Satırda dosya ve isim
Açıklama, veznenin parayı bir esasa bağlaması için okuduğu satırdır. Daire adı, yıl ve sıra numarası, borçlunun dosyada geçen adı bu satırda durur. Alacaklı adı, borçluda birden fazla dosya varken ayırıcı olur. Bankanın karakter sınırı satırı kısaltıyorsa kısaltılan şey esas değil, gereksiz sözdür. Esas ve daire adı kısaltmanın altında kaybolursa eşleşme yine belirsiz kalır.
Sıra, bankanın alanına göre değişebilir. Sıra değişse de üç bilgi durmuyorsa hangi borcun kastedildiği tamamlanmaz. “Borç ödemesi” gibi genel cümle, esas numarasının yerine geçmez. Genel cümle, daireye seçim yaptırmaz. “İcra borcu”, “haciz” veya “ödeme emri” kelimeleri de esas numarasını üretmez. Kelime, niyetin türünü çağrıştırabilir. Çağrışım, dosya numarasının yerine konmaz.
Numara, ödeme emri, tebligat veya daire yazısındaki kayıttan alınır. Telefonda söylenen rakam, bu kayıtla karşılaştırılmadan açıklamaya geçirilmez. Karşılaştırma yoksa yanlış eşleşme riski açıklamada kalır. Mesaj ekranındaki rakam ile ödeme emrindeki rakam ayrıysa emirdeki rakam esas alınır. Ekrandaki rakam, emri düzeltmiş sayılmaz.
Eksik açıklama eşleşmeyi belirsiz bırakır
Yalnızca ad soyad yazılan havale, aynı isimli başka dosyaya veya hiçbir dosyaya bağlanmayabilir. Yalnızca tutar yazılan havale, niyeti hiç taşımaz. Numara eksikse daire, parayı ilk gördüğü yere veya emanet hesaba alabilir. Bu olasılık, belirli bir dosyanın kapandığı anlamına gelmez. Anlam, eşleşmenin belirsiz kaldığıdır.
Belirsiz kalan para, borçlunun istediği dosyada tahsilat diye durmaz. Emanete alınan tutar, açıklama sonradan tamamlanınca kendiliğinden o dosyaya düşmüş olmaz. Düşme, daire kaydında yeni bir satır açılmasıyla görünür. Satır açılmadan “açıklamayı sonra ilettim” cümlesi bakiyeyi değiştirmez. İletilen cümle, dekonttaki boş açıklamanın yerine yapıştırılmaz.
Yanlış yazılan numara, niyetten önce o numarayı gösterir. Düzeltme, dekonttaki rakamın sonradan yorumuyla olmaz. Hangi kaleme işlendiği ise kapağın sorusudur. Kalem dökümü kapak hesabı yazısındadır. Bu metin kalem sırasını ve tutarı yazmaz. Kısmi yatırmanın kalan bakiyeye etkisi de burada kurulmaz. Açıklamada “kalan borç” yazılması, kapaktaki kalem sırasını seçmiş sayılmaz.
Başkasının adı kapanış kurmaz
Açıklamaya başka bir kişinin adı ve dosya numarası yazılması, o kişinin borcunun kapandığını göstermez. Satır, ancak paranın hangi borca bağlanmak istendiğini taşır. Daire, kendi kaydıyla eşleştirmeden kapanış yazmaz. Eşleşme olsa bile kapanış bu satırdan kurulmaz. Başkasının borcunu ödeme, dosyadaki tahsilat satırından ayrıca okunur. Satır yoksa kapanış yok sayılır.
Kendi borcuna, aile üyesinin adıyla giden havale de aynı belirsizliği doğurur. Dosyada borçlu görünen kişi ile açıklamadaki kişi ayrıysa daire eşleştirmeyi açıklamadan kuramayabilir. Eşleşme kurulmadan haciz kalkmış kabul edilmez. Birlikte borçlu olunan dosyada hangi ismin yazılacağı, takipte borçlu görünen kayıttan okunur. Kayıtta olmayan isim eklenmez. Kefil ile asıl borçlu aynı dosyada ayrı satırdaysa açıklama, hangi satırın kastedildiğini göstermelidir. Göstermeyen satır, ikisini birden kapatmış sayılmaz.
Üçüncü kişinin borcunu ödemek isteyen kimse, açıklamaya kendi adını yazıp dosya numarasını atlayabilir. Atlanan numara, üçüncü kişinin dosyasını kapatmaz. Kapatan kayıt, ancak o dosyanın tahsilat satırıdır. Bu sayfa, üçüncü kişi yararına ödemenin sonuçlarını kurmaz. Kurulan şey yalnızca şudur: açıklamadaki ad, dosyadaki borçlu adıyla örtüşmüyorsa eşleşme belirsiz kalır.
