Haber ile kayıt arasındaki fark
Kayıt sayılmayan haber kâğıda dayanmaz. Yakının aldığı imzasız arama, ekrandaki adsız yazı ve kapıda soruldu cümlesi bu kabildendir. Kayıt sayılan, tebliğ edilmiş belge, savcılığın yazısı ve yetkili erişimi olan kişinin dosyada gördüğü satırdır. Üçü yokken emir var denmez. Üçünden biri varken de söylentinin eklediği cümle satıra yazılmaz. Aynı haberi birkaç kişinin tekrarlaması, haberi kayıt yapmaz. Tekrar, kâğıdın yerini tutmaz.
Haberin içinde bir dosya numarası geçiyorsa numara, ancak kâğıtta da yazıyorsa esas alınır. Kâğıt yoksa numarayı haberden üretmeyin. Haber bir il adı söylüyorsa il, merci olmaz. Ankara’da sözü edilen bir emirde de merci, kâğıdın başlığındaki savcılık veya mahkemedir. Kâğıt yoksa merci adı duyumdan tamamlanmaz.
Kâğıdın başlığı ayrıca okunur. İfade vermek için çıkarılan çağrı, yakalama emri değildir. Çağrının okunduğu yer savcılık çağrısı yazısındadır. Çağrıda yakalama yazmıyorsa emir varsayılmaz. Çağrı, emrin başka adı diye yeniden adlandırılmaz. Ad, belgede yazdığı gibidir. Çağrıda gün ve yer varsa o satırlar, ifadenin istendiği zamanı gösterir. O satırlar, yakalama emrinin infaz saati değildir.
Tebliğ edilmiş kâğıdın satırları
Tebliğ edilmiş kâğıdın üstünde gönderen merci, dosya numarası ve işlemin adı okunur. Yakalama yazıyorsa o satır esastır. Yazmıyorsa kelime eklenmez. Adın altında tarih aranır. Tarih, emrin düzenlendiği gün olabilir. Tebliğ tarihi ise şerhtedir. İki tarih karıştırılmaz. Biri yoksa diğeri onun yerine yazılmaz.
Tebliğ şerhi, kâğıdın kişiye ulaştığı kayıttır. Şerhte tebliğ edilenin adı, tarih ve imza durur. Şerh yoksa o kâğıt ulaşmış sayılmaz. Ulaşmama, her dosyada emir yoktur anlamına da gelmez. Emir, tebligatın dışında dosyada duruyor olabilir. Bunu tebligatın suskunluğu çözmez. İmza yoksa gerekçe satırı okunur. Gerekçe, tebliğ edilememe nedenini yazabilir. Neden yoksa tebliğ yapılmış varsayılmaz.
Kâğıdın orta bölümünde kişinin adı ve fiilin kısa anlatımı durabilir. Anlatım yoksa fiil, haberden tamamlanmaz. Başka bir kişinin adı aynı kâğıtta duruyorsa o ad, sizin emriniz diye okunmaz. Sizin adınız satırda yoksa kâğıt size ait sayılmaz. Ad yazıyorsa kimlik bilgisi eksik basılmış olabilir. Eksik hane tamamlanmaz.
Savcılıktan gelen yazı
Kişi veya avukatı, dosyayı tutan Cumhuriyet başsavcılığına sorar. Kâğıt varsa merci, kâğıdın üzerindeki mercidir. Kâğıt yoksa soru, kişinin kimliğiyle resmî kanaldan sorulur. Soruda ad, soyad ve sorulan işlemin yakalama emri olup olmadığı yazılır. Başka bir kişinin emri sorulmaz. Cevap, savcılığın yazısı veya dosya kaydıdır. Koridorda söylenen cümle bu cevabın yerine geçmez. Cevap sözlü kaldıysa söz, dosya kaydı değildir. Kayıt, yazıya veya UYAP satırına geçtiğinde okunur. Birden fazla duyum birleştirilerek emir metni kurulmaz.
Yazının üstünde savcılığın adı, tarih ve varsa sayı durur. Sayı, emrin numarası olmayabilir. Sayı, yazının kayıt numarasıdır. Emrin numarası yazının içinde ayrıca geçiyorsa o numara okunur. Geçmiyorsa numara, yazının sayısından üretilmez. Yazı emir yoktur diyorsa bu cümle, o tarihte o savcılıkta görülen kayda ilişkindir. Cümle, başka bir ildeki kaydı kapatmaz. Yazı evrakın gizli olduğunu söylüyorsa gizlilik, emrin varlığını veya yokluğunu tek başına kurmaz. Gizlilik cümlesi, kendi satırı olarak durur. Yazı bir ek listesi veriyorsa listedeki her belge adı ayrı okunur. Listede yakalama emri geçmiyorsa emir, listenin sonuna eklenmez. Liste “ilgili evrak” deyip ad saymıyorsa ad uydurulmaz. Yazının altındaki imza, cevap veren savcının veya katibin imzasıdır. İmza yoksa yazı, sözlü cevabın yerine geçmiş sayılmaz. İmza varsa imza, emrin metnini genişletmez. Yazıda ne cümle varsa o cümle okunur. Cevap birden fazla sayfaysa her sayfada yazı sayısı aranır. Sayı bir sayfada yoksa o sayfa, bu cevabın parçası mı, sayfanın başlığından bakılır. Başlık yoksa sayfa cevaba eklenmiş sayılmaz. Son sayfadaki imza, önceki sayfalardaki cümleleri tek başına doğrulamaz. Önceki sayfa eksikse eksik sayfadaki cümle, emir metnine yazılmaz. Eksik, yazının hâli olarak durur.
