Dayanak satırı
Tutanak, aramanın dayandığı kararı veya emri yazar. Atıf satırında merci, tarih ve varsa numara okunur. Satır boşsa numara uydurulmaz. Dayanak hâkim kararı olabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan halde Cumhuriyet savcısının yazılı emri de satırda görülebilir. Savcıya ulaşılamamışsa kolluk amirinin yazılı emri anılabilir. Hangi adın yazıldığı, tutanağın atıf satırından okunur. Satırda olmayan makam eklenmez. Üç ad birden yazılmamışsa okuyucu üçünü de varmış gibi sıralamaz.
Hâkim kararı olmayan yazılı emir sonradan hâkim önüne gider. Bunun süresi dosyada ve kanunda durur. Gün bu metne yazılmaz. Kararın kendi geçerlilik süresi de karardan okunur. Kararda süre satırı yoksa süre eklenmez. Süre dolmuş gibi görünen bir tarih varsa bu, tutanağın geçersizliğini kendiliğinden ilan etmez. Okunan, karardaki süre satırı ile tutanaktaki arama saatidir. Saat tutanakta yoksa saat eklenmez.
Tutanakta aramayı yapan birimin adı ve yer satırı da okunur. Birim satırı boşsa birim adı eklenmez. Karar numarası ile tutanak numarası karıştırılmaz. İkisi de yazıyorsa ikisi ayrı okunur. Biri yoksa diğeri onun yerine geçmez. Ankara’da yapılan aramada da merci, kâğıdın başlığındaki savcılık veya mahkemedir. Tutanaktaki birim adı, kararın başlığındaki merci ile aynı satırda durmayabilir. Merci, atıf satırındaki kararı verendir. Birim, aramayı yapandır.
Karar örneği tutanağın ekinde duruyorsa örnek, atıf satırıyla karşılaştırılır. Örnekteki numara farklıysa fark kapatılmaz. Örnek yoksa atıf satırı yalnız başına okunur. Satır bir numara veriyor ama örnek elde değilse numara silinmez. Numara, satırda yazdığı gibi durur.
Yer ve konu
Karar, aramanın yerini ve konusunu yazar. Yer, bir adres, bir oda veya bir araç olabilir. Tutanak aynı yeri ve aranan şeyi göstermelidir. Kararda olmayan adres, kapsamın içinde sayılmaz. Kararda yazmayan eşya türü, yorumla eklenmez. Tutanak karardan farklı bir yer gösteriyorsa okunan, bu farktır. Fark, aramadan sonra evde tutulan notla kapanmış olmaz. Düzeltme, tutanağın üzerinde durur. Düzeltme silinmiş veya okunmuyorsa okunmayan kısım tamamlanmaz.
Kararın konusu aranan şeyi, listenin konusu alınan şeyi söyler. Aranan ile alınan aynı cümle değildir. Konu satırında “belge” yazıyor, listede bir cihaz duruyorsa iki satır ayrı okunur. Listede olup kararın konusunda görünmeyen eşya, iki kâğıdın farkı olarak durur. Fark, kâğıtların satırındadır. Fark, aramanın sonucunu bu metinden ilan etmez.
Arama tutanağı, tutuklama kararı değildir. Tutuklamanın şartları tutuklama kararı yazısındadır. Tutanaktaki adres satırı, tutuklama gerekçesinin yerine geçmez. Adreste arama yapılması, o adreste oturan herkes hakkında tutuklama kurulduğu anlamına gelmez. Tutuklama varsa ayrı kararda durur. Ayrı karar yoksa tutuklama varsayılmaz.
El konulan eşya listesi
Liste, alınan eşyanın adını, adedini ve varsa ayırt edici işaretini yazar. İşaret, seri numarası, renk veya benzeri bir satır olabilir. İşaret satırda yoksa uydurulmaz. Adet yazmıyorsa adet bir sayılmaz. Her satır kendi eşyasıdır. Satırlar tek kalemde birleştirilmez. Alınıp listeye girmeyen eşya ile listede olup alınmayan eşya, tutanak üzerinde düzeltilir. Düzeltmenin yanında paraf veya açıklama duruyorsa o açıklama okunur. Ertesi gün tutulan özel liste, dosyadaki tutanağın yerine geçmez. Evde tutulan not, listenin yeni hâli değildir.
Tutanak bir örnek verildiğini yazıyorsa o örnek, listenin kopyasıdır. Örnek verildiğine dair satır, kime verildiğini de yazabilir. Ad yoksa örnek kime verildiyse o ad tamamlanmaz. Satır yoksa örnek verilmiş sayılmaz. Örnek sonradan eldeyse örnekteki liste ile tutanaktaki liste karşılaştırılır. Fark varsa fark kapatılmaz. İki liste, kendi kâğıdında durur.
