İstem hangi karara yazılır
Salıverilme istemi, kişi tutukluyken verilir. Muhatap, tutukluluğu elinde tutan mercidir. Bu merci, ilk tutuklama kararını veren makamla aynı satırda durmayabilir. Güncel karar veya tutukluluk kaydı, merciyi gösterir. Kaydın üstünde kurumun adı, dosya numarası ve tutukluluğun sürdüğüne dair satır aranır. Satır yoksa tutukluluk sürüyor varsayılmaz. Kayıtta olmayan daire adı eklenmez. İstem yeni bir suç isnadı açmaz. Dosya numarası, tutukluluğun yazıldığı dosyadır. Eski soruşturma numarası, kayıtta ayrıca durmuyorsa taşınmaz.
Ankara’da duran bir tutukluluk kaydında da merci, kâğıdın başlığındaki savcılık veya mahkemedir. Başlıkta başka il yazıyorsa istem o başlığa yazılır. Sözlü olarak dosyanın başka dairede olduğu söylenmişse söz, kayıttaki adı değiştirmez.
İstemi kişi ve müdafi yapabilir. Cumhuriyet savcısı da salıverilme isteyebilir. Savcının yazısı, kişinin dilekçesi değildir. Kanunun saydığı yakın, dosyadaki sıfatıyla başvurabilir. Sıfat, başvuru kâğıdı ve nüfus kaydından okunur. Gözaltı bitince dışarı çıkmak bu istem değildir. O çıkış gözaltı sonrası serbest bırakılma yazısındadır. Çıkış tutanağı, tutuklulukta verilen salıverilme kararı sayılmaz.
Değişen olgu
İstem, ilk karardan sonra dosyaya giren olguyu söyler. Sonradan gelen belge, kararda açık bırakılan bir işlemin dosyada tamamlanması veya ilk gerekçede hiç yazmayan bir durum bu olgu olabilir. Belgenin üzerinde düzenlenme tarihi ve varsa kayıt numarası durur. Tarih, ilk tutuklama kararından sonraysa belge dilekçede o tarihle anılır. Tarih yoksa belge, değişen olgu diye adlandırılmaz. İlk itirazın paragraflarını yeniden yapıştırmak, olgunun değiştiğini göstermez. Salıverilsin cümlesi de belgenin yerine geçmez. Belge dosyada yoksa belge varmış gibi yazılmaz. Aynı belgenin ikinci kopyası, yeni olgu değildir. Kopyada yeni bir tarih yoksa tarih eklenmez.
Tutuklamanın kanuni şartları tutuklama kararı yazısındadır. Bu istem o şartları baştan kurmaz. Kararın, bugünkü dosyayla durup durmadığını sorar. Merci dosyayı okur. İstem kâğıdı, salıverilme kararı değildir. Kararı merci verir.
Suçun işlenmediği iddiası, yargılamanın sonunda hükme bağlanır. Salıverilme istemi bu hükmü kurmaz. İstem, tedbirin bugün gerekli olup olmadığını dosyaya yeni giren olguyla sorar. Aynı cümlenin, yeni belge olmadan ikinci kez yapıştırılması değişen olgu değildir. Yeni belge, dosyada tarih ve kayıt numarasıyla duruyorsa anılır. Dosyada yoksa anılmaz.
İnceleme ritmi
İki ritim karıştırılır. Birincisi, kişinin değişen olguya dayanarak verdiği istemdir. İkincisi, tutukluluğun mercice kendi ritmiyle incelenmesidir. İkisi aynı dilekçe değildir. Kişinin istemi, resen incelemeyi bu metindeki bir aralığa bağlayarak değiştirmez. Aralık, kanunda ve dosyanın inceleme kayıtlarında durur. Elinizdeki evrakta inceleme kaydı yoksa aralık tahmin edilmez. Ay adı ve gün sayısı buraya yazılmaz.
Tutuklu kişi istemi müdafi ile hazırlayabilir. Görüşmenin biçimi tutuklu ile avukat görüşmesi yazısındadır. Görüşme tutanağı, istemin merciye verildiği kayıt değildir. İstem ayrıca işlenir. İşlendiği tarih, dosya kaydından okunur. Kayıtta olmayan tarih eklenmez.
Resen incelemenin ürünü ayrı bir karardır. Kararın başlığında incelemeyi yapan merci, tarih ve dosya numarası durur. Kişinin dilekçesi o kararın yerine geçmez. İnceleme yapılmışsa tarih, o kararın üzerinde yazar. Karar yoksa inceleme yapılmış sayılmaz. Aralık, bu yokluktan üretilmez. İnceleme kararı tutukluluğun sürmesine diyorsa bu cümle, kişinin isteminin reddi değildir. İstem ayrıca karara bağlanmışsa o bağ, istem dilekçesinin numarasıyla anılır. Anılmazsa iki işlem karıştırılmaz.
Komşu kâğıtlar
İtiraz dilekçesinin künyesi, ekleri ve denetleyen merci bu metinde yazılmaz. İlk itiraz reddedilmiş olsa bile sonraki salıverilme istemi kendiliğinden kapanmaz. Red, istemin kabul edileceği anlamına da gelmez. Her kâğıt kendi kaydıyla okunur.