Yetkili ekranda duran satır
Avukat, vekâleti veya görevlendirmesi bulunan dosyayı UYAP üzerinden okur. Vekâlette veya görevlendirmede dosya numarası durur. Numara, ekrandaki numarayla aynı değilse başka dosya açılmış olabilir. Kişi, yalnızca kendi UYAP erişiminde açılan kaydı okur. Soruşturma gizliliği, bazı belgeleri ekranda göstermeyebilir. Ekranda emir satırı görünmemesi, emrin olmadığı hükmü değildir. Görünen satır da söylentiyle genişletilmez. Satır ne yazıyorsa o okunur.
Başkasının şifresi yetkili erişim değildir. Kişinin kendi adına açılmayan dosya bu yolun konusu değildir. Yetkisi olmayan kaydın açılması anlatılmaz. Erişim varsa okunan, ekrandaki dosya künyesidir. Künyede işlem adı yakalama emri ise o satır esastır. Ad başka bir işlemse emir varsayılmaz. Künye yoksa künye tamamlanmaz. Başka kişinin emri, başkasının ekranından okunmaz.
Ekran görüntüsü alınmışsa görüntünün üzerindeki zaman, bakılan andır. Bu zaman, emrin düzenlenme tarihi değildir. Emrin tarihi, satırın içinde yazıyorsa o tarihtir. Yazmıyorsa görüntünün zamanı, emrin günü diye okunmaz.
Görüntüde birden fazla satır varsa her satırın işlem adı ayrı okunur. Biri çağrı, diğeri yakalama yazıyorsa ikisi tek işleme indirgenmez. Satırın yanında dosya durumu duruyorsa durum, o satıra aittir. Durum kelimesi “kapalı” veya “açık” gibi bir sözcükse sözcük, emrin kalkıp kalkmadığını ancak yazının açık cümlesinden söyler. Sözcük tek başına kalkma kararı değildir. Kalkma, savcılığın veya mahkemenin yazısında “emir kaldırıldı” benzeri bir cümleyle duruyorsa o cümle okunur. Cümle yoksa emir kalkmış sayılmaz. Görüntü bulanıksa bulanık hane tamamlanmaz. Bulanık hane, tebliğ edilmiş kâğıttaki açık satırla çelişiyorsa açık kâğıt esas alınır. Kâğıt da yoksa bulanık haneden emir metni kurulmaz.
Üç kaydın yan yana okunması
Avukat üç kaydı yan yana koyar: tebliğ edilmiş kâğıt, savcılığın cevabı ve dosya satırı. Çelişirse dosya satırı ile resmî yazı esastır. Söylenti üçünü de değiştirmez. Üçünde de adınız yoksa emir size ait diye birleştirilmez. Birinde adınız varsa o kâğıdın işlem adı ayrıca okunur. İşlem adı yakalama değilse adınızın geçmesi emir kurmaz.
Emir satırı varsa sonraki adım, avukatla resmî işlemden ibarettir. Bu yazı, işlemi geciktirmenin yolunu kurmaz. Yakalama gerçekleşirse gözaltındaki haklar gözaltında haklar yazısındadır. Bu metin o hakları yeniden sıralamaz. Tutuklama kararı çıkarsa şartlar tutuklama kararı yazısındadır. Emrin varlığı, şartların gerçekleştiği anlamına gelmez. Kişi yokken verilen tutuklamanın niteliği gıyabi tutuklama yazısındadır. Tutukluluk sürerse müdafi görüşmesinin biçimi tutuklu ile avukat görüşmesi yazısındadır. Gözaltı bitip dışarı çıkılırsa o kâğıt gözaltı sonrası serbest bırakılma yazısındadır. Çıkış kâğıdı, emrin hiç olmadığını göstermez. Çıkış tutanağının tarihi, emrin kalktığı gün diye okunmaz. Kalkma, ayrı bir yazıdaysa o yazıdan okunur.
Sonuç
Emir, tebliğ edilmiş kâğıt, savcılık yazısı ve yetkili ekran satırıyla okunur. Söylenti bu kayıtları değiştirmez. Başlıkta yakalama yazmıyorsa çağrı, emir sayılmaz. Çerçeve ceza hukuku sayfasındadır. Resmî metin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleridir. Kayıttaki satır için iletişim sayfası durur.