Borç satırı ölümle kapanmaz
Takipteki alacak, ölen kişinin malvarlığında duran bir haktır. Ölüm, kapaktaki tutarı sıfırlamaz. Dosyada yazılı faiz, vekâlet ücreti veya feri kalem, ölüm anı diye kendiliğinden silinmez. Dosyada yazılı olmayan bir kalem de ölüm bahanesiyle eklenmez. Eklenmeyen kalem, mirasçıların isteğiyle de kapakta doğmuş sayılmaz. Doğmayan kalem, asıl alacağın içinde gizlenmez.
Dosyanın başka bir sebeple düşüp düşmediği, ölüm sorusundan ayrı okunur. Düşme şerhi yoksa dosya açık kalır. Açık kalan dosya, alacaklının adının hâlâ hanede durduğu anlamına da gelebilir. Adın durması, ödemenin o ada yapılmaya devam edeceği talimatı değildir. Talimat, hanedeki son şerhten okunur.
Borçlu, alacaklının öldüğünü borcun bittiği diye okuyamaz. Borcun silinmemiş olması, borçluya muhatabı seçme hakkı da vermez. Seçilen yakına yapılan ödeme, aşağıda ayrıca okunur. Okuma, kapaktaki asıl alacağı yok saymaz.
Ödeme dosyadaki haneye yapılır
Dosyada alacaklı görünmeyen bir yakına yapılan havale, dosyayı kendiliğinden kapatmaz. Dekont, alacaklı hanesi değişmeden kapanış belgesi olmaz. Dekontun açıklamasında ölenin adı geçse bile açıklama, mirasçıyı haneye yazmış sayılmaz. Yazılmayan mirasçı, dekontu tahsil makbuzu diye kullanamaz.
Vezneye yapılan ödemenin akıbeti, vezne fişinden okunur. Fiş yokken kapanış varsayılmaz. Fiş, eski alacaklı adına kesilmişse fiş o adın hanede durduğu ana aittir. Hane sonra değişmişse sonraki değişme, eski fişi silmez. Eski fiş saklanır. Saklanan fiş, yeni alacaklıya ikinci kez borç doğurmaz. İkinci doğum, dosyadaki mahsup kaydı yoksa yoklukla tamamlanmaz.
Borçlu, ödemeyi kime yapacağını haneden okur. Hane boşalmışsa boşluk, en yakın mirasçı diye doldurulmaz. Doldurulmayan boşlukta yapılan havale, dosyayı kapatmış sayılmaz. Kapanmayan dosyada alacak satırı durur.
Alacaklı hanesi bir ticaret şirketi ise ortağın veya müdürün ölümü, şirketi dosyadan silmez. Şirket adı duruyorsa ölüm, o ada ait bir mirasçılık belgesiyle okunmaz. Şirketin sona erdiğine ilişkin kayıt varsa kayıt ayrıca durur. Kayıt yokken şirket, gerçek kişi mirasçıların adı diye değiştirilmez. Gerçek kişi alacaklıda ise şirket kaydı aranmaz. İki tür hane birbirinin belgesi olmaz.
Ölümden önce alacağın başkasına geçtiği yazılmışsa geçiş belgesi saklanır. Belge ile mirasçılık belgesi çelişiyorsa ikisi de durur. Bu metin hangisinin haneye gireceğini seçmez. Seçilmeyen çelişkide mirasçı, devralanın yerine kendiliğinden yazılmaz. Dosya numarasının aynı kalıp kalmadığı da bu seçimin yerine geçmez. Numara dosyada neyse odur. Yeni bir dosya açılmışsa yeni numara ayrı okunur. Ayrı numara, eski alacağı kendiliğinden düşürmez.
Alacaklı hanesine giriş
Mirasçı, ölenin yerine kendi adının yazılmasını belgeden gösterir. Belge, mirasçılık belgesidir. Ölüm tutanağı bu belgenin yerine geçmez. Tutanak, ölümün kaydıdır. Kayıt, kimin mirasçı olduğunu tek başına listelemez. Liste, mirasçılık belgesindedir. Belge yokken eş veya en büyük kardeş alacaklı diye tamamlanmaz.
Birden fazla mirasçı varsa haneye kimlerin yazıldığı belgedeki listeden okunur. Liste, alacağın kimler arasında nasıl bölündüğünü bu metinde kurmaz. Kurulmayan bölüşüm, kapaktaki tutarı küçültmez veya büyütmez. Tutar, haneye yazılan kişilerin adıyla birlikte durur. Adı listede olmayan kişi, haneye kendiliğinden girmez.
Tereke temsilcisi veya resmî tasfiye kaydı varsa alacaklı sıfatı o kayıttadır. Kayıt yokken temsilci varsayılmaz. Varsayılmayan temsilci, mirasçıların adına dilekçe vermiş sayılmaz. Dilekçe varsa dilekçedeki ad, belgedeki listeyle karşılaştırılır. Listede yoksa ad, alacaklı hanesine yapıştırılmaz.
