Sağlık Hukuku · Hukuki bilgilendirme

Hemşireye İlaç İsnadı Yazılırsa Order Nasıl Okunur?

Yazar · Av. Ayşenur Konar

Yayımlanma ·

Hemşireye ilaç isnadı yazılırsa hekim orderı ile hemşire kaydındaki uygulama saati ayrı satırlar olarak okunur. 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu’nun 4. maddesi, hemşirenin, acil haller dışında tabip tarafından yazılı verilen tedaviyi uygulamasından söz eder. Yazılı istem bir satırdır. Uygulamanın işlendiği saat başka satırdır. Hastanın ilaç şikâyeti ilaç hatası kaydındadır. Bu metin o rehberi kopyalamaz. Uygulama tekniği ve doz cetveli yoktur.

Bu yazı, hemşireye yazılan isnatta iki satırın nasıl ayrılacağını cevaplar. Hastanın başvuracağı mercii ve zarar kalemini cevaplamaz. Rapordaki kusur cümlesinin hasta itirazıyla kuruluşu da bilirkişi raporu kaydındadır. Rapor bu sayfada yok sayılmaz.

Order satırı

Order, hekimin yazdığı istemdir. Okunan, ilacın kâğıtta yazıldığı ad, varsa yolu ve istemin saatidir. Ad, kutunun üzerindeki yazıyla çelişiyorsa çelişki ayrıca durur. Bu çelişki, ilacın nasıl hazırlanacağını anlatmaz. Hazırlama ve verme biçimi bu yazıda yoktur.

İstemde hekim imzası yoksa yokluk bırakılır. Başka bir hekimin aynı serviste olması, imzayı tamamlamaz. Acil hal, kanunun yazılı istem kuralında andığı ayrıktır. Ayrık, dosyada bir cümle olarak durmuyorsa sonradan kurulmaz. Hangi klinik tablonun acil sayılacağı bu metinde tarif edilmez. Tarif edilmeyen tablo, ilacın nasıl verileceğini de anlatmaz.

Orderda ilacın adı yazıyorsa ad, kâğıttaki kelime olarak okunur. Kelimenin nasıl hazırlanacağı, hangi yolla ve hangi hızla verileceği bu sayfada yoktur. Kâğıtta bir yol adı yazıyorsa o da kelime olarak durur. Kelime, uygulama dersine çevrilmez. Çevrilmeyen kelime, satırın da silindiği anlamına gelmez. Satır duruyorsa ad okunur.

Aynı gün iki hekim order yazmışsa her order kendi saatinde ve kendi imzasında kalır. Biri diğerinin istemini düzeltmiş sayılmaz. Düzeltme çizgisi dosyada varsa çizgi okunur. Çizgi yoksa sonraki order, öncekini silmiş sayılmaz. İsnat hangi orderı gösteriyorsa o order aranır. Gösterilmeyen order yok sayılmaz. İkisi de durur.

Uygulama saati

Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği, kendi kapsamındaki kurumda tabelaya yazılan ilacı uygulayan hemşirenin, uygulama sonucunu hemşire defterine işlemesini söyler. Defterdeki saat, uygulama kaydıdır. Tabeladaki saat, istemin saatidir. İki saat aynı dakikayı göstermese de ikisi tek satıra indirilmez.

Sonuç kutusu boşsa, “uyguladım” sözü defter satırının yerine geçmez. Satır doluysa, dolu satır şikâyetteki saatle çelişebilir. Çelişki, saatlerden okunur. Çelişki, tekniğin doğruluğu hakkında bir ders açmaz. Yönetmeliğin kapsamında olmayan kurumda madde kendiliğinden uygulanmış sayılmaz. Servisin adı, defterin başlığından alınır.

Aynı ilaç iki kez işlenmişse her satırın saati ayrı durur. İkinci satır, birincinin düzeltilmiş hali diye varsayılmaz. Düzeltme çizgisi dosyada varsa çizginin saati de okunur. Çizgi yoksa sonradan çizilmiş sayılmaz. Bu metin, satırı silmenin veya geriye saat yazmanın yolunu göstermez.

