Sağlık Hukuku · Hukuki bilgilendirme

Yaşam Desteği Sonlandırılırsa Aile Hangi Kaydı Okur?

Yazar · Av. Ayşenur Konar

Yayımlanma ·

Yaşam desteği sonlandırıldıysa aile, kararı kimin yazdığını ve kendisine ne söylendiğini okur. Desteğin klinikte nasıl kesileceği bu yazıda yoktur. Birine haber verilmemesi de bu kaydın konusu değildir. Ölüm, notu kendiliğinden kusur hükmüne çevirmez.

Notu kim yazdı

Sonlandırma, dosyada bir not veya istem olarak durur. Not, yazanın adını ve saatini taşıyorsa onlar okunur. Saat yoksa hangisinin önce olduğu uydurulmaz. Koridor konuşması, imzalı notun yerine konmaz. Not yoksa karar verilmiş sayılmaz. Kurul adı bu metinde uydurulmaz. Dosyada kurul tutanağı varsa tarih ve imza oradan okunur. Yoksa tutanak varmış gibi eklenmez.

Not, cihazın veya desteğin nasıl kesildiğini tarif etmek için açılmaz. Tarif bu sayfada yoktur. Not bir cihaz adı sayıyorsa ad, bir kesme sırasına çevrilmez. Sıra, notun cümlesinde yoksa yok diye bırakılır. Bırakılan boşluk, başka bir hastanın dosyasından örneklenmez.

Hasta, notun hangi sayfada durduğunu ve sayfanın yatışın hangi gününe ait olduğunu ayırır. Gün, hemşire gözlemi ile hekim notunda farklıysa iki gün ayrı yazılır. Fark, tek saate indirgenmez. Gözlem, hekim notunu tekrarlamıyorsa tekrarlıyormuş sayılmaz. Tedavinin hiç başlanmaması ile süren bir desteğin sonlandırılması aynı not değildir. Not başlanmadı diyorsa o cümle okunur. Not sonlandırıldı diyorsa o cümle okunur. İkisi birden varsa ikisi ayrı satırdadır. Biri diğerinin yöntemi değildir. Yöntem bu sayfada yoktur. Aile içinde farklı görüşler varsa görüş, dosyada duruyorsa okunur. Durmuyorsa durmuyor diye bırakılır. Yakının istemi, hastanın önceki yazılı belgesinin yerine geçmez. Belge ile yakın istemi çelişiyorsa çelişki kapatılmaz. Çelişki, kimin imzasının karar satırında olduğuna bakılarak okunur. Yakın istemi, kararı veren kişiyi değiştirmiş sayılmaz. Nöbet değişiminde iki hekim notu varsa her imza kendi cümlesindedir. Devir notu, önceki hekimin sonlandırma cümlesini üstlenmiş sayılmaz. Üstlenme, ancak devir notu bunu yazıyorsa okunur. Yazmıyorsa iki hekim tek imza gibi birleştirilmez.

Aileye söylenen ayrı nottur

Aileye ne dendiği, karar satırından ayrıdır. Haber cümlesi varsa muhatap ve saat okunur. Cümle yoksa söylendi denmez. Birine haber verilmemesinin çerçevesi yoğun bakımda bilgilendirme yazısındadır. Bu kayıt o yazıyı tekrarlamaz. Haber verilmiş olması, kesmenin yöntemini de üretmez. Haber notu, sonlandırma kararının imzası değildir. İmza, haber notunu da silmez.

Hastanın kimi muhatap seçtiği dosyada yazılıysa o kişi okunur. Yazılı seçim yoksa koridordaki her yakın, muhatap sayılmaz. Seçim ile sonradan arayan kişi farklıysa fark, ancak notta görünüyorsa işaretlenir. Not yoksa fark varsayılmaz. Varsayılmayan fark, bir tutar da yazmaz.

Hastane başvurusunun genel listesi hasta hakları yazısındadır. Sonlandırma notu, o listenin bir maddesi diye okunmaz. Başvuru, hangi notun kimin imzasında durduğunu söyler. Not gösterilmeden genel şikâyet, karar satırını kurmuş olmaz.