Eski vekâlet mirasçılık belgesi değildir
Ölen alacaklının verdiği vekâletname, mirasçının dosyaya girdiği kâğıt değildir. Mirasçı, eski vekâletin satırında kendiliğinden alacaklı görünmez. Alacaklı hanesi mirasçılık belgesinden, vekil hanesi ayrıca verilen vekâletten okunur. İki hane karıştırılırsa karışan satır, dosyadaki sıradan ayıklanır. Ayıklama, pay hesabı değildir.
Vekâlette işin ölüme rağmen süreceği yazılmışsa bu cümle, dosyadaki yeni belgeyle birlikte okunur. Böyle bir cümle yokken eski vekâlet, mirasçılık belgesinin yerine konmaz. Cümle varsa bile cümle, mirasçının adını haneye kendiliğinden yazmaz. Adın yazılması, mirasçılık belgesinin dosyaya girmesiyle okunur. Belge girmeden vekil, yeni alacaklı varmış gibi işlem yapmış sayılmaz. Yapılmış görünen bir işlem varsa işlem, belge tarihinden sonra ayrıca okunur.
Vekil değişikliği ile alacaklı değişikliği aynı şerh değildir. Birincisi avukatı, ikincisi hak sahibini gösterir. Avukatın değişmesi, alacaklının öldüğü anlamına gelmez. Alacaklının adının değişmesi de avukatın kendiliğinden değiştiği anlamına gelmez. Her şerh kendi cümlesinden okunur.
Mirasçının verdiği yeni vekâlet, eski vekâletin satırını kendiliğinden silmez. Silme, dosyada azil veya çekilme yazısı varsa o yazıdan okunur. Yazı yoksa iki vekil kaydı yan yana durabilir. Duran kayıtlar, alacaklı hanesindeki isim değişmeden vekil değişmiş gibi de okunabilir. Okuma, hangi kaydın hangi haneye ait olduğunu şerhten ayırır. Ayıramayan bir dilekçe, hem hak sahibini hem avukatı tek cümlede değiştirmez. Değişmeyen hane, ölümden sonraki tahsilin kime yazılacağını da belirsiz bırakır. Belirsizlik, borçlunun ödemeyi dilediği yakına yapması için gerekçe olmaz.
Vezne fişi yeni alacaklı adına kesilmişse fiş, hanedeki şerhle birlikte okunur. Şerh yokken kesilen fiş, mirasçıyı alacaklı yapmış sayılmaz. Sayılmayan fiş, eski alacaklının adına kesilmiş fişle de karıştırılmaz. İki fiş varsa ikisi de saklanır. Saklanan fişler, dosyayı iki kez kapatmaz. Kapanış, kapaktaki bakiye satırında ayrıca görünüyorsa o satırdan okunur. Görünmüyorsa ölüm, bakiyeyi sıfırlamış olmaz.
Haciz ölümle kendiliğinden kalkmaz
Haciz, alacaklı öldü diye kendiliğinden kalkmaz. Haczin kalkması, dosyadaki ayrı bir şerhle okunur. Şerh yokken kalkmış sayılmaz. Kalkmamış haciz, yeni alacaklının haneye girdiğini de kanıtlamaz. Kanıt, mirasçılık belgesi ile alacaklı şerhindedir. Şerh ile haciz tutanağı çelişiyorsa ikisi de saklanır. Çelişki, haczi doğru veya yanlış ilan etmez.
Banka blokesi veya maaş kesintisi de ölümle kendiliğinden durmuş sayılmaz. Durma, ilgili yazının dosyada görünmesiyle okunur. Yazı yoksa kesinti, ölenin adına devam ediyormuş gibi varsayılmaz. Varsayılmayan kesinti, mirasçının hesabına geçmiş de sayılmaz. Hesabın akıbeti, dosyadaki tahsil kaydından çıkar. Kayıt yoksa akıbet tamamlanmaz.
Eşin malına giden haciz eşin malına haciz yazısındadır. Ölüm, o rehberi alacaklı hanesine yapıştırmaz. Alacak nafaka ise tahsil çerçevesi nafaka borcunun icrası yazısındadır. Nafaka cümlesi, ölümle başka bir kaleme dönüşmez.
Borçlunun ölümü bu haneyi anlatmaz
Borçlu ölürse takibin durması borçlu ölünce icra takibi yazısındadır. Alacaklının ölümü, o yazıdaki durma rejimini burada yeniden kurmaz. Süre bu metne yazılmaz. İki taraf da ölmüşse her ölüm kendi hanesinde okunur. Alacaklı hanesi bu metinde kalır. Borçlu hanesi, diğer yazının konusudur. İki hane tek cümlede eritilmez.
Mirasçı sandığınız kişi belgede yoksa kimlik yanlış kişiye açılan icra yazısında ayrılır. Bu metin o rehberi tekrarlamaz. Adaşlık, alacaklı şerhini doldurmaz. Doldurulmayan şerh, soyadı bir diye kapatılmaz. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Hane şerhi ile belge iletişim başvurusunda yan yana konur. Şerh yokken giriş varsayılmaz.
Sonuç
Alacaklının ölümü borcu silmez ve takibi kendiliğinden düşürmez. Mirasçı, haneye mirasçılık belgesiyle girer. Belge yokken ad tamamlanmaz. Pay üretilmez. Eski vekâlet, belgenin yerine geçmez. Haciz, ölümle kendiliğinden kalkmaz. Dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleridir.