İade zarfı şerh değildir
Çağrının size ulaşıp ulaşmadığı, tebliğ şerhinden veya elektronik tebligat kaydından okunur. Şerh yoksa tarih uydurulmaz. Telefonla haber vermek, şerhin yerine geçmez. Zarf iade geldiyse iade gerekçesi ayrıca okunur. Gerekçe satırı olmadan tebliğ olmuş denmez. Gerekçede adres bulunamadı, muhatap tanınmıyor veya tebligat parçası eksik yazıyorsa cümle, zarftaki haliyle aktarılır. Cümle yumuşatılarak tebliğ edilmiş hale getirilmez.
Usulüne uygun çağrılmayan sanık hakkında duruşma, kural olarak onun yokluğunda yürütülüp bitirilmez. Bu kural, her iade zarfını aynı sonuca bağlar demek değildir. Adreste bulunamadı kaydı ile hiç çıkmamış çağrı aynı kâğıt değildir. Hangi çıkışın yapıldığı, dosyadaki tebligat parçasından görülür. Parça yoksa ikinci bir çıkış varsayılmaz. Birden fazla çıkış varsa her birinin tarihi ve sonucu kendi parçasından okunur. Sonraki çıkış, öncekinin şerhini silmez. Şerhi bulunan çıkış ile iade gelen çıkış dilekçede ayrı satırda durur.
Elektronik kaydın ekran görüntüsü, kayıt satırı yokken tebliğ günü yapılmaz. Kayıt satırı varsa tarih, o satırdan yazılır. Satırdaki ad, çağrıdaki sanık adıyla örtüşmüyorsa örtüşmeme gizlenmez. Başka kişiye çıkan tebliğ, sanığın kendi şerhi değildir. Ankara’da yokluğun konuşulduğu merci, çağrının başlığındaki mahkemedir. Başka bir binada duyulan saat, bu başlığın şerhini tamamlamaz.
Suçun niteliği bitirmeyi ayırır
Kanun, bazı suçlarda sanık hazır değilken hükmün kurulmasını kapalı tutar. Bazı suçlarda, çağrı usulüne uygun tebliğ edilmişse duruşmanın yoklukta sürmesine izin verir. Eşik, iddianamedeki nitelendirmeden ve kanundan okunur. Bu metin eşiği sayıya çevirmez. Nitelendirme dosyada yokken suç ağır veya hafif diye tamamlanmaz. İddianamedeki ad ile duruşmada söylenen ad farklıysa fark, iki tutanaktan yazılır. Fark, eşiği kendiliğinden değiştirmez. Değişip değişmeyeceği, merciin işidir.
Delil, sanık salonda olmasa da dosyadan değerlendirilir. Değerlendirme, mahkûmiyet üretmek zorunda değildir. Toplanan delil mahkûmiyet dışında bir kararı gerektiriyorsa, kanun bazı dosyalarda sorgu tamamlanmadan da o karara izin verebilir. İzin her suç için açık değildir. Açık olmayan dosyada yokluk, beraat vaadi de değildir. Savcılık ifadesinin bitmiş olması, bu izni kendiliğinden vermez. Soruşturmanın sonraki adımı ifade sonrası yazısındadır. İfade tutanağının dosyada durması, sanığın duruşmada hazır bulunduğu anlamına da gelmez. Hazır bulunma, duruşma tutanağındaki yoklama satırından okunur.
Yoklama satırı sanık hazır diye yazıyorsa sonradan gitmedim demek, o satırı silmez. Satır sanık yok diye yazıyorsa hazırdı iddiası, tutanakta başka bir cümle yokken kurulmaz. Vekil salondaysa vekilin adı, sanığın hazır olduğu anlamına kendiliğinden gelmez. İki ad, tutanakta ayrı duruyorsa ayrı okunur. Biri yoksa diğeri onun yerine konmaz.
Zorla getirme hüküm değildir
Geçerli nedeni olmadan gelmeyen ve usulüne uygun çağrılmış sanık hakkında zorla getirme kararı verilebilir. Karar, kişiyi duruşma gününe ulaştırmak içindir. Hüküm fıkrası değildir. Ceza miktarı taşımaz. Emir çıkması, davanın mahkûmiyetle bittiği anlamına gelmez. Emrin üzerinde hangi gün ve hangi mahkeme yazıyorsa o satırlar okunur. Gün yoksa gün eklenmez. Emir, çağrı şerhi olmadan kendiliğinden doğmuş sayılmaz. Şerh ile emir ayrı kâğıtlarsa ikisi yan yana konur.
Yakalama ve tutuklama, bir celseye gitmemenin otomatik sonucu değildir. Tutuklamanın kendi şartı tutuklama kararı yazısındadır. Bu sayfa o şartı kurmaz. Getirme emri ile yakalama kâğıdı da aynı belge değildir. Dosyada hangisi varsa o okunur. Yoklukta açıklanan kısa kararın gerekçesi ise ayrı kâğıttır. O ayrım gerekçeli karar yazısındadır. Kısa kararın açıklanmış olması, yokluğun mahkûmiyet olduğu anlamına gelmez. Sonuç cümlesi, kısa kararın kendi metninden okunur.
