Teslim kaydı bedeli gösterir
Eser sözleşmesinde yüklenici eseri meydana getirmeyi, iş sahibi bedeli ödemeyi üstlenir. Sözleşme başka bir vade yazmıyorsa bedel, eserin teslimiyle istenebilir. Başka vade yazılıysa o tarih okunur. Tarih bu metne eklenmez. Teslim tutanağı, irsaliye veya iş sahibinin teslim yazısı, eserin verildiğini gösterir. Bu kayıt yokken sözleşme bedelinin tamamı muaccel sayılmaz.
Teslim, eserin iş sahibinin hakimiyetine geçtiği kayıttır. Atölyede duran, yolda olan veya montajı bitmeyen iş, teslim yazısı olmadan bedelin tamamını açmaz. İş sahibinin sonra bakarız iletisi, teslim tutanağının yerine konmaz. Sözlü beğendim cümlesi, imzalı teslim satırı yoksa muacceliyet kurmaz. Fotoğraf, eserin o anda nerede durduğunu gösterebilir. Fotoğraf, teslim tutanağının imza satırını üretmez.
Sözleşmede teslim yeri yazıyorsa bedel, o yer kaydıyla okunur. Yer yazmıyorsa yer uydurulmaz. Birden fazla parça varsa her parçanın teslim satırı kendi bedelini taşır. Parçalardan birinin teslimi, diğerinin bedelini kendiliğinden muaccel yapmaz. İş sahibinin teslimi reddettiği yazı varsa red, teslim olmuş gibi silinmez. Reddin haksız olup olmadığı icra dairesinde hüküm haline gelmez.
Kısmi teslim toplama yazılmaz
Kısmi teslim kararlaştırılmışsa kalem, teslim edilen kısımdır. Teslim edilmeyen kısım, yapılmış iş diye toplama yazılmaz. Toplam bedel, eksik teslimin yerine geçmez. Sözleşme aşama bedeli yazıyorsa istenen, tamamlanan aşamanın bedelidir. Aşama tutanağı yoksa sonraki aşama, önceki aşamanın fişine eklenmez.
Malzeme iş yerine inmiş olsa bile montaj sözleşmede yüklenicideyse malzeme fişi, eserin teslimi sayılmaz. Malzeme bedeli ayrıca kararlaştırılmışsa o satır kendi belgesiyle durur. Karar yokken malzeme, eser bedelinin tamamı diye yazılmaz. Fire, zayiat ve iade kalemleri teslim tutanağında görünmüyorsa toplama eklenmez.
İş sahibinin kullandığı bir kısım, teslimin tartışıldığı yer olabilir. Kullanım, tutanak yokken bütün bedeli muaccel yapmaz. Kullanım yazısı hangi kısmı gösteriyorsa talep o kısmı yazar. Gösterilmeyen kısım, kullanıldı diye tamamlanmaz. Anahtar teslimi diye anılan kayıt da ancak belgede varsa okunur. Belgede yoksa anahtar cümlesi, toplam bedelin yerine geçmez.
Hakediş adı kesinti listesi kurmaz
Sözleşme ara ödemeye hakediş demiş olabilir. Bu ad, özel eser bedelini inşaat ilerleme belgesine dönüştürmez. Hakediş yazısı, kabul edilen imalatı, kesintiyi ve ihtilaflı kalemi ayırır. Eser dosyasında o tutanak yoksa kesinti listesi kurulmaz. Liste, bedeli parçalamak için sonradan yazılmaz. Gecikme kesintisi, stopaj veya teminat kesintisi, hakediş belgesinde yoksa bu dosyaya taşınmaz.
Hakediş belgesi gerçekten düzenlenmişse talep, belgenin kabul ettiği satırı gösterir. Belge yokken fatura toplamı, kabul tutanağı diye okunmaz. İki evrakın tutarı çelişiyorsa hangisinin esas alındığı talepte yazılır. Çelişki, sessizce büyük olan tutara çözülmez. Metraj cetveli, kabul tutanağı olmadan bedeli tek başına kurmaz. Cetveldeki ölçü, sözleşmedeki birim bedelle çarpılarak icra dairesinde yeni bir tutar üretilmez.
Sözleşmedeki cezai şart, eser bedelinin içine gizlenmez. Ceza kaydının yanında mı yerine mi durduğu cezai şart yazısındadır. Ceza satırı bu metinde bedele eklenmez. Tutanakta kesinti olarak yazılmayan ceza, hakediş listesi yokken de liste diye kurulmaz.
Fatura ayıbı kapatmaz
Fatura, bedelin vergili görünümü olabilir. Fatura, teslim olmamış eserin bedelini tek başına muaccel yapmaz. Fatura tarihi, sözleşmedeki vadeyi kendiliğinden öne çekmez. E-fatura ile matbu fatura aynı bedeli iki kez istenebilir hale getirmez. İki nüsha varsa hangisinin takip dayanağı olduğu talepte yazılır. Yazılmayan nüsha, büyük olan tutar diye seçilmez.