Dekont açıklamayı sonradan değiştirmez
Banka dekontu, giden açıklamanın kopyasıdır. Havale çıktıktan sonra atılan mesaj, dekonttaki satırı değiştirmez. Daire, gelen parayla birlikte gelen açıklamayı okur. Sonraki dilekçe, niyeti anlatabilir. Dilekçe, banka kaydını geriye dönük olarak yeniden yazmaz. Yeni bir havale, eski açıklamasız hareketi kendiliğinden tamamlamış sayılmaz.
Banka şubesi de açıklamayı, hareket geçtikten sonra borçlunun sözüyle silemez. Silme iddiası, bankanın düzelttiği yeni bir dekont yoksa kabul edilmiş olmaz. Yeni dekont varsa eski satır ile yeni satır yan yana okunur. Biri yokken diğeri onun yerine üretilmez. İki dekont çelişirse daire, eline geçen hareketin açıklamasını esas alır. Elinde olmayan düzeltme, dosyaya işlenmiş sayılmaz.
Açıklama doğru yazılmış olsa bile para yanlış hesaba gitmişse satır, hesabı düzeltmez. Hesap ile satır ayrı okunur. Hesabın doğruluğu dosyaya ödeme başlığında durur. Bu metin IBAN üretmez. Dosyada görünmeyen numara, açıklamaya güvenilir diye eklenmez. Açıklama doğru, hesap yanlışsa para daire veznesine girmemiş olabilir. Girmeyen para, açıklama cümlesiyle girmiş hale getirilmez.
Unvan ve karakter sınırı
Dosyada borçlu görünen unvan yazılır. Yetkilinin kendi adı, şirket esasının yerine geçmez. Unvan dosyadaki gibi okunur. Kısaltma, daire kaydıyla eşleşmiyorsa eşleşme belirsiz kalır. “Ltd”, “A.Ş.” veya tabeladaki kısa ad, sicildeki unvanın tamamı olmayabilir. Tam unvan sığmıyorsa en azından esas numarası ve daire adı sığmalıdır. Esas sığmıyorsa kısa ad, dosyayı seçmiş olmaz.
Karakter sınırı, bankanın alan uzunluğudur. Uzunluk, borçlunun niyet mektubunu taşımak için değildir. Taşınacak olan daire, esas ve dosyadaki addır. Bu üçü alanın dışına taşarsa önce gereksiz nezaket cümlesi çıkarılır. Esas çıkarılırsa eşleşme belirsiz kalır. Belirsiz kalan havale, alan doldu diye doğru dosyaya yazılmış sayılmaz.
Birden fazla dosya aynı açıklamaya sıkıştırılırsa daire hangi borcun kastedildiğini ayıramayabilir. Ayıramadığı para, iki dosyayı birden kapatmaz. Her dosya için ayrı hareket, bu sayfada emir diye yazılmaz. Yazılan, tek açıklamanın iki esası aynı anda düşmüş sayılmayacağıdır. İki esas düşecekse her biri daire kaydında ayrı satır olarak aranır.
Emanet satırı açıklamayı sonradan seçmez
Açıklaması eksik kalan para, dairede emanet diye durabilir. Emanet, bir dosyanın kapandığı anlamına gelmez. Emanetteki tutarın sonradan bir esasa bağlanması, yeni bir daire kaydı ister. Kayıt açılmadan borçlunun gönderdiği ikinci mesaj, emaneti istediği dosyaya düşürmez.
Bağlama kaydı açıldığında okunan esas, kayıttaki esastır. İlk dekonttaki boş açıklama, bu esasın yerine yazılmaz. İki kâğıt çelişirse daire kaydı okunur. Kayıt yoksa dekonttaki boşluk, borçlunun lehine bir dosya seçmiş olmaz. Seçilmeyen dosyanın haczi, emanet duruyor diye kalkmış sayılmaz.
Birden fazla borçlusu olan takipte açıklama, hangi borçlunun payının kastedildiğini de göstermelidir. Göstermeyen satır, bütün borçluları birden kapatmış sayılmaz. Pay, dosyadaki borçlu hanesinden okunur. Hanede olmayan pay, açıklamaya güvenilir diye eklenmez.
Açıklama satırı, alacaklının kısaltılmış adını taşıyorsa daire adı ve esas yine durmalıdır. Kısaltılmış alacaklı, esasın yerine geçmez. Esas durmuyorsa emanet, o alacaklının dosyasına kendiliğinden yazılmaz. Yazılmayan dosyanın kapanışı, açıklamadaki kısa addan kurulmaz.
Sonuç
Havale açıklaması, daire adı, esas ve dosyadaki isimle hangi borcun kastedildiğini gösterir. Eksik satır eşleşmeyi belirsiz bırakır. Başkasının borcunun kapandığı bu satırdan söylenmez. Dekont, açıklamayı sonradan değiştirmez. Karakter sınırı esası yutarsa eşleşme yine belirsiz kalır. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Dosyaya işlenen tahsilat 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre okunur. Açıklama ve dekont eldeyse iletişim yoluyla ayrıca bakılabilir.