Hastanın önceki yazılı isteği

Hasta Hakları Yönetmeliği madde 25, kanunen zorunlu haller dışında hastanın, uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddedebileceğini veya durdurulmasını isteyebileceğini yazar. Bu halde, tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya, kanuni temsilcilerine veya yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir. Belge varsa belge okunur. Belge yoksa aileden duyulan cümle, bu belgenin yerine yazılmaz. Belgenin nasıl doldurulacağı ve desteğin klinikte nasıl kesileceği burada yoktur.

Madde 24, tıbbi müdahale sırasında isteğini açıklayamayan hastanın, daha önce açıkladığı isteklerin göz önüne alınacağını söyler. Önceki istek, sonraki notun kopyası değildir. Önceki belge bir tedaviyi reddediyorsa ret, belgenin kendi sözlerinden okunur. Söz, sonlandırma notunu kendiliğinden değiştirmiş sayılmaz. Sonraki not, önceki belgeyi anıyorsa anma işaretlenir. Anmıyorsa anma uydurulmaz.

Aynı madde, rızanın alınamadığı hayati tehlikede ve bilinç kapalılığında müdahalenin rızaya bağlı olmadığını ve durumun kayıt altına alınacağını da yazar. Bu cümle, sonlandırma notunun kısa adı değildir. Acil müdahale kaydı ile sonlandırma satırı ayrı durur. Biri varsa diğeri de var sayılmaz. Onamın tanımı aydınlatılmış onam yazısındadır. Bu sayfa o tanımı tekrarlamaz.

Yasak, yöntem tarif etmez

Madde 13, ötenaziyi yasaklar. Tıbbi gerekçeyle veya başka bir sebeple hayat hakkından vazgeçilemez. Kendisinin veya bir başkasının talebi olsa da kimsenin hayatına son verilemez. Bu yasak, bir kesme sırası, araç veya klinik adım anlatmaz. Anlatılmayan adım, notun içine de eklenmez. Not, yasağın ihlal edildiğini ancak kendi cümlesinden ve dosyadaki diğer kayıtlardan tartışmaya açar. Bu sayfa o tartışmayı bir yöntemle doldurmaz.

Madde 14, hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmasa da ıstırabın azaltılmasına veya dindirilmesine çalışmanın zorunlu olduğunu söyler. Zorunluluk, sonlandırma notunun yerine geçmez. Zorunluluk, desteğin nasıl kesileceğini de tarif etmez. Dosyada bu zorunluluğa ilişkin bir gözlem varsa gözlem kendi satırındadır. Gözlem yoksa yok diye bırakılır. Kanunen zorunlu haller, madde 25’in ret hakkının dışındadır. Hangi halin zorunlu sayıldığı, dosyada bir cümle varsa oradan okunur. Cümle yoksa zorunluluk varsayılmaz. Varsayılmayan zorunluluk, desteğin sürdürülmesi veya kesilmesi için bir tarif de vermez. Hasta daha önce bir tedavi sınırını yazılı olarak çizmişse belgenin tarihi, sonlandırma notunun tarihinden önce duruyorsa öncelik tarihlerden okunur. Tarih yoksa belge, notun gerekçesi yapılmaz. Belge, belirli bir müdahaleyi reddediyorsa ret o müdahaleyle sınırlı okunur. Belge bütün tedavileri kapsıyor diye yorumlanmaz. Yorum, belgenin sözlerinden genişletilmez.

Not elinizdeyse imza satırı iletişim yoluyla ayrıca okunabilir. Okuma, klinik bir tarif vermez.

Ölüm notu kusur yazmaz

Ölüm, sonlandırma notunu kusur hükmüne çevirmez. Ölüm saati ile sonlandırma notunun saati farklıysa iki saat ayrı yazılır. Biri yoksa diğeri onun yerine konmaz. Defin belgesi, notu kimin yazdığını göstermez. Belge, ailenin haberdar edildiği saati de kurmaz. Haber saati, ancak haber notunda duruyorsa okunur.