Uygulama kaydı başka bir hemşirenin adını taşıyorsa isnat, o adın satırına bakılır. Nöbeti devralan hemşirenin sabah notu, geceki uygulama saatinin yerine geçmez. Devir notu sonraki kayıttır. Geceki imza kendi saatinde durur. İki ad aynı satırda birlikte yazılmışsa satır bölünüp biri dışarıda bırakılmaz. Bölme, dosyada zaten ayrı satır varsa yapılır.

Defterin sayfası eksikse eksik sayfa, tabela saatinden üretilmez. Üretilmeyen sayfa, tabelayı da yok saydırmaz. Tabela duruyorsa istem okunur. Defter duruyorsa uygulama saati okunur. Biri yoksa yokluk, diğerinin cümlesiyle doldurulmaz. Doldurulmayan yokluk, “uygulamadı” veya “uyguladı” hükmü haline de getirilmez. Hüküm bu metinde yoktur.

İmzaların ayrı durması

Hekim imzası istemdedir. Hemşire imzası uygulama kaydındadır. İsnat hemşireyi gösteriyorsa, uygulama satırındaki ad aranır. Orderdaki hekim adı, hemşire imzasını silmez. Hemşire imzası da orderı hiç yazılmamış hale getirmez. Aynı yönetmelik, yatan hastanın tedavisinin tabibin tertibi üzerine ilgili sağlık personelince sağlandığını, bakımın hemşirelerce yapıldığını yazar. İki görev, birinin fiilini diğerine otomatik yüklemez ve birini otomatik dışarıda bırakmaz.

Kime dava açılacağı malpraktis davası kaydındadır. Fiilin tıbbi uygulama olup olmadığı tıbbi malpraktis kaydındadır. Hemşireye yazılan isnat, dava dilekçesinin taraf satırı değildir. Hastanın şikâyeti hangi mercie gider, doktor şikâyet süreci kaydındadır. O kayıt, hemşirenin order okumasını taşımaz.

Büronun adresi, orderın hangi hastanede açıldığını seçmez. Hastane, tabela ve hemşire defterinin başlığından okunur. Başlık özel hastane veya kamu hastanesi diyorsa kurum o başlıktan okunur. Başlık, imzaların yerini değiştirmez. Hekim imzası istemde, hemşire imzası uygulama kaydında kalır. Kurumun organizasyon iddiası, bu iki imzayı tek satıra indirgemez.

İsnat hemşireyi gösterdiği halde orderdaki hekim adı raporda da geçiyorsa iki ad ayrı tutulur. Tutulan ayrım, hemşireyi veya hekimi peşinen dışarıda bırakmaz. Bırakmama, ikisini de aynı fiilin faili ilan etmek de değildir. İlan, dosyadaki satırların okunmasından sonra ve bu sayfanın dışında kalır. Bu sayfa iki imzanın birbirini silmediğini gösterir.

Hasta şikâyetinin kopyası değil

Hasta, ilacın ardından nereye başvuracağını kendi kaydında okur. Hemşire, kendisine yazılan isnatta iki saati yan yana koyar. Başvuru mercii, zarar kalemi ve şikâyet dilekçesinin planı bu metne taşınmaz. Taşınmayan plan, hemşirenin önündeki orderı da silmez.

İsnat “yanlış ilaç” diyorsa, tabeladaki ad ile defterdeki ad okunur. İsnat “yanlış saat” diyorsa, iki saat okunur. İsnat tekniğe dairse, teknik bu yazıda anlatılmaz. Anlatılmayan teknik, imza satırının da yok sayıldığı anlamına gelmez. İmza duruyorsa imza durur.

Tabeladaki kelime

Tabelada yazan ilaç adı ile hemşire defterinde yazan ad, iki kelime olarak yan yana konur. Kelimeler aynıysa aynı olduğu görülür. Farklıysa fark bırakılır. Fark, ilacın nasıl hazırlanacağını veya hangi dozun doğru olduğunu söylemez. Doz cetveli bu metinde yoktur. Cetvelin yokluğu, kelimelerin de okunmayacağı anlamına gelmez. Okunan, kâğıttaki yazıdır.

Kutu, etiket veya eczane çıktısı ekte duruyorsa o kâğıttaki ad üçüncü kelimedir. Üçüncü kelime, orderın veya defterin yerine konmaz. Üçü çelişirse üçü de durur. Çelişki, bu sayfada bir uygulama tarifine çevrilmez. Çevrilen tarif yoktur. Hemşire, kendisine yazılan isnatta hangi kelimenin hangi kâğıtta durduğunu ayırır. Ayırma, satırı silme yöntemi değildir.