Listede telefon geçmesi, cihazın içinin nasıl inceleneceğini anlatmaz. Cihazın markası ve varsa seri numarası, listede yazdığı gibi okunur. İçindeki yazışma bu satırdan çıkarılmaz. Telefonun el konması ayrı bir kayıtsa o kayıt telefona el konulması yazısındadır. İletişimin denetlenmesi ayrı bir karardır. O kararın yeri iletişim denetimi yazısıdır. O kararın şartları bu tutanakta kurulmaz. Okunan, listede yazan eşya satırıdır.
Hazır bulunanlar ve imza
Tutanak, aramada hazır bulunanların adını yazar. Kişi yoksa tutanak, kimlerin bulunduğunu yazar. İsim satırda yoksa tamamlanmaz. Hazır bulunan ile el konulan eşyanın sahibi aynı satırda durmayabilir. Sahip başkaysa tutanak onu ayrıca yazar. Yazmıyorsa sahip eklenmez. Kapıyı açan kişi ile evin sahibi ayrı adlarsa iki ad ayrı okunur. Biri diğerinin yerine geçmez.
Kişinin imza satırı ayrıca okunur. İmza yoksa gerekçe satırı okunur. Gerekçe, imzadan kaçınıldığını veya kişinin bulunmadığını yazabilir. Gerekçe yoksa gerekçe uydurulmaz. İmzanın bulunmaması tutanağı silmez. Listeye ilişkin itiraz, tutanağa yazılan nottur. Not, aramadan sonra uydurulan ikinci bir tutanak değildir. Notun yanında saat varsa saat okunur. Saat yoksa notun ne zaman düşüldüğü eklenmez.
Kolluk görevlisinin imzası ile hazır bulunanın imzası ayrı satırlardadır. Biri yoksa diğeri onu doldurmaz. Görevli adı tutanakta yazıyorsa o ad okunur. Yazmıyorsa ad, rozetten tamamlanmaz.
Arama sırasında gözaltı olursa haklar gözaltında haklar yazısındadır. Gözaltı tutanağı, arama tutanağının eki değildir. Ayrı başlığı vardır. Gözaltı bitince çıkış kâğıdı gözaltı sonrası serbest bırakılma yazısındadır. Tutukluluk sürerse müdafi görüşmesi tutuklu ile avukat görüşmesi yazısındadır. Görüşme kuralları, arama listesinin yerine geçmez. Gözaltı tutanağındaki saat, arama listesinin düzenlenme saati değildir. İki saat ayrı durur.
Tutanak örneği ile evdeki not
Arama bitince size bir örnek verilmişse örneğin ilk satırında tutanak numarası durur. Numara, görevlilerin dosyaya koyduğu tutanağın numarasıyla aynı olmalıdır. Elinizdeki örnekte numara yoksa numara, hafızadan yazılmaz. Örnekteki liste ile evde tuttuğunuz not aynı eşyayı farklı adetle yazıyorsa dosyaya giren, örnekteki listedir. Not, itirazınızı hatırlatan bir kâğıt olarak kalır. Notu, tutanağın yeni nüshası diye çoğaltmak listeyi değiştirmez.
Örnekte silinti varsa silinti okunabildiği kadarıyla durur. Okunmayan kelime tamamlanmaz. Silintinin üzerine yazılmış yeni adet, paraflıysa paraflı satır okunur. Paraf yoksa hangi adedin esas olduğu, iki satırın yan yana durmasıdır. Birini silip diğerini tek doğru ilan etmek, bu metnin işi değildir. Örnek eksik sayfa diyorsa eksik sayfanın numarası yazılmış olabilir. Numara yoksa kaç sayfa eksik olduğu eklenmez. Eksik sayfa sonradan gelirse gelen sayfa, örnekteki numara ile eşleştirilir. Eşleşmiyorsa gelen sayfa, bu aramanın tutanağı diye bağlanmaz.
Karar örneği de tutanakla birlikte verilmişse kararın kapsam satırı ile tutanağın yer satırı alt alta konur. Adresin kapı numarası birinde varsa diğerinde yoksa yokluk kapatılmaz. Kararda saat aralığı yazıyorsa aralığın tutanaktaki arama saatiyle örtüşüp örtüşmediği iki satırdan bakılır. Tutanakta saat yoksa aralık, tutanağa taşınmaz. Örnek size verilmeden önce tutanağın aslı imzalandıysa asıldaki liste esas alınır. Aslı görmediyseniz eldeki örneğin kenarındaki “aslı gibidir” satırı aranır. Satır yoksa örnek, aslın tam kopyası diye tamamlanmaz. Satır varsa satır, örnekteki silintiyi yok saydırmaz. Silinti hâlâ okunur.
Sonuç
Tutanak; dayanak, yer, el konulan eşya ve imza üzerinden okunur. Kararda olmayan adres, kapsama yazılmaz. Listede olmayan eşya, evdeki notla eklenmez. Telefon satırı, iç incelemeyi kurmaz. Çerçeve ceza hukuku sayfasındadır. Resmî metin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleridir. Tutanak satırı için iletişim sayfası durur.