Davayı kimin açacağı hasta ölünce yazısındadır. Kalemlerin adı tazminat kalemleri yazısındadır. Tutar bu sayfada yoktur. Mirasçılık belgesi, sonlandırma notunun imza satırını değiştirmez. Belge, kimin dava ehliyetini taşıyabileceğini ayrı kayıttan okutur. Bu gövde o ehliyeti yeniden yazmaz. Ölüm tutanağı ile sonlandırma notu ayrı evraktır. Tutanak, ölümü saptayan hekimin adını taşıyabilir. O ad, sonlandırma notunu imzalayan kişi olmak zorunda değildir. İki ad farklıysa fark işaretlenir. Fark, kusur hükmü kurmaz. Tutanak yoksa ölüm, sonlandırma notundan çıkarılmaz. Not yoksa sonlandırma, tutanaktan çıkarılmaz.

Saat yoksa sıra uydurulmaz

Birden fazla not varsa sıra, yazılan saatlerden kurulur. Saat yoksa önce veya sonra denmez. Gece ve gündüz nöbeti, saati olmayan notu kendiliğinden bir nöbetçiye bağlar diye okunmaz. Nöbetçi adı notta varsa ad okunur. Yoksa ad tamamlanmaz. Sonradan eklenen cümle, eklendiği tarihle okunur. Ek, önceki saati değiştirmiş sayılmaz. Değiştirdiği, ancak bunu yazıyorsa yazılır.

Aile, elindeki epikriz nüshası ile dosyadaki notu karıştırmaz. Epikriz, çıkışın veya ölümün özetidir. Özet, sonlandırma kararının imza satırı olmayabilir. Hangisinin imza taşıdığı sayfadan bakılır. İmza taşımayan özet, karar diye sunulmaz.

Sonuç

Yaşam desteği sonlandırılırsa aile, kararı kimin yazdığını ve kendisine ne söylendiğini okur. Klinik kesme yöntemi yoktur. Önceki yazılı istek ile sonraki not ayrı durur. Aranmama ve ölümden sonra davayı kimin açacağı ayrı kayıtlardadır. Çerçeve sağlık hukuku sayfasındadır. Dayanak Hasta Hakları Yönetmeliği madde 13, 14, 24 ve 25 üzerindedir.

Mevzuat

Sık sorulan sorular

Yaşam desteği bitince önce hangi satır okunur?

Notu kimin yazdığı okunur. Ad ve saat duruyorsa oradan bakılır. Saat yoksa sıra uydurulmaz. Koridor konuşması, imzalı notun yerine konmaz. Not yoksa karar verilmiş sayılmaz.

Aileye söylenen cümle kararın kendisi midir?

Değildir. Aileye ne dendiği ayrı nottur. Karar satırı ayrıdır. Birine haber verilmemesi bu kaydın konusu değildir. O konu başka yazıdadır. Haber verilmiş olması, desteğin nasıl kesildiğini de üretmez.

Desteğin nasıl kesileceği bu yazıda var mı?

Yoktur. Klinik kesme yöntemi, sıra ve araç yazılmaz. Okunan, notun kimin imzasında durduğu ve aileye ne söylendiğidir. Yönetmelikteki yasak da bir yöntem tarifi değildir.

Hastanın eski yazılı isteği sonraki notu değiştirir mi?

Kendiliğinden değiştirmez. Konuşabilirken tedavinin durmasını isteyen yazılı belge ile bilinç kapalıyken eklenen not ayrı durur. Biri yoksa diğeri onun yerine yazılmaz. Aileden duyulan cümle, yazılı belgenin yerini tutmaz.

Ölüm, bu notu kusur hükmü yapar mı?

Yapmaz. Ölüm, sonlandırma notunu kusur ilanına çevirmez. Davayı kimin açacağı ve kalemlerin adı ayrı kayıtlardadır. Tutar bu sayfada yoktur. Defin belgesi, notu kimin yazdığını göstermez.

İlgili içerikler

Bu yazı bir çalışma alanına bağlıdır. Ayrıntı, kardeş rehberlerde durur; aynı cümleyi burada tekrar etmeyiz.

Çalışma alanı · İlgili çalışma alanı: Sağlık Hukuku

Kaynaklar

AK

Yazar

Av. Ayşenur Konar

Ankara Barosu avukatı, Konar Hukuk kurucusu. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut dosya ayrıca incelenir. Yazar profili

Danışma

Sağlık Hukuku konusunda dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilir.

Ara