Bilirkişi raporu hemşirenin adını anıyorsa anılan ad, defterdeki imzayla yan yana konur. Raporda ad var, defterde imza yoksa yokluk rapordan doldurulmaz. Defterde imza var, raporda başka bir ad yazıyorsa iki ad da durur. Rapor bu yüzden yok sayılmaz. Hasta itiraz dilekçesi de hemşirenin yerine kopyalanmaz. Kopyalanmayan dilekçe, order satırını silmez. Order durur. Uygulama saati durur.

Nöbet devir defteri ile hemşire işlem kaydı da ayrı sayfalardır. Devir defteri, sonraki hemşireye bırakılan özeti taşıyabilir. İşlem kaydı, uygulama saatini taşır. Özet, saatin yerine konmaz. Saat, özeti silmez. İsnat özetteki bir cümleyi gösterip işlem satırını anmıyorsa anılmayan satır yok sayılmaz. İkisi de okunur. Okuma, ilacın nasıl hazırlanacağına veya nasıl verileceğine geçmez. Bu biçim yazıda yoktur. Yazılmayan biçim, kâğıttaki adın da okunmayacağı anlamına gelmez.

Kâğıtta ilaç adı kısaltmayla yazılmış, diğer kâğıtta açık adla yazılmışsa iki yazım yan yana durur. Yan yana duruş, hangi yazımın doğru olduğuna bu sayfada hükmetmez. Hüküm kurulmayan yerde iki yazım da silinmez. Silinmeyen yazım, doz cetveline de çevrilmez. Cetvel yoktur. Hemşirenin sorusu, isnadın hangi kelimeyi ve hangi saati gösterdiğidir. Kelime ve saat dosyada nasıl duruyorsa öyle kalır.

Sonuç

Hemşireye ilaç isnadı, order satırı ile uygulama saatinden okunur. Hasta şikâyet rehberi ve uygulama tekniği bu metinde yoktur. İki imza birbirini silmez. Çerçeve sağlık hukuku sayfasındadır. Hangi saatin hangi defterde olduğu iletişim üzerinden kayıtla sorulabilir.

Dayanak Hemşirelik Kanunu madde 4 ve kapsamındaki kurumlar için Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği madde 71 ve madde 73 üzerindedir.

Mevzuat

Sık sorulan sorular

Order saati ile uygulama saati aynı olmak zorunda mıdır?

Aynı satır değildir. Order, hekimin yazdığı istemin saatidir. Uygulama saati, hemşire kaydındaki saattir. İkisi çelişirse ikisi de okunur.

Hemşireye isnat, orderdaki hekim imzasını siler mi?

Silmez. Hekim imzası istem satırında durur. Hemşire imzası uygulama satırında durur. Biri diğerinin yerine konmaz.

Sözlü istem, yazılı order yerine geçer mi?

Kanun, acil haller dışında tedavinin tabip tarafından yazılı verilmesinden söz eder. Dosyada yazılı satır yoksa söz, satır haline getirilmez. Hangi tablonun acil olduğu bu metinde tarif edilmez.

Bu yazı hastanın ilaç şikâyet rehberi midir?

Hayır. Hastanın ilaç sonrası yolu ayrı kayıtta durur. Burada okunan, hemşireye yazılan isnatta order ile uygulama saatidir.

Uygulama tekniği bu metinden öğrenilir mi?

Öğrenilmez. Doz hesabı, hazırlama ve uygulama biçimi yazılmaz. Bakılan yer, kâğıttaki ad, saat ve imzadır.

İlgili içerikler

Bu yazı bir çalışma alanına bağlıdır. Ayrıntı, kardeş rehberlerde durur; aynı cümleyi burada tekrar etmeyiz.

Çalışma alanı · Sağlık Hukuku süreçleri

Kaynaklar

AK

Yazar

Av. Ayşenur Konar

Ankara Barosu avukatı, Konar Hukuk kurucusu. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut dosya ayrıca incelenir. Yazar profili

Danışma

Sağlık Hukuku konusunda dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilir.

Ara