Reçete satırı, kutu yüzü ve etiket
Hasta, reçete satırını, kutunun yüzünü ve eczanenin yapıştırdığı etiketi yan yana koyar. Üçü aynı adı taşıyorsa bu yazının sorusu kapanır. Reçete bir ad, kutu başka bir ad yazıyorsa fark eczane kaydında durur. Etiket üçüncü bir ad taşıyorsa üçü de saklanır. Fark, hekimin seçiminin doğru olduğu anlamına da gelmez. İki soru aynı teslimde birleşebilir. İkisi ayrı okunur.
6197 sayılı Kanun madde 25, eczaneye bırakılan reçetenin tadil veya tağyir edilmeden yapılmasını şart koşar. Eczanede hazırlanan reçetenin ilacında görülecek hatadan doğrudan eczanenin mesul müdürü sorumludur. Hüküm, hekimin yazdığı satırı tıbben doğru ilan etmez. Satır ile kutu farklıysa önce o fark okunur. Sonuç vaadi bu farktan çıkmaz. Kanun, ürün adı listesi de taşımaz. Liste bu sayfaya eklenmez.
Reçetenin okunması güç, şifreli veya başlıksız olması ayrı bir engel olabilir. O engel, kutu farkının kısa adı değildir. Başlık eksikse eksiklik yazılır. Eksiklik, teslim edilen kutunun adını üretmez. Reçetenin birden fazla satırı varsa her satır kendi kutusuyla okunur. Bir satır uyuyor, diğeri uymuyorsa yalnız uymayan satır bu yazının sorusudur. Uyan satır, uymayanı kapatmaz. Hasta, hangi kutunun hangi satıra ait olduğunu etiket numarasından ayırır. Numara yoksa yokluk yazılır. Yokluk, bütün teslimi hatalı ilan etmez. Reçete bir numara taşıyorsa numara okunur. Numara, kutu yüzündeki adın yerine geçmez. Eczane çıktısı numarayı tekrarlıyorsa tekrar işaretlenir. Tekrar yoksa iki kayıt çelişebilir. Çelişki, ürün listesi yazılarak kapatılmaz.
Fiş ve mesul müdür kaydı
Fiş veya satış belgesi, teslim edilen ürünün adını taşıyorsa o ad konuşur. Fiş yoksa kutu fotoğrafı fişin yerine kendiliğinden geçmez. Fotoğraf varsa kutu yüzüyle birlikte saklanır. Üzerindeki yazı silinmişse silinen yer, ad varmış gibi tamamlanmaz. Etiket fişten farklı bir ad yazıyorsa ikisi çelişki olarak durur. Çelişki, tek ada indirgenmez.
Mesul müdür, eczanenin ruhsat ve işletme kaydından aranır. Fişteki kaşe bir ad taşıyorsa o ad okunur. Kayıt yoksa isim tahmin edilmez. Tahmin, reçete satırını da değiştirmez. Hasta, kendisine geri verilen reçete nüshasını tutar. Nüsha yoksa yokluk ayrıca yazılır. Yokluk, kutunun adını üretmez. Günlük reçete kaydının tutulacağı, kanunun 26. maddesinde Bakanlığın belirlediği usule bırakılmıştır. Usul, bu sayfada yeniden yazılmaz. Kayıt çıktısı varsa çıktıdaki satır okunur. Çıktı yoksa satır uydurulmaz. Kanunun 27. maddesi, adres ve diploma numarasını açık göstermeyen, başlıksız, okunması güç veya şifreli reçetenin imal edilemeyeceğini söyler. Bu engel, teslim gerçekleşmişse gerçekleşen kutunun adını silmez. Engel, teslim hiç yoksa yokluğun gerekçesi olarak ancak kayıtta duruyorsa okunur. Eczacı eşdeğer ürün verdiğini fişte yazmışsa o yazı okunur. Yazı yoksa eşdeğer verildi denmez. Eşdeğerin adı bu sayfada listelenmez. Hasta, hekimin başka ürün verilmesin şerhini reçetede arar. Şerh varsa şerh okunur. Şerh yoksa yokluk, kutu farkını kendiliğinden haklı veya haksız yapmaz.
Hekimin seçtiği ilaç bu kutu değildir
Reçetedeki ad ile kutudaki ad aynıysa ve iddia hekimin yanlış ürün yazdığı yönündeyse konu hekim kaydına gider. Eczane, yazılanı aynen vermiş olabilir. Aynen vermek, hekim satırını bu yazının içine taşımaz. Hekimin reçeteyi yazması 1219 sayılı Kanun çerçevesindeki tababet kaydıdır. Kutunun verilmesi, eczane kaydıdır. Hastanedeki order çelişmesi, serbest eczane kutusunun kısa adı değildir. O çelişki kemoterapi protokolü kaydında plan ile uygulama satırı olarak durur. Doz ve şema orada da yoktur.
