varsa o karar da durur. Biri diğerini silmez.
Sonuç
Denetimli serbestlik, kesinleşmiş hapis cezasının infazındadır. Kararı infaz hâkimliği verir. Müdürlük, verilen kararı izler. Koşul, infaz mevzuatı ve dosyadaki suç bilgisinden okunur. Açık kurumda kalmak bu kararın yerine geçmez. Adli kontrol yükümlülüğü bu karara kopyalanmaz. Çerçeve ceza hukuku sayfasındadır. İnfaz dayanağı 5275 sayılı Kanun, tedbirle karışmaması için usul dayanağı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu metnindedir.