
Senet metnindeki kayıt
Faiz kelimesi senette geçiyorsa, kelimenin yanında kapsam var mı diye bakılır. Kapsam yoksa kelime tek başına oran üretmez. Kapsam varsa o kapsam, başka bir dosyanın faizinden kopyalanmaz. Kopyalanan oran, bu senedin metni değildir. Metin susuyorsa suskunluk, yüksek bir oran diye doldurulmaz.
Bono alacağı tahsilin genel yüzünü anlatır. Bu sayfa değil, o kayıt tahsil kapısını açar. Burada okunan, tahsil kapısının kendisi değil, faiz kaleminin senette durup durmadığıdır. Duran kalem, ana paranın içine gizlenmiş sayılmaz. Gizlenmiş sayılmayan kalem, takip talebinde ayrıca görünmelidir.
Faizin konuşulduğu an
Vade, temerrüt veya ibraz, somut senette hangi cümleyle yazıldıysa o cümle başlangıç tartışmasının yeridir. Vadesi gelmemiş senette faiz iddiası erken kalabilir. Erkenlik, bu yazının gün sayısı koyması demek değildir. Gün, senetteki vade satırından okunur. Satır yoksa gün uydurulmaz.
İbraz şerhi ile vade tarihi çelişirse, hangi tarihin faiz konuşmasına esas alındığı takip talebinden aranır. Talep susuyorsa suskunluk, iki tarihten büyüğünü seçmiş sayılmaz. Seçilmeyen tarih, dilekçeye sonradan eklenmiş gibi de okunmaz. Ek, evrakta görünüyorsa görünür. Görünmeyen ek, faiz başlangıcı değildir.
Takip talebi ve kapak
Faiz istemi takip talebinde net yazılmazsa kapakta sürpriz tartışması çıkar. Kapak hesabı kalemin dosyada nasıl göründüğünü anlatır. İcra takibindeki faiz dosya faizinin ayrı yüzüdür. Senetteki kayıt ile dosyaya işlenen kalem aynı cümle olmayabilir. Aynı değilse fark, itirazın belgesidir.
Ödeme yapılmışsa, ödemenin ana paraya mı faize mi yazıldığı dekonttan okunur. Dekont yoksa sıra varsayılmaz. Varsayılmayan sıra, bakiye diye ilan edilmez. Bakiye iddiası, senet, ödeme belgesi ve kapak satırı durunca kurulur. Üçü bir arada yokken kurulan bakiye, oran da üretmez.
Hesap kalemi ve tebligat
Ödeme emrindeki faiz satırı, senetteki cümleden genişse genişleyen kısım ayrıca işaretlenir. İşaret, tebligat şerhindeki günü değiştirmez. Şerh, yazının ulaştığı günü gösterebilir. Ulaşmayan yazı, borçlunun faiz kalemini gördüğü anlamına gelmez. Görmeden kurulan temerrüt, bu metinde gün sayısına çevrilmez.
Karar, faiz kalemini kabul etmişse kabulün sınırı karar metnindedir. Karar yokken icra dairesinin hesabı, kesinleşmiş faiz hükmü değildir. Hüküm olmayan hesap, yeni bir yüzde de taşımaz. Taşımayan hesap, dilekçede oran diye yazılmaz.
Borçlu, faiz kalemini ödemenin içinde eritilmiş sayıyorsa erimenin belgesi dekonttur. Dekont, ana para diye tek satır yazıyorsa faiz ayrıca duruyor mu diye bakılır. Bakılmadan yapılan mahsup, bu metnin oranı değildir. Olmayan oran, itiraz dilekçesine yüzde diye de yazılmaz. Yazılmayan yüzde, kapaktaki sürpriz kalemin açıklaması olmaz. Açıklama, senet cümlesi ile talep cümlesinin farkıdır. Fark işaretlenmeden kurulan hesap, yeni bir oran da taşımaz.
Oran nereden okunmaz
Bu yazı, senette yazmayan oranı ve yüzdeyi takip talebine eklemez. Ankara avukat, büronun Çankaya’da olmasının takibin açılacağı icra dairesini seçmediğini senet metninden okur. Yetkili merci, senet ve takip talebindeki kayıttan çıkar. Çıkan yer, büro adresinin yerine geçmez.
Sonuç
Senette faiz, metin ve kanun çerçevesinde ayrı kalemdir. Oran ve yüzde bu yazıda dondurulmaz. Çerçeve icra hukuku sayfasındadır. Dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu üzerindedir.