
Çağrı neyi duyurur
Birleşme, iki şirketin mal varlığının tek çatı altında birleşmesidir. Alacaklı, borçlusunun değiştiğini ilandan öğrenir. İlan, alacaklıya teminat isteme imkânını haber verir. İstem, birleşmenin kendiliğinden batıl olduğu anlamına gelmez. Teminatın şartı kanunda ve birleşme belgesinde aranır.
Teminat istemeyen alacaklının alacağı düşmez. Devir, alacağı sessizce yok saymak için değildir. Devralan şirket, sözleşmede veya kanunda gösterilen çerçevede borcu taşır. Hangi borcun geçtiği, birleşme sözleşmesi ve bilançodan okunur. Bilançoda görünmeyen bir fatura, yok sayılmaz. Alacaklı kendi belgesiyle başvurabilir.
İlan dosyada durmalıdır
İlan, alacaklıya çağrının yapıldığını gösterir. Gazete örneği veya sicil ilanı dosyada durur. Örnek yokken ilan yapılmış varsayılmaz. İlanda şirket unvanları, birleşme türü ve alacaklıların başvuracağı yer yazmalıdır. Yer yazmıyorsa başvuru, sicilde görünen merkeze yapılır.
Gün sayısı ve ilan adedi bu yazıda yazılmaz. Eski bir birleşmenin süresi, yeni birleşmenin ilanını tamamlamaz. Süre, ilanın kendi metninden ve güncel kanun metninden okunur. İki metin çelişirse güncel metin ve ilanın tarihi esas alınır.
Alacaklı, sürenin geçip geçmediğini ilan tarihi ile kendi başvuru tarihi arasında kurar. Başvuru yazılı olur. Sözlü “biz alacaklıyız” cümlesi, teminat istemi sayılmaz. Yazıda alacağın tutarı, dayanağı ve varsa vadesi bulunur. Tutar, fatura veya sözleşmeden gelir. Uydurulmuş bir bakiye, istemi zayıflatır.
Teminat ile alacağın kendisi
Teminat, alacağın ödendiği anlamına gelmez. Alacaklının, birleşme yüzünden tahsil edememe riskine karşı güvence aramasıdır. Güvencenin türü, nakit, banka mektubu veya başka bir ayni teminat olabilir. Tür, istemde ve şirketlerin kararında yazılır. Yazılmamışsa kanunun gösterdiği çerçeve aranır. Bu yazı bir teminat oranı koymaz.
Şirket teminat vermezse alacaklı, kanunun açtığı yolu kullanır. Yol, her birleşmede aynı dilekçe değildir. Birleşme tescil edilmiş mi, henüz ilan aşamasında mı diye bakılır. Tescil, alacağı düşürmez. Tescilden sonra da borç, devralan şirkette izlenir.
Tasfiye ile birleşme karıştırılmamalıdır. Tasfiye, şirketi kapatır. Birleşme, mal varlığını başka bir şirkete taşır. Şirketin tasfiyesi ayrı bir rejimdir. Alacaklı, elindeki ilanın tasfiye ilanı mı birleşme ilanı mı olduğunu başlıktan okur.
Devralan şirkete başvuru
Alacaklı, borcu devralan şirketin unvanını birleşme sözleşmesinden alır. Eski unvana kesilen fatura, devirden sonra yeni unvana yöneltilir. Yeni unvan sicilde görünüyorsa tebligat o adrese gider. Sicil kaydı yokken eski adrese giden yazı, yeni şirkete ulaşmamış olabilir. Tebligat şerhi saklanır.
İtiraz veya teminat istemi, alacağın icraya konmasına her zaman engel değildir. Alacak muaccel ve belgelenmişse tahsilat yolu ayrıca konuşulur. Bu yazı takip talebi örneği kurmaz. Tahsilat, alacağın türüne göre fatura, sözleşme veya ilamla yürür.
İlan nasıl okunur
Birleşen şirketlerden birinin merkezi Ankara'daysa ilan Ankara ticaret sicilinde görünebilir. Her iki merkez başka ildeyse sicil o illerdedir. Büronun Çankaya'da olması, sicil müdürlüğünü değiştirmez. Ankara avukat, önce birleşme sözleşmesini ve sicil ilanının örneğini ister.
İlanda dört şey aranır. Hangi şirket devroluyor, hangisi devralıyor? Alacaklılara tanınan süre ilanın neresinde yazıyor? Başvuru adresi neresi? İlan birden fazla gazetede yapılmışsa tarihler aynı mı? Tarih farkı varsa süre, alacaklının gördüğü ilandan değil, kanunun aradığı ilandan yürür. Hangi ilanın esas alınacağı, metin olmadan kestirilmez.
Alacaklı firma, teminat istemini bu ilana gönderme yaparak yazar. İlan örneği eklenmeden “süremiz var” denmez. Şirket de istemi alan alacaklıya, alacağın bilançoda görünüp görünmediğini yazılı cevaplar. Cevap, alacağı kendiliğinden kabul etmez. Tartışmalı tutar dosyada kalır.
Alacaklı, teminat isterken alacağın muaccel olup olmadığını da yazar. Henüz vadesi gelmemiş bir alacak, vadesi gelmiş alacakla aynı cümlede istenmez. Vade, sözleşme veya faturadadır. Vade yazılmadan “tüm alacağımız tehlikede” demek, istemi belirsiz bırakır. Şirket, belirsiz istemi somut tutar sorarak cevaplayabilir.
Birleşme sözleşmesinde alacaklılar için ayrılmış bir güvence varsa bu güvence ilanla birlikte okunur. Güvence, her alacaklıya kendiliğinden pay edilmez. Hangi alacağın güvence kapsamında olduğu sözleşmedeki listeden çıkar. Listede olmayan alacaklı, kendi belgesiyle ayrıca başvurur. Başvuru, listede görünmediği için reddedilmez. Red, gerekçeli ve yazılı olmalıdır.
Sonuç
Çağrı, teminat istemini duyurur. Alacağı silmez. Devralan şirket borcu taşır. Adet ve gün bu yazıda dondurulmaz. Çerçeve ticaret hukuku sayfasındadır. Dayanak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu metnidir.