Merci tutukluluğu sürdürebilir, kaldırabilir veya daha hafif bir tedbiri tartışabilir. Adli kontrolün tanımı adli kontrol yazısındadır. Konulmuş bir tedbir ihlal edilmişse o sonucun yeri adli kontrolün ihlali yazısıdır. Salıverilme istemi, ihlalin hesabını kurmaz. İhlal varsa o hesap, ihlal yazısındaki belgeden okunur.
Dilekçenin künyesi ve imza
Salıverilme dilekçesinin üstünde dosya numarası, tutukluluğu elinde tutan merci ve istemin salıverilme olduğu yazar. Numara, güncel tutukluluk kaydındaki numaradır. Eski itiraz dilekçesinin numarası, kayıt değişmişse taşınmaz. Tarih, dilekçenin verildiği gündür. Tarih, değişen olgunun belge tarihiyle aynı olmak zorunda değildir. İki tarih ayrı satırda durur.
İmza, istemi yapanındır. Kişi imzalayacaksa imza kendi adının altındadır. Müdafi imzalayacaksa yetki yazısı ekte durur. Yetki yoksa imza, müdafi imzası diye tamamlanmaz. Kanunun saydığı yakının imzası, başvuru kâğıdında sıfatın yazılmasına bağlıdır. Sıfat satırı boşsa yakın, istem yapmış sayılmaz. Savcının salıverilme yazısı ayrıdır. O yazının imzası, kişinin dilekçesini imzalanmış hale getirmez.
Ek listesinde, değişen olguya dayanak gösterilen belgenin adı durur. Listede olmayan belge eklenmiş sayılmaz. Belgenin tarihi listede yoksa tarih, belgenin kendi üzerindeki satırdan okunur. Belge elde değilse belge varmış gibi anılmaz. Dilekçe merciye işlendiyse işlendiği tarih, dosya kaydındadır. Kayıt yoksa dilekçe verilmiş sayılmaz.
Dilekçe birden fazla sayfaysa her sayfada dosya numarası aranır. Numara bir sayfada yoksa o sayfa, bu istemin eki mi yoksa başka bir yazı mı, sayfanın başlığından okunur. Başlık yoksa sayfa istemin parçası sayılmaz. Değişen olguyu anlatan paragraf, belgenin adını anıyorsa anılan ad ek listesinde de durmalıdır. Listede yoksa paragraf, belgeyi dosyaya girmiş gibi göstermez. Paragraf ile liste çelişiyorsa çelişki kapatılmaz. Merci, dilekçeyi iade ederse iade nedeni ayrı bir yazıda durur. Yazı yoksa dilekçe işlenmiş sayılmaz, reddedilmiş de varsayılmaz. İade yazısındaki eksik, hangi sayfaya ilişkinse o sayfa numarası yazıda durur. Numara yoksa hangi sayfanın eksik olduğu eklenmez. Eksik giderilip dilekçe yeniden verildiyse yeni alındının tarihi, ilk tarihinin yerine geçmez. İki tarih dosyada ayrı durur.
İlk itirazın reddinden sonraki kâğıt
İtiraz dilekçesinin künyesi, ekleri ve denetleyen merci tutukluluğa itiraz yazısındadır. İlk itiraz reddedilmiş olsa bile sonraki salıverilme istemi kendiliğinden kapanmaz. Red kararının sonuç cümlesi, ilk itirazın kabul edilmediğini yazar. Bu cümle, sonraki istemin de reddedileceği anlamına gelmez. Red, istemin kabul edileceği anlamına da gelmez. Her kâğıt kendi kaydıyla okunur.
Red kararının tarihi, salıverilme dilekçesinin tarihi değildir. Redden sonra dosyaya giren belge, değişen olgu olabilir. Belge, red kararının gerekçesini tekrarlıyorsa tekrar, yeni olgu değildir. Yeni belge, red kararında hiç anılmayan bir kayıtsa dilekçede o kaydın adı ve tarihi yazılır. Tarih yoksa belge anılmaz.
Merci tutukluluğu sürdürebilir, kaldırabilir veya daha hafif bir tedbiri tartışabilir. Adli kontrolün tanımı adli kontrol yazısındadır. Konulmuş bir tedbir ihlal edilmişse o sonucun yeri adli kontrolün ihlali yazısıdır. Salıverilme istemi, ihlalin hesabını kurmaz. İhlal varsa o hesap, ihlal yazısındaki belgeden okunur. İhlal belgesi yoksa ihlal varsayılmaz. Daha hafif tedbir, salıverilme kararının içinde ayrıca yazılmışsa o satır okunur. Satır yoksa tedbir kendiliğinden işler sayılmaz.
Sonuç
Salıverilme istemi, değişen olgu ve inceleme ritmiyle ilk itirazdan ayrılır. Güncel kayıt, belge tarihi ve dilekçe künyesi ayrı okunur. Aralık evrakta yoksa tahmin edilmez. Çerçeve ceza hukuku sayfasındadır. Hükümlerin kaynağı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu metnidir. Tutukluluk kaydındaki merci için iletişim sayfası durur.