Onam formunun tanımı aydınlatılmış onam yazısındadır. Reçete, onam formunun kopyası değildir. Formda bir ürün adı geçse bile ad, eczanede teslim edilen kutuyu kendiliğinden göstermez. Hastaneye yapılacak başvurunun genel listesi hasta hakları yazısındadır. Eczane fişi, o listenin bir maddesi diye okunmaz.
Şüpheli içerikte temas
Kanun, eczacının muhteviyatında yanlışlık olduğundan şüphelendiği reçeteyi, müdavi tabiple temas etmeden imal edemeyeceğini yazar. Bu cümle, temin yöntemi değildir. Miktar, şema ve ürün adı burada yazılmaz. Temas kurulmuşsa temas, reçete üzerine düşülen nottan veya eczane kaydından okunur. Not yoksa temas var sayılmaz. Temas var sayılması, kutunun reçeteyle aynı olduğu anlamına da gelmez. İki kayıt duruyorsa ikisi yan yana okunur.
Hasta, kutuyu açmadan önceki yüzünü ve eczane etiketini ayırır. Açılmış kutu, içindeki görüntüyü tek başına reçete satırına çevirmez. İçerik ile dış yüz farklıysa fark ayrıca yazılır. Fark, başka bir ürünün adı uydurularak kapatılmaz. Kutu hastaya değil yanında bulunan bir kişiye teslim edilmişse teslim alanın adı fişte duruyorsa okunur. Ad yoksa o kişiye verildi varsayılmaz. Teslim, reçetedeki kişi ile fişteki kişi farklıysa fark işaretlenir. Fark, ürün adının doğru olduğu anlamına gelmez. Hasta kutuyu eczaneye geri verdiyse geri verme fişi ayrıca saklanır. Geri verme, ilk teslimin hiç olmadığı anlamına gelmez. İki fiş yan yana durur. Biri yoksa diğeri onun yerine yazılmaz. Serbest eczane fişi, yatış dosyasındaki orderın çıktısı değildir. Order bir ad, fiş başka bir ad yazıyorsa iki kurumun kaydı ayrı tutulur. Biri diğerinin hatasını üstlenmiş sayılmaz.
Temin yolu bu metinde yoktur
Zehirli ve müessir eczanın muhafazası ve müstehlike satışı, 6197 sayılı Kanunun 23. maddesinde bu husustaki kanun ve mevzuata bırakılmıştır. Bu yazı o yolu anlatmaz. Nasıl temin edileceği ve nereden bulunacağı yoktur. Kutu farkı, temin yöntemine çevrilmez. Çevrilen yöntem, reçete satırının yerine de konmaz. Kontrollü ürün diye anılan bir kutunun yüzü, yine yüzündeki adla okunur. Ad, bir edinme tarifiyle tamamlanmaz.
Eczaneler arası takas, iade veya imha bildirimi bu sayfanın konusu değildir. Hasta elindeki fiş, takas kaydının yerine geçmez. Fiş, teslim anını gösterir. Teslimden sonraki dolaşım, fişte yoksa yok diye bırakılır.
Saklanan nüsha
Hasta, reçete nüshasını, fişi, kutu yüzünün fotoğrafını ve etiketi bir arada tutar. Fotoğrafın tarihi, teslim gününün yerine ancak fiş yoksa ve tarih okunuyorsa konuşur. Tarih silikse siliklik kapatılmaz. Eczane kaşesi okunmuyorsa okunmuyor diye yazılır. Okunmayan kaşe, başka bir ilçedeki eczanenin adıyla doldurulmaz. Eczane adı, fiş veya reçete kaşesinden çıkar. Kaşe bir şube veya depo adı taşıyorsa o ad, teslim edilen eczanenin yerine kendiliğinden geçmez. Teslim yeri, fişin üstündeki satırdan okunur. Satır yoksa yer tamamlanmaz. Hasta aynı gün iki eczaneye gittiyse her fiş kendi kutusuyla durur. Fişler karışık saklanmışsa karışıklık, tek teslim varmış gibi düzeltilemez.
Belgeler birlikte okunacaksa iletişim yolu açıktır. Okuma, kimin sorumlu olduğunu üç kâğıt durmadan ilan etmek değildir.
Sonuç
Eczanede yanlış ilaç verilirse okunan, reçete ile kutunun aynı adı taşıyıp taşımadığıdır. Hekim ilaç hatası ayrı kayıttır. Temin yolu ve ürün listesi bu metinde yoktur. Çerçeve sağlık hukuku sayfasındadır. Dayanak 6197 sayılı Kanun madde 23 ve 25 üzerindedir.