İş sahibi ayıplı eser iddiasını itiraz veya dava ile ileri sürebilir. İcra dairesi ayıbı hüküm gibi çözmez. Ayıp iddiası bedeli kendiliğinden sıfırlamaz. Bedel de ayıp hiç yokmuş gibi bu metinde kesinleşmiş sayılmaz. Ayıbın giderilmesini isteyen yazı, bedelin tamamından vazgeçildiği anlamına gelmez. Bedelin indirilmesini isteyen yazı, tutarı icra dosyasında kendiliğinden küçültmez. İndirim, ancak belgede veya hükümde yazılıysa okunur. Yazı yoksa indirim tutarı üretilmez.
Onarım, ek iş ve sözleşme dışı imalat ayrı sebep taşır. Ek iş bedeli sözleşmede veya sonradan kabul edilen yazıda yoksa asıl bedele eklenmez. Yüklenicinin kendi seçtiği malzeme farkı, iş sahibinin kabul yazısı olmadan bedel farkı diye yazılmaz. Kabul yazısı hangi kalemi gösteriyorsa o kalem durur.
İtiraz bedeli sıfırlamaz
İtiraz, ilamsız takibi durdurabilir. İtirazın hangi evrakla yapıldığı tebligat kaydından okunur. Süre bu metne yazılmaz. İtiraz, eserin hiç teslim edilmediği anlamına da gelmez. Teslim kaydı ile itiraz dilekçesi yan yana durur. Biri diğerini sessizce silmez. İtiraz, faturayı sözleşme hükmüne de çevirmez.
Borcun hiç olmadığı iddiasının ilk okuması borcum yokken icra yazısındadır. Bu metin o yazıyı eser bedeline yapıştırmaz. İtirazın kaldırılması ve iptali burada kurulmaz. İnkâr kalemi, eser bedelinin içine yazılmaz. İş sahibinin ayıp davası açmış olması, ilamsız takibin kendiliğinden düştüğü anlamına gelmez. Dava ile takip yan yana duruyorsa her evrak kendi konusunu taşır.
Birden fazla yüklenici varsa bedel, sözleşmede üstlenen kişiye yazılır. Alt yüklenicinin faturası, asıl iş sahibine kendiliğinden yönelmez. Yönelme, devir veya doğrudan talep kaydı belgede varsa okunur. Kayıt yoksa alacaklı değişmiş sayılmaz. İş sahibi değişmişse temlik veya devir yazısı aranır. Yazı yoksa eski iş sahibi, yeni bedelin borçlusu diye tamamlanmaz.
Yer teslimi ile eser teslimi aynı tutanak değildir. İş sahibinin arsayı veya şantiyeyi yükleniciye bırakması, eserin geri verildiği anlamına gelmez. Yer teslim tutanağı, bedeli muaccel yapan kayıt diye okunmaz. Keşif, ön proje veya ruhsat evrakı da teslim fişi değildir. Bu evraklar eserin meydana geldiğini gösterebilir. Bedelin isteneceği an, yine sözleşmedeki vade ve teslim kaydıdır. Eksik imalat listesi varsa liste, teslim edilmeyen kısmı yapılmış diye kapatmaz. Liste ile fatura çelişirse çelişki, büyük tutar lehine çözülmez.
İşin terk edildiği yazılıysa terk, teslim yerine geçmez. Terk yazısı hangi aşamada kaldığını gösteriyorsa istenebilecek bedel o aşamayla sınırlı okunur. Aşama bedeli sözleşmede yoksa terk, bütün sözleşme bedelini kendiliğinden doğurmaz. Yüklenicinin araç ve malzemeyi yerde bırakması da teslim tutanağı değildir. Bırakılan malzeme, ayrıca kararlaştırılmış bir bedel değilse asıl bedele eklenmez. İş sahibinin başka yükleniciye tamamlatması, ilk bedeli sıfırlamaz. Tamamlama gideri, bu takipte eser bedelinden kendiliğinden düşülmez. Düşüm, belgede veya hükümde yazılıysa okunur. Yazı yoksa gider tutarı bu metinde üretilmez. İş sahibinin ayıbı noter ihtarıyla bildirmesi, ihtarı teslim tutanağı yapmaz. İhtar, hangi kusuru sayıyorsa o sayım bedeli küçültmez. Küçültme için sözleşme, tutanak veya hüküm gerekir. Hiçbiri yoksa ihtar, takibi kendiliğinden düşürmez.
Sonuç
Eser bedeli, hakediş yazısından ayrı dayanakla okunur. Dayanak, kararlaştırılan bedel ve teslim kaydıdır. Kısmi teslim, teslim edilmeyen kısmı toplama yazdırmaz. Hakediş adı, kesinti listesini bu dosyaya taşımaz. Fatura, teslimin ve ayıp hükmünün yerine geçmez. İtiraz bedeli sıfırlamaz. Tutar belgede yoksa eklenmez. Çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Takip 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, bedelin doğumu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu eser hükümlerinden okunur. Büro kaydı iletişim sayfasındadır.