Üçüncü kişinin malı haczedilince
İcra memuru, borçlunun elinde gördüğü eşyayı haciz tutanağına yazabilir. Zilyetlik, mülkiyetin tek kanıtı değildir. Araç, taşınmaz payı, banka hesabı ve ev eşyası aynı ispat dilini taşımaz.
Üçüncü kişi çoğu zaman eş, ebeveyn, kiralayan veya iş ortağıdır. Yakınlık, muvazaa karinesi gibi anlatılmaz; somut kayıt aranır. Tapu sicili taşınmazda ağır basar; menkulde fatura ve fiili kullanım konuşulur.
Borçlunun kendisi “bu mal kardeşimin” diyerek istihkak davası açmaz. İddia, hakkın sahibine aittir. Borçlu, kendi korunan malı için haczedilemezlik veya şikâyet konuşur.
İstihkak iddiası nereye ve nasıl
Kanun, haciz sırasında veya sonrasında istihkak iddiasının icra dairesine bildirilmesi ve ardından yargı yolunu düzenler. Süre, haciz tutanağı ve tebliğ belgesinden okunur; bu yazıda gün sabiti yoktur.
İddianın müdürlük tutanağına geçmesi, davanın kazanıldığı anlamına gelmez. Tutanak, ispat başlangıcıdır. Dava, kural olarak icra mahkemesinde görülür; görev tartışması somut mala bakılır.
Teminat, satışın devamı veya ertelenmesi tartışmasında gündeme gelebilir. Teminat yatırmak, mülkiyeti ispatlamaz.
Dava ile müdürlük iddiası karışmamalı
Haciz kaldırma yazısı ödeme, fek ve şikâyet yollarını borçlu dosyası üzerinden anlatır. İstihkak, üçüncü kişinin mülkiyet veya sınırlı ayni hak iddiasıdır. Aynı dilekçede iki niyeti karıştırmak, talep sonucunu bulanıklaştırır.
Banka hesabı haczi, hesap sahibinin kimliğine bakılır. Şirket hesabı ile ortak şahsî hesabı karışırsa istihkak değil, taraf sıfatı konuşulur. Banka hesabı haczi borçlunun kendi hesabı niyetidir.
Satışa gitmeden zamanlama
Satış ilanı çıktıktan sonra istihkak, ihalenin feshi ile karıştırılmamalıdır. Fesih, satış bittikten sonraki yoldur. İstihkak geç kalırsa mal el değiştirebilir; iade ayrı ve zorlaşan bir tartışmadır.
Erken iddia, tutanak ve fotoğraf, tanık ve sicil çıktısı işe yarar. “Sözlü uyardım” satışı durdurmaz.
Sonuç
İstihkak, haczedilen şeyin üçüncü kişiye ait olduğu iddiasıdır; borçlunun haczedilemezlik listesinin kopyası değildir. Tutanak, süre ve ispat mala göre değişir. Genel çerçeve icra ve iflas hukuku sayfasındadır. Resmî dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu. Sicil ve zilyetlik belgesi olmadan mülkiyet sonucu söylenmez.