Bağlantı hiç açılmadan duruşmada olunmaması, görüntülü katılım değildir. Görüntünün talebi ve kaydı SEGBİS yazısındadır. Bu metin o kaydı yokluk diye yeniden anlatmaz. Tutanak görüntülü katıldı diyorsa yokluk tutanağı ayrıca aranmaz. Tutanak katılmadı diyorsa görüntü açıldı iddiası, kayıt satırı yokken kurulmaz.
Mazeret günü kendiliğinden değiştirmez
Sağlık raporu veya başka engel, mahkemeye ulaştırılır. Ulaştırmak, ertelemeyi kurmuş saymaz. Mahkeme mazereti yerinde görürse yeni günü tutanağa yazar. Yazılmadan eski saat kalkmaz. Raporun hangi günleri kapattığı, raporun kendi metninden okunur. Metin yokken mazeret tamamlanmış denmez. Raporun hangi kuruma ait olduğu da raporun başlığından okunur. Başlık okunmuyorsa kurum adı eklenmez. Rapor, duruşma gününü kapsayıp kapsamadığı kendi tarih satırından görülür. Tarih satırı duruşma gününün dışındaysa dilekçe bu dışarıda kalmayı yazar. Dışarıda kalan rapor, günü kendiliğinden kapatmış sayılmaz.
Mazeret dilekçesi, suçun niteliğini değiştirmez. Nitelik iddianamededir. Dilekçe, tebliğ şerhini de silmez. Şerh duruyorsa çağrı ulaşmış görünür. Şerh yoksa dilekçe, ulaşmamış çağrıyı ulaşmış hale getirmez. Dilekçenin mahkemeye hangi gün ulaştığı, varsa havale satırından okunur. Havale yoksa ulaşma günü eklenmez. Ulaşma, erteleme kararı değildir. Erteleme, tutanaktaki yeni gün satırıyla görülür.
Kaçaklık kaydı bir celseden doğmaz
Kaçaklık, kişinin bulunamaması üzerine ayrıca kurulan karardır. Bir celseye gitmemek o kararı kendiliğinden doğurmaz. Dosyada kaçaklık kararı yoksa kişi kaçak sayılmaz. Karar varsa kararın tarihi ve gerekçe cümlesi, o kâğıttan okunur. Gerekçe yokken kaçaklık, mazeretsiz devamsızlığın adı diye tamamlanmaz. Mazeret dilekçesi de kaçaklık kararını silmiş olmaz. Silinme, dosyada ayrıca görünüyorsa o yazıdan okunur.
Kaçaklık kararının nasıl işletileceği bu sayfada adım adım yazılmaz. Yazılan ayrım şudur: devamsızlık tutanağı ile kaçaklık kararı aynı belge değildir. Tutanak bir celseyi yazar. Karar, bulunamamaya bağlanan ayrı bir metindir. İkisi karıştırılırsa dilekçe, henüz kurulmamış bir kararı kurulmuş gibi okutur.
Birden fazla celseye gidilmemişse her celsenin yokluğu kendi tutanağından okunur. İlk celsede hazır, ikinci celsede yok yazıyorsa ikisi tek devamsızlık diye birleştirilmez. Hangi celsenin tebliği şerhliyse o celse ayrıca gösterilir. Şerhi olmayan celse, şerhli celsenin sonucunu kendiliğinden taşımaz. Getirme emri bir celse için çıkmış, sonraki celse için çıkmamışsa emir yalnızca yazdığı güne aittir. Sonraki güne kendiliğinden yayılmaz. Emrin infaz edildiğine dair tutanak varsa tutanak, emrin yerine konmaz. İnfaz tutanağı kişinin hangi gün getirildiğini yazıyorsa o gün okunur. Yazmıyorsa getirildi denmez. Getirilme, hükmün kurulduğu anlamına da gelmez.
Yoklukta verilen ara karar, metninde sanığın yokluğu yazıyorsa o cümle aktarılır. Cümle yokken ara karar, yoklukta verilmiş sayılarak tamamlanmaz. Ara kararın yeni gün satırı, mazeretin kabul edildiği anlamına ancak metin böyle diyorsa gelir. Metin yalnızca gün yazıyorsa dilekçe günü yazar, kabul gerekçesi eklemez. Yeni gün tutanağa yazılmışsa o gün, eski çağrıdaki saatin yerine geçer. Yazılmamışsa eski saat durur. Sanık yeni güne de gitmezse ikinci yokluk, ikinci tutanaktan okunur. İlk mazeret, ikinci celseyi kendiliğinden kapatmaz. İkinci celsenin kendi tebliğ şerhi ayrıca aranır. Şerh yoksa ikinci celse için kaçırma varsayılmaz. Çerçeve ceza hukuku sayfasındadır.
Sonuç
Tebliğ şerhi ile suç adı yan yana durmadan yokluk tek cümleye bağlanmaz. Bağlanan cümle mahkûmiyet olmaz. Getirme emri ile hüküm ayrı zarftadır. Mazeret, tutanağa geçmeden saati silmez. Kaçaklık, bir celsenin yokluğundan kendiliğinden doğmaz. Dayanak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu duruşmada hazır bulunma hükümleridir.